Pozitif Ulnar Varyans Nedir?

Pozitif ulnar varyans, ulna kemiğinin el bileği seviyesinde radiusa göre daha uzun görünmesiyle oluşan anatomik ve radyolojik bir durumdur.

Radius ve ulna, ön kolun iki temel kemiğidir.

Bu iki kemiğin el bileği seviyesindeki uzunluk ilişkisi normal el bileği mekaniği açısından önemlidir.

Ulna, radiusa göre daha uzun olduğunda bu durum pozitif ulnar varyans olarak tanımlanır.

Pozitif ulnar varyans bazı kişilerde yapısal bir özellik olabilirken bazı hastalarda;

Radius kısalığı
Distal radius kırığı sonrası hatalı kaynama
Büyüme plağı hasarı
Ulna uzunluğu
Doğumsal gelişim farklılığı

sonrasında ortaya çıkabilir.

Başlıklar

Ulnar Varyans Nedir?

Ulnar varyans, radius ve ulna kemiklerinin el bileği seviyesindeki göreceli uzunluğunu tanımlayan bir ölçümdür.

Genel olarak üç farklı durumdan söz edilebilir:

Pozitif ulnar varyans
Nötral ulnar varyans
Negatif ulnar varyans

Pozitif Ulnar Varyans Ne Anlama Gelir?

Ulna distal ucu radius eklem yüzüne göre daha distalde bulunuyorsa pozitif varyans vardır.

Bu durumda ulna el bileğindeki karpal kemiklere daha fazla yaklaşabilir.

Bu durum özellikle ulnar tarafta artmış yüklenmeye neden olabilir.

Nötral Ulnar Varyans Nedir?

Radius ve ulna el bileği seviyesinde birbirine yakın uzunlukta olduğunda nötral varyans olarak değerlendirilebilir.

Bu anatomik ilişki kişiden kişiye küçük farklılıklar gösterebilir.

Negatif Ulnar Varyans Nedir?

Ulna radiusa göre daha kısa olduğunda negatif ulnar varyans olarak adlandırılır.

Bu durum bazı kişilerde normal anatomik varyasyon olabilir.

Pozitif Ulnar Varyans Neden Oluşur?

Pozitif ulnar varyansın farklı nedenleri olabilir.

Başlıca nedenler arasında;

Radius kısalığı
Distal radius malunionu
Radius büyüme plağı hasarı
Ulna uzunluğu
Radius hipoplazisi
Travma sonrası kemik kaybı

yer alabilir.

Distal Radius Kırığı Sonrası Pozitif Ulnar Varyans

Distal radius kırığı sonrasında radius kısa pozisyonda kaynarsa ulna göreceli olarak daha uzun hale gelir.

Bu durum travma sonrası gelişen pozitif ulnar varyansın önemli nedenlerinden biridir.

Radius Malunionu Pozitif Ulnar Varyansa Neden Olabilir mi?

Evet.

Distal radius malunionunda radius;

Kısa
Dorsale açılı
Rotasyonel olarak bozuk

kaynamış olabilir.

Radius kısalığı arttıkça ulna göreceli olarak daha uzun görünür.

Büyüme Plağı Hasarı Nasıl Etkiler?

Çocuklarda distal radius büyüme plağı hasar görür ve erken kapanırsa radius büyümesi yavaşlayabilir.

Ulna büyümeye devam ettiği için zaman içerisinde pozitif ulnar varyans ortaya çıkabilir.

Bu fark çocuk büyüdükçe artabilir.

Doğumsal Pozitif Ulnar Varyans Olabilir mi?

Evet.

Bazı kişilerde radius ve ulna arasındaki uzunluk ilişkisi doğuştan farklı olabilir.

Şikâyet oluşturmuyorsa her pozitif varyans tedavi gerektirmez.

Pozitif Ulnar Varyans Neden Önemlidir?

Pozitif ulnar varyansta ulna el bileği yükünün daha büyük bölümünü taşımaya başlayabilir.

Bu durum özellikle;

TFCC
Lunatum
Triquetrum
Ulnar karpal eklem yüzleri

üzerindeki mekanik yükü artırabilir.

TFCC Nedir?

TFCC, el bileğinin serçe parmak tarafında bulunan üçgen fibrokartilaj kompleksidir.

Bu yapı;

El bileği stabilitesine
Distal radioulnar eklem fonksiyonuna
Yük aktarımına

katkı sağlar.

Pozitif ulnar varyans TFCC üzerindeki yükü artırabilir.

Ulnokarpal Sıkışma Sendromu Nedir?

