Cubitus Varus Nedir?

Cubitus varus, dirsek düz pozisyondayken ön kolun normalden daha içe doğru yönelmesiyle ortaya çıkan açısal deformitedir.

Başlıklar

Normalde üst kol ile ön kol arasında dışa doğru hafif bir açı bulunur. Bu açı taşıma açısı olarak adlandırılır.

Cubitus varusta bu açı azalır, kaybolur veya tersine dönerek ön kolun içe doğru açılanmasına neden olur.

Deformite özellikle kol düz tutulduğunda daha belirgin hale gelir.

Cubitus varus yalnızca kozmetik bir problem değildir. Bazı hastalarda;

Rotasyon bozukluğu
Dirsek hareketlerinde farklılık
Eklem mekaniğinde değişiklik
Geç dönem instabilite
Sinir problemleri

ile birlikte görülebilir.

Cubitus Varus Neden Oluşur?

Cubitus varusun en sık nedeni çocukluk döneminde geçirilmiş suprakondiler humerus kırığının yanlış pozisyonda kaynamasıdır.

Bunun dışında;

Büyüme plağı hasarı
Distal humerus kırıkları
Doğumsal deformiteler
Önceki cerrahiler
Enfeksiyon sonrası gelişim bozuklukları

da cubitus varusa neden olabilir.

Suprakondiler Humerus Kırığı ile Cubitus Varus İlişkisi

Suprakondiler humerus kırıkları çocukluk çağında sık görülen dirsek çevresi kırıkları arasındadır.

Kırık uygun şekilde hizalanmazsa veya kaynama sırasında açı kaybı oluşursa distal humerus varus pozisyonunda kaynayabilir.

Bu durum zaman içerisinde cubitus varus deformitesine yol açabilir.

Deformite bazen kırık iyileştikten hemen sonra fark edilirken bazı çocuklarda büyüme ile daha belirgin hale gelebilir.

Hatalı Kaynama Nedir?

Kırığın anatomik olarak uygun olmayan bir pozisyonda iyileşmesine malunion denir.

Cubitus varusta distal humerus malunionu yalnızca tek bir düzlemde olmayabilir.

Deformiteye;

Varus
İç rotasyon
Ekstansiyon deformitesi

birlikte eşlik edebilir.

Bu nedenle cubitus varus çoğu zaman üç boyutlu bir deformite olarak değerlendirilmelidir.

Taşıma Açısı Nedir?

Kol vücut yanında düz tutulduğunda üst kol ve ön kol arasında doğal bir açı bulunur.

Bu açıya taşıma açısı denir.

Taşıma açısı;

Omuz-dirsek-el ilişkisi
Kolun doğal görünümü
Üst ekstremite mekaniği

açısından önemlidir.

Cubitus varusta taşıma açısı normalden azalır veya tersine döner.

Cubitus Varus Nasıl Görünür?

Cubitus varusta hasta kolunu düz tuttuğunda ön kol gövdeye doğru yönelmiş gibi görünebilir.

Belirgin deformitelerde;

Sağ ve sol dirsek arasında fark
El seviyesinde farklılık
Kolun içe doğru açılanması
Dirsek konturunda asimetri

görülebilir.

Bu nedenle deformite halk arasında bazen tabanca dipçiği deformitesi olarak da adlandırılır.

Cubitus Varus Yalnızca Kozmetik Bir Problem midir?

Hayır.

Cubitus varus bazı hastalarda yalnızca görünüm farklılığı oluşturabilir.

Ancak ileri deformitelerde üst ekstremite mekaniği etkilenebilir.

Bazı hastalarda;

Dirsekte instabilite
Rotasyonel bozukluk
Tekrarlayan ağrı
Geç dönem sinir problemleri
Dirsek çevresinde farklı yük dağılımı

görülebilir.

Cubitus Varusun Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler deformitenin derecesine göre değişir.

