El Bileği Açısal Deformitesi Nedir?

El bileği açısal deformitesi, ön kol kemiklerinin el bileğine yakın bölümünde normal kemik ekseninin bozulması ve el bileğinin içe, dışa, öne veya arkaya doğru anormal açılanmasıdır.

El bileği anatomisinin temelini;

Radius
Ulna
Karpal kemikler
Eklem bağları

oluşturur.

Özellikle distal radius ve ulna bölgesindeki açısal bozukluklar el bileğinin görünümünü ve hareket mekaniğini değiştirebilir.

Deformite tek bir yönde olabileceği gibi;

Varus
Valgus
Volar açılanma
Dorsal açılanma
Rotasyon
Uzunluk farkı

ile birlikte de görülebilir.

Başlıklar

El Bileği Açısal Deformitesi Neden Oluşur?

El bileği açısal deformitesinin farklı nedenleri olabilir.

Başlıca nedenler arasında;

Travma sonrası hatalı kaynama
Çocukluk dönemi büyüme plağı hasarı
Doğumsal gelişim bozuklukları
Radius veya ulna kısalığı
Enfeksiyon
Önceki cerrahiler
Kemik gelişim bozuklukları

yer alabilir.

Travma Sonrası El Bileği Deformitesi

Distal radius veya ulna kırıkları sonrasında kemik uygun anatomik pozisyonda kaynamazsa açısal deformite gelişebilir.

Kırık;

Dorsal
Volar
Radial
Ulnar

yönde yanlış kaynayabilir.

Bu durum el bileğinin mekanik dengesini değiştirebilir.

Distal Radius Malunion Nedir?

Distal radius kırığının anatomik olarak uygun olmayan pozisyonda kaynamasına distal radius malunion denir.

Bu durumda;

Dorsal tilt artışı
Volar tilt bozukluğu
Radius kısalığı
Radial inklinasyon değişikliği
Ulnar varyans değişikliği

görülebilir.

Distal radius malunion el bileği açısal deformitelerinin önemli nedenlerinden biridir.

Büyüme Plağı Hasarı Nasıl Deformite Oluşturur?

Çocuklarda distal radius ve ulna büyüme plakları ön kolun gelişiminde önemli rol oynar.

Büyüme plağının bir bölümü erken kapanırsa kemiğin diğer tarafı büyümeye devam edebilir.

Bunun sonucunda;

Açısal deformite
Radius-ulna uzunluk farkı
El bileği eğriliği
Ulnar veya radial deviasyon

gelişebilir.

Radius Kısalığı El Bileğini Etkiler mi?

Evet.

Radius normalden kısa olduğunda ulna göreceli olarak daha uzun hale gelebilir.

Bu durum el bileği yük dağılımını etkileyebilir.

Hastada;

Ulnar tarafta ağrı
Hareket kısıtlılığı
Kavrama sırasında rahatsızlık

görülebilir.

Ulna Kısalığı El Bileğini Etkiler mi?

Ulna kısalığı da ön kol kemikleri arasındaki dengeyi değiştirebilir.

Bu durumda radius ile ulna arasındaki uzunluk ilişkisi bozulabilir.

El bileği ve distal radioulnar eklem fonksiyonları etkilenebilir.

Varus Deformitesi Nedir?

El bileği seviyesinde kemiğin içe doğru açılanması varus deformitesi olarak değerlendirilebilir.

Bu deformite radius veya ulna kaynaklı olabilir.

Valgus Deformitesi Nedir?

Kemiğin dışa doğru açılanmasına valgus deformitesi denir.

El bileğinde valgus deformitesi;

Büyüme plağı bozukluğu
Travma
Doğumsal deformite

sonrasında gelişebilir.

Dorsal Açılanma Nedir?

Distal radiusun el sırtı yönüne doğru açılanması dorsal açılanma olarak ifade edilir.

Travma sonrası distal radius malunionlarında görülebilir.

İleri dorsal açılanma;

El bileği fleksiyonunu
Kavrama gücünü
Karpal hizalanmayı

etkileyebilir.

Volar Açılanma Nedir?

Distal radiusun avuç içi yönüne doğru aşırı açılanmasına volar açılanma denebilir.

Bu durum da travma sonrası hatalı kaynamalarda görülebilir.

Rotasyon Deformitesi Eşlik Edebilir mi?

Evet.

El bileği açısal deformitesine ön kol rotasyon bozukluğu eşlik edebilir.

Bu durumda;

Pronasyon
Supinasyon

hareketleri kısıtlanabilir.

El Bileği Açısal Deformitesinin Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler deformitenin derecesine göre değişir.