Ulna ile el bileğindeki karpal kemikler arasında aşırı mekanik temas oluşmasına ulnokarpal sıkışma veya ulnar impaksiyon denebilir.

Pozitif ulnar varyans bu durumun önemli nedenlerinden biri olabilir.

Ulnokarpal Sıkışmada Hangi Yapılar Etkilenebilir?

Özellikle;

TFCC
Lunatum
Triquetrum

üzerinde artmış yük oluşabilir.

Uzun süreli mekanik yüklenme kıkırdak ve yumuşak dokularda hasara katkıda bulunabilir.

Pozitif Ulnar Varyansın Belirtileri Nelerdir?

Görülebilecek belirtiler arasında;

El bileğinin ulnar tarafında ağrı
Kavrama sırasında ağrı
Ön kol rotasyonunda rahatsızlık
El bileğinde tıklama hissi
Kavrama gücünde azalma
Spor sırasında ağrı
Günlük aktivitelerde zorlanma

yer alabilir.

Ağrı Nerede Hissedilir?

Ağrı genellikle el bileğinin serçe parmak tarafında hissedilir.

Hastalar ağrıyı;

Ulna başı çevresinde
El bileğinin ulnar tarafında
Derin eklem içinde

tanımlayabilir.

Hangi Hareketler Ağrıyı Artırabilir?

Ağrı özellikle;

Güçlü kavrama
Ağırlık taşıma
Kavanoz açma
Tornavida kullanma
Ön kolu döndürme
Bileği ulnar tarafa eğme

sırasında artabilir.

Kavrama Gücü Azalabilir mi?

Evet.

El bileğinde ağrı ve mekanik sıkışma bulunduğunda hasta güçlü kavrama yapmaktan kaçınabilir.

Bu nedenle kavrama gücü azalabilir.

Pronasyon ve Supinasyon Etkilenebilir mi?

Pozitif ulnar varyansa distal radioulnar eklem problemi eşlik ediyorsa ön kol rotasyonunda rahatsızlık veya kısıtlılık görülebilir.

Distal Radioulnar Eklem Neden Önemlidir?

Distal radioulnar eklem radius ile ulnanın el bileğine yakın bölümde oluşturduğu eklemdir.

Pronasyon ve supinasyon sırasında önemli rol oynar.

Pozitif ulnar varyans bu bölgedeki mekanik ilişkiyi etkileyebilir.

Pozitif Ulnar Varyans Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda;

Klinik muayene
El bileği röntgeni
Ulnar varyans ölçümü
Gerektiğinde MR veya BT

kullanılabilir.

Röntgen Nasıl Çekilir?

Ulnar varyans ölçümü için el bileği uygun ve standart pozisyonda görüntülenmelidir.

Ön kol pozisyonu ölçümü etkileyebileceği için görüntüleme tekniği önemlidir.

Ulnar Varyans Dinamik Olarak Değişebilir mi?

Evet.

Ön kolun pozisyonu ve kavrama sırasında radius-ulna ilişkisi küçük miktarlarda değişebilir.

Bu nedenle bazı hastalarda yük altında veya farklı pozisyonlarda değerlendirme yapılabilir.

Fizik Muayenede Neler Değerlendirilir?

Muayenede;

El bileği hareketleri
Pronasyon
Supinasyon
Ulnar taraf hassasiyeti
Kavrama gücü
Distal radioulnar eklem stabilitesi

değerlendirilebilir.

MR Ne Zaman Gerekir?

MR;

TFCC hasarı
Kıkırdak problemi
Lunatum veya triquetrum değişiklikleri
Yumuşak doku patolojileri

şüphesi varsa kullanılabilir.

Bilgisayarlı Tomografi Ne Zaman Kullanılır?

BT özellikle;

Distal radioulnar eklem uyumsuzluğu
Distal radius malunionu
Rotasyon deformitesi
Cerrahi planlama

durumlarında faydalı olabilir.

Her Pozitif Ulnar Varyans Tedavi Edilir mi?

Hayır.

Röntgende pozitif ulnar varyans bulunması tek başına tedavi nedeni değildir.

Şikâyeti olmayan kişilerde herhangi bir cerrahi işlem gerekmeyebilir.

Tedavi daha çok;

Ağrı
Fonksiyon kaybı
TFCC hasarı
Ulnokarpal sıkışma

bulunduğunda değerlendirilir.

Ameliyatsız Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Hafif veya erken dönemdeki şikâyetlerde;

Aktivite düzenlemesi
El bileğini zorlayan hareketlerin azaltılması
Uygun ilaç tedavileri
Atel kullanımı
Fizik tedavi

gibi yöntemler değerlendirilebilir.