Görülebilecek şikâyetler arasında;

Dirsekte içe doğru açılanma
Sağ ve sol kol arasında belirgin görünüm farkı
Kolun doğal pozisyonunun değişmesi
Kozmetik rahatsızlık
Dirsek çevresinde ağrı
Hareket sırasında güvensizlik hissi
Spor sırasında zorlanma
Bazı hastalarda dirsek hareket kısıtlılığı

yer alabilir.

Rotasyon Deformitesi Eşlik Edebilir mi?

Evet.

Cubitus varus yalnızca frontal plandaki açısal bir deformite değildir.

Özellikle travma sonrası gelişen vakalarda distal humerusta iç rotasyon deformitesi de bulunabilir.

Bu nedenle cerrahi planlama sırasında yalnızca varus açısını düzeltmek yeterli olmayabilir.

Ekstansiyon Deformitesi Nedir?

Bazı hastalarda distal humerus arkaya doğru farklı pozisyonda kaynamış olabilir.

Bu durum dirsek hareketlerini ve distal humerusun genel yapısını etkileyebilir.

Cubitus varusa ekstansiyon deformitesi eşlik ediyorsa üç boyutlu planlama daha da önem kazanır.

Cubitus Varus Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda öncelikle klinik muayene yapılır.

Doktor;

Taşıma açısını
Dirsek hareketlerini
Rotasyonu
Sağ-sol kol farkını
Sinir fonksiyonlarını

değerlendirir.

Ardından uygun röntgen görüntüleri alınabilir.

Fizik Muayenede Neler Değerlendirilir?

Muayene sırasında;

Dirsek fleksiyonu
Dirsek ekstansiyonu
Ön kol pronasyonu
Ön kol supinasyonu
Omuz hareketleri
El bileği ve el fonksiyonları
Kas gücü
Duyu

değerlendirilir.

Kol düz pozisyondayken taşıma açısı iki taraflı karşılaştırılır.

Röntgende Neler İncelenir?

Röntgenlerde;

Distal humerus açısı
Varus miktarı
Eski kırık hattı
Eklem ilişkisi
Humerus ekseni
Büyüme plağı
Deformitenin merkezi

incelenebilir.

Cerrahi planlanacaksa ayrıntılı açısal ölçümler yapılır.

Bilgisayarlı Tomografi Gerekir mi?

Her cubitus varus hastasında BT gerekli değildir.

Ancak;

Belirgin rotasyon deformitesi
Çok düzlemli deformite
Daha önce geçirilmiş cerrahi
Kompleks malunion

bulunuyorsa bilgisayarlı tomografi yardımcı olabilir.

Karşı Dirsek Neden Önemlidir?

Sağlam taraf hastanın kendi anatomik referansı olarak kullanılabilir.

Karşı tarafla;

Taşıma açısı
Dirsek hareketleri
Kemik anatomisi

karşılaştırılabilir.

Bu yaklaşım özellikle cerrahi planlamada faydalıdır.

Her Cubitus Varus Ameliyat Edilir mi?

Hayır.

Her cubitus varus deformitesi ameliyat gerektirmez.

Tedavi kararı verirken;

Deformitenin derecesi
Hastanın yaşı
Kozmetik rahatsızlık
Fonksiyon kaybı
Dirsek instabilitesi
Rotasyon bozukluğu
Sinir şikâyeti

birlikte değerlendirilir.

Hafif ve şikâyet oluşturmayan deformitelerde takip yeterli olabilir.

Cubitus Varus Ameliyatı Ne Zaman Düşünülür?

Cerrahi tedavi özellikle;

Belirgin deformite
Ciddi kozmetik etkilenim
Fonksiyon kaybı
Çok düzlemli deformite
Dirsek instabilitesi
İlerleyen şikâyetler

bulunduğunda değerlendirilebilir.

Cubitus Varus Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Cubitus varusun cerrahi tedavisinde temel yöntem düzeltici osteotomidir.

Distal humerus planlanan seviyeden kontrollü olarak kesilir.

Kemik;

Valgus yönünde
Gerekirse rotasyonel olarak
Gerekirse öne-arkaya düzlemde

yeniden hizalanır.