Görülebilecek bulgular arasında;

El bileğinde şekil bozukluğu
Sağ ve sol el bileği arasında asimetri
Ağrı
Hareket kısıtlılığı
Kavrama gücünde azalma
Ön kol rotasyonunda kısıtlılık
Günlük aktivitelerde zorlanma
Kozmetik rahatsızlık

yer alabilir.

El Bileğinde Ağrı Neden Oluşur?

Açısal deformite eklem üzerindeki yük dağılımını değiştirebilir.

Bu durumda;

Radius
Ulna
Karpal kemikler

arasındaki temas bölgeleri değişebilir.

Bu durum zaman içerisinde ağrıya neden olabilir.

Kavrama Gücü Etkilenebilir mi?

Evet.

El bileği hizalanması bozulduğunda el ve ön kol kaslarının mekanik çalışma koşulları değişebilir.

Bu nedenle kavrama gücü azalabilir.

Pronasyon ve Supinasyon Nedir?

Pronasyon, avuç içinin aşağı doğru çevrilmesidir.

Supinasyon ise avuç içinin yukarı doğru çevrilmesidir.

Radius ve ulna arasındaki anatomik ilişkinin bozulması bu hareketleri etkileyebilir.

Distal Radioulnar Eklem Neden Önemlidir?

Distal radioulnar eklem, radius ile ulna arasında el bileğine yakın bölgede bulunan eklemdir.

Ön kol rotasyonu açısından önemlidir.

Açısal veya uzunluk deformitesi bu eklemin mekanik yapısını etkileyebilir.

El Bileği Açısal Deformitesi Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda;

Klinik muayene
Röntgen
Karşı tarafla karşılaştırma
Gerektiğinde bilgisayarlı tomografi

kullanılabilir.

Fizik Muayenede Neler Değerlendirilir?

Muayenede;

El bileği fleksiyonu
El bileği ekstansiyonu
Radial deviasyon
Ulnar deviasyon
Pronasyon
Supinasyon
Kavrama gücü
Sinir fonksiyonları

değerlendirilir.

Röntgende Neler İncelenir?

Röntgenlerde;

Radius uzunluğu
Ulna uzunluğu
Radial inklinasyon
Volar tilt
Dorsal tilt
Ulnar varyans
Eklem yüzeyinin hizalanması

değerlendirilebilir.

Ulnar Varyans Nedir?

Ulnar varyans, radius ile ulna arasındaki el bileği seviyesindeki uzunluk ilişkisini tanımlayan radyolojik ölçümdür.

Ulna radiusa göre daha uzun görünüyorsa pozitif ulnar varyans, daha kısa görünüyorsa negatif ulnar varyans olarak ifade edilir.

Bu ilişki el bileği yük dağılımı açısından önemlidir.

Bilgisayarlı Tomografi Ne Zaman Gerekir?

BT;

Kompleks deformite
Eklem yüzeyi bozukluğu
Rotasyon problemi
Cerrahi planlama

durumlarında kullanılabilir.

Üç Boyutlu Planlama Yapılabilir mi?

Kompleks deformitelerde üç boyutlu BT verileri kullanılarak cerrahi planlama yapılabilir.

Bu sayede;

Deformite açısı
Rotasyon
Osteotomi seviyesi
Düzeltme miktarı

daha ayrıntılı planlanabilir.

MR Gerekir mi?

Her hastada gerekli değildir.

Ancak;

Bağ yaralanması
Kıkırdak problemi
TFCC patolojisi

şüphesi varsa MR kullanılabilir.

TFCC Nedir?

TFCC, el bileğinin ulnar tarafında bulunan önemli bir yumuşak doku kompleksidir.

Radius-ulna uzunluk ilişkisi bozulduğunda TFCC üzerindeki yük artabilir.

Bu durum ulnar taraflı el bileği ağrısına katkıda bulunabilir.

Her El Bileği Açısal Deformitesi Ameliyat Edilir mi?

Hayır.

Hafif deformite bulunan ve;

Ağrı yaşamayan
Hareket kaybı olmayan
Günlük aktiviteleri etkilenmeyen

hastalarda takip yeterli olabilir.

Cerrahi Tedavi Ne Zaman Düşünülür?

Cerrahi özellikle;

Belirgin açısal deformite
Ağrı
Hareket kısıtlılığı
Pronasyon-supinasyon kaybı
İleri kozmetik deformite
Eklem mekaniğinde bozulma

bulunan uygun hastalarda değerlendirilebilir.

Düzeltici Osteotomi Nedir?

Düzeltici osteotomi, deformiteyi düzeltmek amacıyla kemiğin kontrollü olarak kesilip uygun pozisyona getirilmesidir.

