Distal Humerus Deformitesi Nedir?

Distal humerus, üst kol kemiğinin dirsek eklemine katılan alt bölümüdür.

Başlıklar

Bu bölge yalnızca kemiğin son kısmı değildir; dirsek ekleminin hareketi, ön kolun yönelimi ve üst ekstremitenin mekanik hizalanması açısından önemli bir anatomik bölgedir.

Distal humerusun normal ekseninden saparak;

  • Varus
  • Valgus
  • Öne veya arkaya açılanma
  • Rotasyon
  • Çok düzlemli deformite

göstermesi distal humerus deformitesi olarak tanımlanır.

Bu deformiteler özellikle çocukluk çağında geçirilmiş dirsek çevresi kırıkları sonrasında ortaya çıkabilir.

Distal Humerus Deformitesi Neden Oluşur?

Distal humerus deformitesinin birçok nedeni olabilir.

En sık nedenler arasında travma sonrası hatalı kaynama yer alır.

Bunun yanında;

  • Büyüme plağı hasarı
  • Doğumsal deformiteler
  • Enfeksiyon
  • Önceki cerrahiler
  • Gelişimsel bozukluklar

da distal humerus şeklinin bozulmasına neden olabilir.

Çocukluk Çağı Kırıkları Neden Önemlidir?

Çocuklarda dirsek çevresi kırıkları oldukça önemlidir.

Özellikle suprakondiler humerus kırıkları sonrasında kemik uygun pozisyonda kaynamazsa zaman içerisinde belirgin deformite gelişebilir.

Bu deformite en sık;

  • Cubitus varus
  • Cubitus valgus
  • Rotasyon bozukluğu

şeklinde görülebilir.

Suprakondiler Humerus Kırığı Nedir?

Suprakondiler humerus kırığı, dirsek ekleminin hemen üzerinde meydana gelen distal humerus kırığıdır.

Özellikle çocukluk döneminde sık görülen önemli kırıklardan biridir.

Kırık uygun şekilde hizalanmaz veya yanlış pozisyonda kaynarsa kalıcı dirsek deformitesi ortaya çıkabilir.

Hatalı Kaynama Nedir?

Kırığın anatomik olarak uygun olmayan bir pozisyonda kaynamasına malunion denir.

Distal humerus malunionunda;

  • Varus
  • Valgus
  • Rotasyon
  • Fleksiyon-ekstansiyon düzleminde deformite

görülebilir.

Bazı hastalarda birden fazla deformite bileşeni aynı anda bulunur.

Cubitus Varus Nedir?

Cubitus varus, dirsek düz tutulduğunda ön kolun normalden daha içe doğru yönelmesidir.

Halk arasında bazen tabanca dipçiği deformitesi olarak da ifade edilebilir.

Bu deformite sıklıkla çocukluk döneminde geçirilmiş suprakondiler humerus kırığının hatalı kaynaması sonrasında gelişebilir.

Cubitus Valgus Nedir?

Cubitus valgus, ön kolun dirsek seviyesinden normalden daha fazla dışa doğru açılanmasıdır.

Doğumsal, gelişimsel veya travma sonrası oluşabilir.

Belirgin cubitus valgus bazı hastalarda ulnar sinirin gerilmesine bağlı nörolojik şikâyetlerle birlikte görülebilir.

Distal Humerus Rotasyon Deformitesi

Distal humerus deformitesi yalnızca içe veya dışa açılanmadan ibaret olmayabilir.

Kemiğin distal bölümü kendi ekseni etrafında dönmüş olabilir.

Bu durumda;

  • Dirsek görünümü
  • Elin doğal yönelimi
  • Kolun hareket mekanizması

etkilenebilir.

Çok Düzlemli Distal Humerus Deformitesi

Bazı hastalarda varus veya valgusa rotasyon ve öne-arkaya açılanma da eşlik eder.

Bu durum çok düzlemli deformite olarak değerlendirilir.