Ardından kemik yeni pozisyonunda sabitlenir.

Düzeltici Osteotomi Nedir?

Düzeltici osteotomi, deformiteyi düzeltmek amacıyla kemiğin kontrollü şekilde kesilmesi ve yeniden hizalanmasıdır.

Amaç;

Taşıma açısını düzeltmek
Rotasyonu düzeltmek
Dirsek görünümünü iyileştirmek
Fonksiyonel hizalanmayı sağlamak

olabilir.

Lateral Closing Wedge Osteotomi Nedir?

Cubitus varus tedavisinde kullanılan yöntemlerden biri lateral closing wedge osteotomidir.

Bu yöntemde distal humerustan kama şeklinde bir kemik parçası çıkarılır.

Kemik uçları kapatılarak varus deformitesi valgus yönünde düzeltilir.

Bu yöntem uzun yıllardır kullanılan osteotomi tekniklerinden biridir.

Açık Kama Osteotomisi

Bazı hastalarda kemiğin bir tarafı açılarak deformite düzeltilebilir.

Buna açık kama osteotomisi denir.

Oluşan boşluğun büyüklüğüne göre kemik grefti gerekebilir.

Dome Osteotomi Nedir?

Dome osteotomi, kemikte kubbe şeklinde kesi yapılması prensibine dayanır.

Bu teknik bazı vakalarda;

Açısal düzeltme
Rotasyon kontrolü
Kemik temasının korunması

açısından avantaj sağlayabilir.

Üç Boyutlu Osteotomi

Cubitus varusa hem rotasyon hem de sagittal düzlem deformitesi eşlik ediyorsa üç boyutlu düzeltme planlanabilir.

Bu durumda yalnızca varus açısının düzeltilmesi yeterli olmayabilir.

Cerrahi planlama deformitenin tüm bileşenlerini kapsamalıdır.

Plak ve Vida ile Sabitleme

Osteotomi sonrasında kemik uygun pozisyonda plak ve vidalarla sabitlenebilir.

Plak sistemi;

Düzeltmeyi korur
Rotasyon kontrolü sağlar
Osteotomi hattında stabilite oluşturur

İmplant tercihi hastanın yaşına ve kemik yapısına göre değişir.

K-Telleri Kullanılabilir mi?

Özellikle çocuk hastalarda bazı osteotomi yöntemlerinde K-telleri kullanılabilir.

Kullanılacak sabitleme sistemi;

Hastanın yaşı
Kemik büyüklüğü
Osteotomi tipi
Düzeltmenin stabilitesi

dikkate alınarak belirlenir.

Cerrahi Planlama Nasıl Yapılır?

Ameliyat öncesinde;

Taşıma açısı
Varus miktarı
Rotasyon
Dirsek hareket açıklığı
Karşı taraf
Kemik yapısı

değerlendirilir.

Süreç genel olarak;

Klinik muayene → Röntgen → Açısal analiz → Rotasyon değerlendirmesi → Osteotomi seçimi → Düzeltme miktarının planlanması → Sabitleme yönteminin belirlenmesi

şeklinde ilerleyebilir.

Ameliyat Günü Süreç Nasıl İlerler?

Genel olarak;

Hasta ameliyata hazırlanır.
Deformite seviyesi doğrulanır.
Osteotomi yapılır.
Varus valgus yönünde düzeltilir.
Gerekirse rotasyon düzeltilir.
Taşıma açısı kontrol edilir.
Kemik plak, vida veya uygun başka bir yöntemle sabitlenir.
Radyolojik kontrol yapılır.
Cerrahi alan kapatılır.

Ameliyat Sonrası Atel veya Alçı Kullanılır mı?

Bazı hastalarda erken dönemde atel veya alçı kullanılabilir.

Amaç osteotomi bölgesini ve kullanılan sabitleme sistemini korumaktır.

Kullanım süresi hastanın yaşına ve cerrahi yönteme göre değişir.