Distal radius veya ulna uygun seviyeden kesilerek;

Açısal deformite
Rotasyon
Uzunluk

düzeltilebilir.

Distal Radius Osteotomisi Nasıl Yapılır?

Distal radius malunionunda kemik eski kırık bölgesine yakın bir seviyeden kontrollü olarak kesilebilir.

Ardından;

Dorsal veya volar açılanma
Radius uzunluğu
Radial inklinasyon

düzeltilir.

Kemik yeni pozisyonunda sabitlenir.

Açık Kama Osteotomisi Nedir?

Kemik bir taraftan açılarak düzeltme yapılmasına açık kama osteotomisi denir.

Oluşan boşluğa bazı hastalarda kemik grefti uygulanabilir.

Kapalı Kama Osteotomisi Nedir?

Kemikten kama şeklinde bir parça çıkarılarak deformitenin düzeltilmesine kapalı kama osteotomisi denir.

Hangi yöntemin kullanılacağı deformitenin yapısına göre belirlenir.

Plak ve Vida ile Sabitleme

Osteotomi sonrasında kemik yeni pozisyonda plak ve vidalarla sabitlenebilir.

Plak sistemi;

Düzeltmeyi korur
Kemik stabilitesini sağlar
Rotasyon kontrolüne yardımcı olur

Kemik Grefti Gerekebilir mi?

Özellikle açık kama osteotomilerinde kemik boşluğu oluşabilir.

Bu durumda kemik grefti değerlendirilebilir.

Ulna İçin Cerrahi Gerekebilir mi?

Bazı hastalarda yalnızca radius düzeltmesi yeterli olmayabilir.

Radius-ulna uzunluk farkı belirginse ulna için;

Kısaltma
Uzatma
Osteotomi

gibi işlemler değerlendirilebilir.

Ulna Kısaltma Osteotomisi Nedir?

Ulna radiusa göre fazla uzun olduğunda uygun hastalarda ulna belirli miktarda kısaltılabilir.

Bu işlem özellikle pozitif ulnar varyans ve ulnar taraflı yüklenme problemlerinde değerlendirilebilir.

Radius Uzatma Yapılabilir mi?

Büyüme plağı hasarı sonrası ciddi radius kısalığında bazı hastalarda radius uzatma yöntemleri kullanılabilir.

Bu işlem özellikle çocuk ve genç hastalarda deformite cerrahisinin bir parçası olabilir.

Eksternal Fiksatör Kullanılabilir mi?

Kompleks deformite ve uzunluk problemi bulunan hastalarda eksternal fiksatör kullanılabilir.

Bu sistemlerle;

Açısal düzeltme
Uzatma
Rotasyon düzeltme

kademeli olarak yapılabilir.

Kademeli Düzeltme Nedir?

Deformitenin bir anda değil, günler veya haftalar içerisinde kontrollü biçimde düzeltilmesine kademeli düzeltme denir.

Bu yöntem özellikle ileri deformitelerde değerlendirilebilir.

Akut Düzeltme Nedir?

Deformitenin ameliyat sırasında tek seferde düzeltilmesine akut düzeltme denir.

Kemik yeni pozisyonunda plak ve vida ile sabitlenebilir.

Çocuklarda Tedavi Nasıl Planlanır?

Çocuklarda;

Yaş
Kemik yaşı
Kalan büyüme potansiyeli
Büyüme plağının durumu
Deformitenin ilerleme hızı

değerlendirilir.

Tedavi erişkinlerden farklı planlanabilir.

Büyüme Plağı Köprüsü Varsa Ne Yapılır?

Büyüme plağının bir bölümünde kemik köprüsü oluşmuşsa uygun hastalarda köprü çıkarılması değerlendirilebilir.

Bu işlem her hastaya uygun değildir.

Büyümeyi Yönlendirme Kullanılabilir mi?

Kalan büyüme potansiyeli bulunan bazı çocuklarda büyümeyi yönlendirme yöntemleri değerlendirilebilir.

Amaç kemiğin büyüme sırasında kademeli olarak daha uygun hizaya gelmesini sağlamaktır.

Erişkinlerde Tedavi Nasıl Planlanır?

Erişkinlerde büyüme tamamlandığı için tedavi mevcut deformite üzerinden planlanır.

Özellikle;

Distal radius malunion
Travma sonrası deformite
Eklem yük dağılımı bozukluğu

ön planda olabilir.

Ameliyat Öncesi Planlama Nasıl Yapılır?

Süreç genel olarak;

Klinik muayene → Röntgen → Radius-ulna uzunluk analizi → Açısal ölçümler → Rotasyon değerlendirmesi → Gerekirse BT → Cerrahi planlama → Osteotomi ve sabitleme yönteminin seçilmesi

şeklinde ilerleyebilir.