Kompleks deformitelerde cerrahi planlama yalnızca standart ön-arka röntgen üzerinden yapılmamalıdır.

Distal Humerus Deformitesinin Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler deformitenin derecesine göre değişebilir.

Görülebilecek bulgular arasında;

  • Dirsek görünümünde belirgin asimetri
  • Kol düz tutulduğunda içe veya dışa açılanma
  • Dirsek hareketlerinde kısıtlılık
  • Kolun doğal pozisyonunda farklılık
  • Ağrı
  • Sinir şikâyetleri
  • Günlük aktivitelerde zorlanma
  • Kozmetik rahatsızlık

yer alabilir.

Taşıma Açısı Nedir?

Dirsek düz ve ön kol öne bakacak şekilde tutulduğunda üst kol ile ön kol arasında doğal bir açı bulunur.

Bu açıya taşıma açısı denir.

Distal humerus deformitelerinde bu açı azalabilir, artabilir veya ters yönde değişebilir.

Cubitus varusta taşıma açısı azalırken, cubitus valgusta artabilir.

Distal Humerus Deformitesi Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda klinik muayene ve radyolojik değerlendirme birlikte kullanılır.

Değerlendirmede;

  • Dirsek görünümü
  • Taşıma açısı
  • Dirsek hareket açıklığı
  • Rotasyon
  • Sinir fonksiyonları
  • Sağ-sol karşılaştırması

incelenir.

Fizik Muayenede Neler Değerlendirilir?

Muayene sırasında;

  • Dirsek fleksiyonu
  • Dirsek ekstansiyonu
  • Ön kol pronasyon ve supinasyonu
  • Omuz hareketleri
  • El ve parmak hareketleri
  • Kas gücü
  • Sinir fonksiyonları

değerlendirilir.

Röntgende Neler İncelenir?

Röntgen görüntülerinde;

  • Distal humerus açısı
  • Varus-valgus miktarı
  • Eski kırık hattı
  • Dirsek eklem ilişkisi
  • Büyüme plağı
  • Rotasyon hakkında dolaylı bulgular
  • Deformitenin merkezi

incelenebilir.

Karşı Dirsek Neden Önemlidir?

Tek taraflı deformitelerde sağlam taraf önemli bir referans olabilir.

Karşı dirseğin;

  • Taşıma açısı
  • Eklem hareket açıklığı
  • Anatomik yapısı

değerlendirilebilir.

Bilgisayarlı Tomografi Gerekir mi?

Her hastada gerekli değildir.

Ancak;

  • Çok düzlemli deformite
  • Rotasyon problemi
  • Kompleks travma sonrası malunion
  • Cerrahi planlama

durumlarında bilgisayarlı tomografi kullanılabilir.

Sinir Muayenesi Neden Önemlidir?

Dirsek çevresinden önemli sinir yapıları geçer.

Özellikle;

  • Ulnar sinir
  • Median sinir
  • Radial sinir

fonksiyonlarının değerlendirilmesi önemlidir.

Bazı deformitelerde sinir gerilimi veya sıkışması gelişebilir.

Ulnar Sinir Hangi Durumlarda Etkilenebilir?

Özellikle cubitus valgus deformitesinde ulnar sinir zaman içerisinde gerilebilir.

Bu durum;

  • Serçe parmakta uyuşma
  • Yüzük parmağında uyuşma
  • El kaslarında güçsüzlük
  • Gece artan karıncalanma

gibi belirtilere yol açabilir.

Her Distal Humerus Deformitesi Ameliyat Edilir mi?

Hayır.

Hafif ve fonksiyon kaybı oluşturmayan deformitelerde takip yeterli olabilir.

Cerrahi karar verirken;

  • Deformitenin derecesi
  • Hastanın yaşı
  • Dirsek fonksiyonu
  • Ağrı
  • Sinir belirtileri
  • Günlük yaşam etkilenimi
  • Kozmetik rahatsızlık

birlikte değerlendirilir.

Cerrahi Tedavi Ne Zaman Düşünülür?