Ameliyat Sonrası Ağrı

Ameliyat sonrasında belirli düzeyde ağrı beklenebilir.

Ağrı kontrolü;

İlaç tedavisi
Kolun uygun pozisyonda tutulması
Kontrollü hareket

ile planlanabilir.

Beklenmeyen şiddetli ağrı veya nörolojik değişiklikler değerlendirilmelidir.

Dirsek Hareketleri Ne Zaman Başlar?

Hareketlerin başlama zamanı kullanılan sabitleme sistemine göre değişir.

Stabil bir osteotomi sonrasında doktorun uygun gördüğü zamanda kontrollü hareketlere başlanabilir.

Amaç hem kemik iyileşmesini korumak hem de dirsek sertliğini önlemektir.

Fizik Tedavi Gerekir mi?

Her hastada aynı düzeyde fizik tedavi gerekmez.

Ancak hareket kısıtlılığı gelişen veya uzun süre immobilizasyon uygulanan hastalarda rehabilitasyon yararlı olabilir.

Kemik Kaynaması Nasıl Takip Edilir?

Röntgen kontrollerinde;

Osteotomi hattı
Yeni kemik oluşumu
İmplantların pozisyonu
Taşıma açısının korunması

değerlendirilir.

Kemik Ne Zaman Kaynar?

Kaynama süresi hastadan hastaya değişir.

Çocuklarda kemik iyileşmesi genellikle erişkinlerden daha hızlı olabilir.

Ancak;

Osteotomi tipi
Sabitleme yöntemi
Kemik kalitesi
Genel sağlık

iyileşme süresini etkiler.

Ameliyat Sonrası Kolun Görünümü Hemen Düzelir mi?

Açısal deformitenin düzeltmesi ameliyat sırasında gerçekleştirilir.

Bu nedenle kolun genel hizasında erken dönemde değişiklik görülebilir.

Ancak;

Şişlik
Yumuşak doku iyileşmesi
Kas adaptasyonu

nedeniyle nihai görünüm zaman içerisinde belirginleşir.

Spor Aktivitelerine Dönüş

Spora dönüş için;

Kemik kaynamasının yeterli olması
Dirsek hareket açıklığının kazanılması
Kas gücünün geri gelmesi
Ağrının kontrol altında olması

gerekir.

Temas sporlarına dönüş daha ileri dönemde planlanabilir.

Cubitus Varus Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Her cerrahi işlemde olduğu gibi bazı riskler vardır.

Olası riskler;

Enfeksiyon
Kanama
Sinir yaralanması
Damar yaralanması
Dirsek sertliği
Gecikmiş kaynama
Kaynamama
İmplant problemi
Yetersiz düzeltme
Aşırı düzeltme
Kozmetik çıkıntı
Deformitenin devam etmesi

şeklinde olabilir.

Sinirler Neden Önemlidir?

Dirsek çevresinden;

Ulnar sinir
Median sinir
Radial sinir

gibi önemli sinir yapıları geçer.

Cerrahi sırasında bu yapıların korunması önemlidir.

Lateral Kondil Çıkıntısı Oluşabilir mi?

Bazı osteotomi tekniklerinde düzeltme sonrasında distal humerusun dış tarafında belirgin bir çıkıntı oluşabilir.

Bu durum özellikle kozmetik açıdan değerlendirilmelidir.

Modern cerrahi planlamada kemik konturunun mümkün olduğunca doğal kalması hedeflenir.

Aşırı Düzeltme Olabilir mi?

Varus deformitesi gereğinden fazla düzeltilirse cubitus valgus gelişebilir.

Bu nedenle ameliyat öncesinde düzeltme miktarının doğru hesaplanması önemlidir.

Cubitus Varus Tekrarlar mı?

Erişkinlerde kemik kaynadıktan sonra düzeltmenin korunması amaçlanır.

Çocuklarda büyüme plağı hasarı devam ediyorsa uzun dönem takip gerekebilir.

Çocuklarda Cubitus Varus

Cubitus varus en sık çocukluk döneminde geçirilmiş suprakondiler humerus kırıkları sonrasında görülür.