Aktivite Düzenlemesi Neden Önemlidir?

Tekrarlayan;

Güçlü kavrama
Ağırlık kaldırma
El bileğinin ulnar deviasyonu

şikâyetleri artırabilir.

Bu hareketlerin azaltılması bazı hastalarda ağrıyı kontrol etmeye yardımcı olabilir.

Atel Kullanılabilir mi?

Bazı hastalarda el bileğini kısa süreli dinlendirmek amacıyla atel kullanılabilir.

Uzun süre kontrolsüz immobilizasyon ise el bileğinde sertliğe neden olabilir.

Fizik Tedavi Faydalı mıdır?

Fizik tedavi;

El bileği hareketlerini korumak
Ön kol kaslarını güçlendirmek
Ağrıyı azaltmaya yardımcı olmak

amacıyla kullanılabilir.

Ancak belirgin kemik uzunluk farkını fizik tedavi düzeltemez.

Cerrahi Tedavi Ne Zaman Düşünülür?

Cerrahi özellikle;

Devam eden ulnar taraflı el bileği ağrısı
Belirgin pozitif ulnar varyans
Ulnokarpal sıkışma
TFCC hasarı
Günlük fonksiyonlarda ciddi etkilenim

bulunan uygun hastalarda değerlendirilebilir.

Ulna Kısaltma Osteotomisi Nedir?

Pozitif ulnar varyans tedavisinde kullanılan yöntemlerden biri ulna kısaltma osteotomisidir.

Bu işlemde ulnadan planlanan miktarda kemik çıkarılır.

Ulna kontrollü olarak kısaltıldıktan sonra plak ve vidalarla sabitlenir.

Ulna Neden Kısaltılır?

Amaç;

Ulna ile radius arasındaki uzunluk ilişkisini düzeltmek
TFCC üzerindeki yükü azaltmak
Ulnokarpal sıkışmayı azaltmak

olabilir.

Ulna Ne Kadar Kısaltılır?

Kısaltma miktarı her hastada aynı değildir.

Cerrahi öncesinde;

Ulnar varyans miktarı
Radius anatomisi
El bileği eklem yapısı

değerlendirilir.

Amaç aşırı kısaltma yapmadan uygun mekanik ilişkiyi sağlamaktır.

Ulna Kısaltma Osteotomisi Nasıl Yapılır?

Genel süreç;

Ulnar varyans ölçülür.
Kısaltma miktarı planlanır.
Ulnadan kontrollü kemik kesisi yapılır.
Belirlenen kemik segmenti çıkarılır.
Kemik uçları birbirine yaklaştırılır.
Plak ve vidalarla sabitleme yapılır.
Radyolojik kontrol gerçekleştirilir.

Plak ve Vida Kullanılır mı?

Evet.

Ulna kısaltma osteotomisi sonrasında kemiğin stabil şekilde kaynaması için plak ve vidalar kullanılabilir.

Kemik Ne Zaman Kaynar?

Kaynama süresi;

Hastanın yaşı
Kemik kalitesi
Sigara kullanımı
Osteotomi yöntemi

gibi faktörlere bağlıdır.

Bu nedenle kesin bir süre vermek doğru değildir.

Distal Radius Malunionu Varsa Sadece Ulna Kısaltmak Yeterli midir?

Her zaman değil.

Pozitif ulnar varyansın temel nedeni distal radiusun ciddi şekilde yanlış kaynamasıysa yalnızca ulnayı kısaltmak yeterli olmayabilir.

Bu durumda radius deformitesinin de düzeltilmesi gerekebilir.

Distal Radius Düzeltici Osteotomisi Ne Zaman Gerekir?

Radius;

Belirgin kısa
Açılı
Rotasyonel olarak bozuk

ise düzeltici radius osteotomisi değerlendirilebilir.

Amaç altta yatan deformiteyi düzeltmektir.

Radius Uzatılabilir mi?

Özellikle çocukluk döneminde büyüme plağı hasarı sonucu ciddi radius kısalığı varsa bazı hastalarda radius uzatma değerlendirilebilir.

Bu tedavi erişkin travmatik vakalardaki ulna kısaltmadan farklı bir yaklaşım olabilir.

Çocuklarda Pozitif Ulnar Varyans

Çocuklarda pozitif ulnar varyans sıklıkla büyüme plağı problemleriyle ilişkili olabilir.

Özellikle distal radius büyümesi durursa ulna büyümeye devam ederek uzunluk farkını artırabilir.

Çocuklarda Tedavi Nasıl Planlanır?