Cerrahi tedavi özellikle;

  • Belirgin cubitus varus
  • Belirgin cubitus valgus
  • Fonksiyon kaybı
  • İlerleyen sinir şikâyetleri
  • Çok düzlemli deformite
  • Ciddi kozmetik asimetri
  • Travma sonrası ileri malunion

durumlarında değerlendirilebilir.

Distal Humerus Deformitesi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Cerrahi tedavide temel yöntemlerden biri düzeltici osteotomidir.

Osteotomi sırasında distal humerus kontrollü olarak kesilir.

Kemik planlanan açı ve rotasyonda yeniden hizalanır.

Daha sonra kemik uygun yöntemle sabitlenir.

Düzeltici Osteotomi Nedir?

Düzeltici osteotomi, kemikteki deformiteyi düzeltmek amacıyla kontrollü kemik kesisi yapılmasıdır.

Amaç;

  • Varus veya valgusu düzeltmek
  • Rotasyonu düzeltmek
  • Dirsek taşıma açısını daha uygun hale getirmek
  • Üst ekstremite hizasını iyileştirmek

olabilir.

Lateral Closing Wedge Osteotomi Nedir?

Bazı cubitus varus deformitelerinde kamalı osteotomi yöntemleri kullanılabilir.

Kemiğin belirli bir bölümünden kama şeklinde kemik çıkarılarak distal segment yeniden hizalanabilir.

Hangi osteotomi yönteminin uygun olduğu deformitenin yapısına göre belirlenir.

Açık Kama Osteotomisi

Bazı deformitelerde kemiğin bir tarafı kontrollü olarak açılarak düzeltme yapılabilir.

Bu yöntemde oluşan boşluk bazı vakalarda kemik grefti gerektirebilir.

Dome Osteotomi Nedir?

Bazı distal humerus deformitelerinde kubbe şeklinde osteotomi teknikleri kullanılabilir.

Bu tür osteotomiler özellikle belirli deformitelerde rotasyon ve açısal düzeltmenin daha kontrollü yapılmasına yardımcı olabilir.

Rotasyon Aynı Anda Düzeltilebilir mi?

Evet.

Distal humerus deformitesine rotasyon eşlik ediyorsa aynı cerrahi sırasında rotasyon düzeltmesi planlanabilir.

Bu nedenle cerrahi öncesi üç boyutlu değerlendirme önemlidir.

Plak ve Vida ile Sabitleme

Osteotomi sonrasında kemik yeni pozisyonunda plak ve vidalarla sabitlenebilir.

Plak sistemi;

  • Düzeltilmiş açıyı korur
  • Rotasyon kontrolü sağlar
  • Osteotomi hattına stabilite kazandırır

Kullanılacak sistem hastanın yaşı ve kemik yapısına göre belirlenir.

Çocuklarda Tel veya Vida Kullanılabilir mi?

Çocuklarda kullanılan sabitleme yöntemi erişkinlerden farklı olabilir.

Bazı hastalarda;

  • K-telleri
  • Vidalar
  • Plak sistemleri

değerlendirilebilir.

İmplant seçimi yaş, kemik büyüklüğü ve osteotomi tipine göre yapılır.

Ulnar Sinir İçin Ek İşlem Gerekebilir mi?

Belirgin cubitus valgus ve ulnar sinir şikâyeti bulunan bazı hastalarda sinir ayrıca değerlendirilebilir.

Gerekli durumlarda cerrahi planın bir parçası olarak ulnar sinire yönelik işlem düşünülebilir.

Her hastada gerekli değildir.

Akut Düzeltme Nedir?

Akut düzeltmede deformite ameliyat sırasında tek seferde düzeltilir.

Distal humerus uygun pozisyona getirildikten sonra kemik sabitlenir.

Kademeli Düzeltme Gerekebilir mi?

Çoğu distal humerus deformitesinde akut osteotomi yöntemleri kullanılabilse de çok kompleks deformitelerde farklı rekonstrüksiyon yöntemleri değerlendirilebilir.