Çocuklarda değerlendirmede;

Yaş
Kalan büyüme potansiyeli
Deformite derecesi
Dirsek hareketleri
Rotasyon
Kozmetik etkilenim

birlikte değerlendirilir.

Erişkinlerde Cubitus Varus

Çocukluk döneminde gelişen deformite erişkin yaşa kadar tedavi edilmeden kalabilir.

Erişkinlerde cerrahi karar;

Deformitenin derecesi
Fonksiyon
Ağrı
Dirsek stabilitesi
Kozmetik şikâyet
Spor ve iş ihtiyaçları

dikkate alınarak verilir.

Cubitus Varus Dirsek İnstabilitesine Neden Olabilir mi?

Bazı hastalarda uzun süreli cubitus varus dirseğin dış tarafındaki bağ yapılarına farklı yük bindirebilir.

Bu durum zaman içerisinde posterolateral rotator instabilite gibi problemlere katkıda bulunabilir.

Bu nedenle ileri deformitelerde yalnızca görünüm değil, dirsek stabilitesi de değerlendirilmelidir.

Cubitus Varus Tedavisinin Temel Amacı Nedir?

Tedavinin amacı yalnızca kolun daha düzgün görünmesini sağlamak değildir.

Temel hedef;

distal humerusun anatomik ve fonksiyonel hizasını mümkün olduğunca düzeltmek, taşıma açısını yeniden oluşturmak, dirsek fonksiyonlarını korumak ve üst ekstremitenin mekanik dengesini iyileştirmektir.

Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?

Cubitus varus tedavisinde süreç genel olarak;

Klinik muayene → Taşıma açısının ölçülmesi → Röntgen → Varus ve rotasyon analizi → Cerrahi gerekliliğin değerlendirilmesi → Osteotomi planlaması → Varusun düzeltilmesi → Gerekirse rotasyon düzeltmesi → Kemik sabitleme → Ameliyat sonrası takip → Dirsek hareketlerinin başlanması → Kemik kaynaması → Fonksiyonel değerlendirme

şeklinde ilerleyebilir.

Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme yapılabilir:

Dirsekte belirgin içe açılanma
Çocukluk çağındaki kırık sonrası kalıcı deformite
Sağ ve sol dirsek arasında belirgin fark
Kozmetik olarak rahatsız edici deformite
Dirsek hareketlerinde kısıtlılık
Dirsekte güvensizlik hissi
Tekrarlayan ağrı
El veya parmaklarda sinir şikâyeti

Sonuç

Cubitus varus, distal humerusun varus yönünde hatalı hizalanması sonucunda ön kolun içe doğru açılanmasıyla ortaya çıkan bir dirsek deformitesidir.

En sık nedenlerinden biri çocukluk çağında geçirilmiş suprakondiler humerus kırıklarının hatalı kaynamasıdır.

Deformite yalnızca varustan oluşmayabilir; rotasyon ve sagittal düzlem bozuklukları da eşlik edebilir.

Tedavi planlamasında;

taşıma açısı, deformitenin derecesi, rotasyon, dirsek hareketleri, hastanın yaşı, kozmetik etkilenim ve fonksiyonel şikâyetler birlikte değerlendirilmelidir.

Hafif ve fonksiyon kaybı oluşturmayan deformitelerde takip yeterli olabilir.

Belirgin deformite bulunan uygun hastalarda ise düzeltici distal humerus osteotomisi ve uygun kemik sabitleme yöntemleri değerlendirilebilir.

Tedavinin hangi yöntemle yapılacağı ayrıntılı klinik ve radyolojik değerlendirme sonrasında kişiye özel belirlenir.

Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Cubitus varus, suprakondiler humerus kırığı sonrası deformiteler ve dirsek çevresi deformite cerrahisi hakkında değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.

Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/

Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Uygun tedavi yöntemi fizik muayene, radyolojik değerlendirme ve hastanın bireysel özelliklerine göre belirlenir.