Tedavide;

Çocuğun yaşı
Kalan büyüme potansiyeli
Radius kısalığının miktarı
Ulna uzunluğu
Deformitenin ilerleme hızı

dikkate alınır.

Büyüme Plağına Yönelik İşlem Yapılabilir mi?

Bazı çocuklarda büyümenin devam ettiği dönemde büyüme plağına yönelik cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Tedavi, problemin radius veya ulna kaynaklı olmasına göre değişir.

Ulna Epifizyodezi Nedir?

Büyüme dönemindeki seçilmiş hastalarda ulnanın büyümesini kontrollü olarak durdurmak amacıyla epifizyodez düşünülebilir.

Amaç gelecekte oluşacak radius-ulna uzunluk farkını azaltmaktır.

Zamanlama önemlidir.

Erişkinlerde Pozitif Ulnar Varyans

Erişkinlerde durum;

Yapısal
Distal radius kırığı sonrası
Radius malunionu sonrası

görülebilir.

Tedavi mevcut ağrı ve el bileği fonksiyonuna göre planlanır.

TFCC Cerrahisi Gerekebilir mi?

TFCC’de belirgin hasar varsa bazı hastalarda TFCC’ye yönelik artroskopik veya açık cerrahi işlemler değerlendirilebilir.

Ancak pozitif ulnar varyansa bağlı mekanik yüklenme devam ediyorsa yalnızca TFCC tedavisi her zaman yeterli olmayabilir.

El Bileği Artroskopisi Kullanılabilir mi?

El bileği artroskopisi;

TFCC
Kıkırdak
Ulnokarpal eklem

yapılarının değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Bazı hastalarda aynı seansta tedavi edici işlem de yapılabilir.

Wafer İşlemi Nedir?

Bazı seçilmiş pozitif ulnar varyans vakalarında ulnanın distal bölümünden küçük miktarda kemik çıkarılmasına yönelik yöntemler değerlendirilebilir.

Bu işlemin uygunluğu pozitif varyans miktarı ve eklem durumuna göre belirlenir.

Ulna Kısaltma ile Wafer İşlemi Aynı mıdır?

Hayır.

Ulna kısaltma osteotomisi ulnanın şaft bölümünden kontrollü kısaltılmasını içerir.

Wafer işlemi ise distal ulna seviyesinde daha sınırlı kemik çıkarılması prensibine dayanır.

Hangi yöntemin uygun olduğu hastaya göre belirlenir.

Ameliyat Öncesi Planlama Nasıl Yapılır?

Genel süreç;

Klinik muayene → Standart el bileği röntgeni → Ulnar varyans ölçümü → TFCC ve distal radioulnar eklem değerlendirmesi → Gerekirse MR/BT → Problemin radius veya ulna kaynaklı olduğunun belirlenmesi → Cerrahi yöntem seçimi

şeklinde ilerleyebilir.

Ameliyat Sonrası İlk Dönem

Cerrahi sonrasında;

Ağrı
Şişlik
Parmak hareketleri
Dolaşım
Sinir fonksiyonları

takip edilir.

Atel Kullanılır mı?

Ulna kısaltma osteotomisi sonrasında cerrahın tercihine ve sabitlemenin durumuna göre atel kullanılabilir.

Parmak Hareketleri Ne Zaman Başlar?

Parmak hareketlerinin erken dönemde korunması önemlidir.

Bu durum şişliği ve el sertliğini azaltmaya yardımcı olabilir.

El Bileği Hareketleri Ne Zaman Başlar?

El bileği hareketlerine başlama zamanı;

Osteotomi stabilitesi
Kullanılan plak
Eşlik eden TFCC işlemi

gibi faktörlere göre değişebilir.

Ön Kol Rotasyonu Ne Zaman Başlar?

Pronasyon ve supinasyon kontrollü şekilde başlatılır.

Distal radioulnar eklemin durumu ve yapılan cerrahi işlem zamanlamayı etkileyebilir.

Fizik Tedavi Gerekir mi?

Bazı hastalarda fizik tedavi;

El bileği hareketlerini
Ön kol rotasyonunu
Kavrama gücünü

geliştirmek amacıyla kullanılabilir.

Kavrama Gücü Ne Zaman Geri Döner?

Kavrama gücü;

Osteotominin kaynaması
Ağrının azalması
El bileği hareketlerinin iyileşmesi

ile kademeli olarak artabilir.

Ağır Kaldırma Ne Zaman Başlar?

Kemik kaynaması yeterli olmadan ağır yüklenme önerilmez.