Tedavi planı deformitenin yapısına göre belirlenir.

Ameliyat Öncesi Planlama Nasıl Yapılır?

Cerrahi öncesi süreç genel olarak;

Klinik muayene → Taşıma açısının değerlendirilmesi → Dirsek hareketlerinin ölçülmesi → Röntgen → Varus-valgus ve rotasyon analizi → Sinir muayenesi → Osteotomi planlaması → Sabitleme yönteminin seçilmesi

şeklinde ilerleyebilir.

Ameliyat Günü Süreç Nasıl İlerler?

Uygulanacak yönteme göre değişmekle birlikte genel olarak;

  1. Hasta ameliyata hazırlanır.
  2. Deformitenin seviyesi doğrulanır.
  3. Osteotomi planlanan seviyeden yapılır.
  4. Varus veya valgus deformitesi düzeltilir.
  5. Gerekirse rotasyon düzeltmesi yapılır.
  6. Kemik sabitlenir.
  7. Görüntüleme ile dirsek hizası kontrol edilir.
  8. Cerrahi alan kapatılır.

Ameliyat Sonrası İlk Dönem

Ameliyattan sonra;

  • Ağrı kontrolü
  • Yara takibi
  • El dolaşımı
  • Sinir fonksiyonları
  • El ve parmak hareketleri

değerlendirilir.

Atel veya Alçı Kullanılır mı?

Bazı hastalarda erken dönemde dirseği korumak için atel veya alçı kullanılabilir.

Kullanım süresi;

  • Osteotomi tipi
  • Sabitleme yöntemi
  • Hastanın yaşı

gibi faktörlere göre belirlenir.

Dirsek Hareketleri Ne Zaman Başlar?

Hareketlere başlama zamanı kullanılan sabitleme yöntemine göre değişir.

Amaç osteotomi hattını korurken dirsek sertliğini önlemektir.

Doktorun uygun gördüğü dönemde kontrollü hareketlere başlanabilir.

Fizik Tedavi Gerekir mi?

Bazı hastalarda fizik tedavi gerekebilir.

Özellikle;

  • Dirsek sertliği
  • Uzun süre hareketsizlik
  • Kas güçsüzlüğü

bulunuyorsa rehabilitasyon planlanabilir.

Kemik Kaynaması Nasıl Takip Edilir?

Kemik iyileşmesi düzenli röntgenlerle takip edilir.

Kontrollerde;

  • Osteotomi hattı
  • Yeni kemik oluşumu
  • İmplant pozisyonu
  • Varus-valgus düzeltmesinin korunması

değerlendirilir.

Kemik Ne Zaman Kaynar?

Kaynama süresi;

  • Hastanın yaşı
  • Osteotomi tipi
  • Kemik kalitesi
  • Kullanılan implant
  • Genel sağlık

gibi faktörlere göre değişir.

Çocuklarda kemik iyileşmesi erişkinlere göre farklı seyredebilir.

Günlük Aktivitelere Dönüş

Aktivitelere dönüş kademeli olur.

Kemik kaynaması ve dirsek hareketleri yeterli hale geldikçe günlük kullanım artırılır.

Ağır yüklenme için kemik iyileşmesinin yeterli olması gerekir.

Spor Aktivitelerine Dönüş

Spor için;

  • Kemik kaynaması
  • Dirsek hareket açıklığı
  • Kas gücü
  • Ağrısız hareket

değerlendirilmelidir.

Temas sporlarına dönüş daha ileri dönemde olabilir.

Distal Humerus Deformitesi Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Olası riskler arasında;

  • Enfeksiyon
  • Kanama
  • Sinir yaralanması
  • Damar yaralanması
  • Dirsek sertliği
  • Kaynamama
  • Gecikmiş kaynama
  • İmplant problemleri
  • Yetersiz düzeltme
  • Aşırı düzeltme
  • Deformitenin devam etmesi

yer alabilir.

Sinir Yaralanması Belirtileri Nelerdir?