Özellikle ulna kısaltma osteotomisi sonrası plak üzerine erken aşırı yük bindirilmemelidir.

Spor Aktivitelerine Dönüş

Spora dönüş için;

Kemik kaynaması
El bileği hareketleri
Ön kol rotasyonu
Kavrama gücü
Ağrısız fonksiyon

değerlendirilir.

Pozitif Ulnar Varyans Cerrahisinin Riskleri Nelerdir?

Uygulanacak yönteme göre riskler arasında;

Enfeksiyon
Sinir irritasyonu
Kaynamama
Gecikmiş kaynama
Plak irritasyonu
El bileği sertliği
Devam eden ağrı
Yetersiz kısaltma
Aşırı kısaltma

yer alabilir.

Ulna Kısaltma Osteotomisi Kaynamayabilir mi?

Nadiren osteotomi bölgesinde gecikmiş kaynama veya kaynamama görülebilir.

Risk;

Sigara
Kemik kalitesi
Mekanik stabilite

gibi faktörlerden etkilenebilir.

Plak Daha Sonra Çıkarılır mı?

Her hastada plak çıkarılması gerekmez.

Ancak implant cilt altında belirginleşir veya rahatsızlık oluşturursa kemik tamamen kaynadıktan sonra çıkarılması değerlendirilebilir.

Pozitif Ulnar Varyans Tekrar Oluşabilir mi?

Erişkinlerde uygun düzeltme ve kaynama sonrasında elde edilen ilişkinin korunması amaçlanır.

Çocuklarda büyüme devam ettiği için altta yatan büyüme plağı problemi varsa uzunluk farkı yeniden değişebilir.

Tedavinin Temel Amacı Nedir?

Tedavinin amacı yalnızca röntgendeki ulnar varyans değerini değiştirmek değildir.

Temel hedef;

radius ve ulna arasındaki mekanik ilişkiyi mümkün olduğunca dengelemek, ulnokarpal yüklenmeyi azaltmak, TFCC ve el bileği üzerindeki aşırı baskıyı azaltmak ve hastanın ağrısız el bileği fonksiyonlarını geliştirmektir.

Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?

Pozitif ulnar varyansta süreç genel olarak;

Klinik muayene → El bileği röntgeni → Ulnar varyans ölçümü → TFCC ve distal radioulnar eklemin değerlendirilmesi → Gerekirse MR/BT → Ameliyatsız tedavi → Şikâyet devam ederse cerrahi planlama → Gerektiğinde ulna kısaltma veya radius deformitesinin düzeltilmesi → Rehabilitasyon → Kaynama ve fonksiyon takibi

şeklinde ilerleyebilir.

Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme yapılabilir:

El bileğinin serçe parmak tarafında sürekli ağrı
Kavrama sırasında artan ağrı
Ön kol rotasyonunda ağrı veya kısıtlılık
Distal radius kırığı sonrası devam eden el bileği şikâyetleri
Radius kısalığı
Çocukluk çağında büyüme plağı hasarı
El bileğinde tıklama veya sıkışma hissi
Kavrama gücünde azalma

Sonuç

Pozitif ulnar varyans, ulnanın el bileği seviyesinde radiusa göre daha uzun olduğu bir uzunluk ilişkisidir.

Bu durum tek başına hastalık anlamına gelmez ve şikâyet oluşturmayan kişilerde tedavi gerekmeyebilir.

Ancak belirgin pozitif ulnar varyans bazı hastalarda;

TFCC yüklenmesi, ulnokarpal sıkışma, ulnar taraflı el bileği ağrısı ve kavrama fonksiyonunda azalma ile ilişkili olabilir.

Tedavi planlanırken yalnızca ulna uzunluğu değil;

radius anatomisi, distal radius malunionu, TFCC durumu, distal radioulnar eklem ve hastanın günlük şikâyetleri birlikte değerlendirilmelidir.

Uygun hastalarda ulna kısaltma osteotomisi, distal radius düzeltici osteotomisi veya farklı el bileği cerrahisi yöntemleri değerlendirilebilir.

Tedavinin amacı kemik uzunluklarını yalnızca matematiksel olarak eşitlemek değil, el bileğinin daha dengeli ve fonksiyonel çalışmasını sağlamaktır.

Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Pozitif ulnar varyans, ulnokarpal sıkışma, radius-ulna uzunluk farkları ve el bileği deformitelerinin değerlendirilmesi için randevu oluşturabilirsiniz.

Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/

Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Pozitif ulnar varyans ve el bileği ağrısının tedavisi klinik muayene, radyolojik değerlendirme ve hastanın bireysel özelliklerine göre planlanır.