Sinir etkilenmesi durumunda;

  • El veya parmaklarda uyuşma
  • Güç kaybı
  • Parmak hareketlerinde azalma
  • El bileği hareketlerinde değişiklik

görülebilir.

Ameliyat öncesi ve sonrası nörolojik muayene bu nedenle önemlidir.

Deformite Tekrar Gelişebilir mi?

Çocuklarda büyüme devam ettiği için altta yatan büyüme plağı problemi varsa deformite tekrar gelişebilir.

Erişkinlerde kemik kaynadıktan sonra elde edilen düzeltmenin korunması amaçlanır.

Çocuklarda Distal Humerus Deformitesi

Çocuklarda deformitelerin önemli bir bölümü travma sonrası gelişebilir.

Değerlendirmede;

  • Çocuğun yaşı
  • Kalan büyüme potansiyeli
  • Deformitenin derecesi
  • Dirsek hareketleri
  • Sinir fonksiyonları

dikkate alınır.

Erişkinlerde Distal Humerus Deformitesi

Erişkinlerde;

  • Eski kırık malunionları
  • Daha önce geçirilmiş cerrahiler
  • Travma sonrası eklem bozuklukları

daha ön planda olabilir.

Tedavi planı eklem yüzeyinin durumuna göre daha kompleks hale gelebilir.

Distal Humerus Deformitesinde Tedavinin Temel Amacı Nedir?

Tedavinin amacı yalnızca dirseğin dış görünümünü düzeltmek değildir.

Temel hedef;

distal humerusun anatomik hizasını mümkün olduğunca yeniden oluşturmak, dirsek hareketlerini korumak, sinir yapılarını korumak ve üst ekstremitenin fonksiyonel dengesini iyileştirmektir.

Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?

Distal humerus deformitesinde süreç genel olarak;

Klinik muayene → Dirsek taşıma açısının değerlendirilmesi → Röntgen → Varus-valgus ve rotasyon analizi → Sinir muayenesi → Cerrahi gerekliliğin belirlenmesi → Osteotomi planlaması → Deformite düzeltme → Kemik sabitleme → Ameliyat sonrası takip → Dirsek hareketlerinin başlanması → Kemik kaynaması → Fonksiyonel değerlendirme

şeklinde ilerleyebilir.

Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme yapılabilir:

  • Dirsekte belirgin içe veya dışa açılanma
  • Çocukluk çağındaki kırık sonrası şekil bozukluğu
  • Sağ-sol dirsek arasında belirgin asimetri
  • Dirsek hareketlerinde kısıtlılık
  • El veya parmaklarda uyuşma
  • Günlük aktivitelerde fonksiyon kaybı
  • Travma sonrası kalıcı deformite

Sonuç

Distal humerus deformitesi, üst kol kemiğinin dirseğe yakın bölümünde gelişen açısal, rotasyonel veya çok düzlemli kemik şekil bozukluklarını kapsar.

Özellikle çocukluk çağındaki suprakondiler humerus kırıkları sonrasında cubitus varus veya cubitus valgus şeklinde ortaya çıkabilir.

Tedavi planlamasında;

deformitenin tipi, derecesi, dirsek hareketleri, taşıma açısı, rotasyon, sinir fonksiyonları, hastanın yaşı ve günlük yaşam ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.

Hafif ve fonksiyon kaybı oluşturmayan deformitelerde takip yeterli olabilir.

Belirgin deformite bulunan uygun hastalarda ise düzeltici osteotomi ve uygun kemik sabitleme yöntemleri değerlendirilebilir.

Tedavinin hangi yöntemle yapılacağı ayrıntılı klinik ve radyolojik değerlendirme sonrasında kişiye özel olarak belirlenir.

Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Distal humerus deformitesi, cubitus varus, cubitus valgus ve travma sonrası dirsek çevresi deformiteleri hakkında değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.

Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/

Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Tedavi yöntemi fizik muayene, radyolojik incelemeler ve hastanın bireysel özelliklerine göre belirlenir.