Ameliyat Günü Süreç Nasıl İlerler?

Hastaya göre değişmekle birlikte;

Deformite seviyesi doğrulanır.
Radius veya ulna uygun seviyeden hazırlanır.
Osteotomi yapılır.
Açısal deformite düzeltilir.
Gerekirse uzunluk ve rotasyon düzeltilir.
Kemik sabitlenir.
Radyolojik kontrol yapılır.
Cerrahi alan kapatılır.

Ameliyat Sonrası İlk Dönem

Ameliyat sonrasında;

Ağrı
Şişlik
Parmak dolaşımı
El ve parmak hareketleri
Sinir fonksiyonları

takip edilir.

Atel Kullanılır mı?

Cerrahi yönteme göre erken dönemde atel kullanılabilir.

Amaç osteotomi bölgesini korumaktır.

Kullanım süresi kişiye özel belirlenir.

Parmak Hareketleri Ne Zaman Başlar?

Çoğu hastada parmak hareketlerinin erken dönemde korunması önemlidir.

Bu durum;

Şişliği azaltmaya
Tendon kaymasını korumaya
El sertliğini önlemeye

yardımcı olabilir.

El Bileği Hareketleri Ne Zaman Başlar?

El bileği hareketlerinin başlama zamanı;

Osteotomi stabilitesi
Kullanılan implant
Kemik kalitesi

dikkate alınarak belirlenir.

Fizik Tedavi Gerekir mi?

Bazı hastalarda fizik tedavi gerekebilir.

Amaç;

El bileği hareketlerini artırmak
Ön kol rotasyonunu korumak
Kas gücünü geliştirmek
Kavrama fonksiyonunu iyileştirmek

olabilir.

Kemik Kaynaması Nasıl Takip Edilir?

Röntgen kontrollerinde;

Osteotomi hattı
Kemik oluşumu
Plak ve vidaların pozisyonu
Açısal düzeltmenin korunması

değerlendirilir.

Kavrama Gücü Ne Zaman Geri Gelir?

Kavrama gücünün geri dönüşü;

Kemik iyileşmesi
El bileği hareketleri
Kas gücü
Ağrı

ile ilişkilidir.

İyileşme kademeli olarak gerçekleşir.

Ağır Kaldırma Ne Zaman Başlar?

Ağır yük kullanımı için kemiğin yeterli kaynaması gerekir.

Ağrının azalması tek başına kemiğin ağır yük için hazır olduğunu göstermez.

Spor Aktivitelerine Dönüş

Spora dönüş;

Kemik kaynaması
El bileği hareket açıklığı
Kavrama gücü
Ağrısız fonksiyon

değerlendirilerek planlanır.

El Bileği Açısal Deformitesi Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Olası riskler;

Enfeksiyon
Sinir yaralanması
Damar yaralanması
Tendon irritasyonu
Kaynamama
Gecikmiş kaynama
İmplant problemleri
Eklem sertliği
Yetersiz düzeltme
Aşırı düzeltme

şeklinde olabilir.

Tendon İrritasyonu Nedir?

Distal radius çevresindeki plak ve vidalar bazı hastalarda tendonlarla temas edebilir.

Bu durum;

Ağrı
Hassasiyet
Tendon problemleri

oluşturabilir.

İmplant pozisyonu bu nedenle önemlidir.

Deformite Tekrarlar mı?

Erişkinlerde kemik uygun pozisyonda kaynadığında düzeltmenin kalıcı olması amaçlanır.

Çocuklarda büyüme plağı problemi devam ediyorsa deformite tekrar gelişebilir.

El Bileği Açısal Deformitesinde Tedavinin Temel Amacı Nedir?

Tedavinin amacı yalnızca el bileğinin daha düzgün görünmesini sağlamak değildir.

Temel hedef;

radius ve ulna arasındaki anatomik ilişkiyi mümkün olduğunca düzeltmek, el bileği eklem yüzeyinin yük dağılımını iyileştirmek, ön kol rotasyonunu ve kavrama fonksiyonunu korumak ve ağrıyı azaltmaktır.

Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?

El bileği açısal deformitesinde süreç genel olarak;

Klinik muayene → Röntgen → Radius-ulna uzunluk analizi → Açısal ve rotasyonel değerlendirme → Gerekirse BT → Tedavi gerekliliğinin belirlenmesi → Osteotomi planlaması → Açısal/rotasyonel düzeltme → Gerekirse uzunluk düzeltmesi → Kemik sabitleme → Ameliyat sonrası takip → Rehabilitasyon → Kaynama ve fonksiyon kontrolü

şeklinde ilerleyebilir.

Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme yapılabilir:

El bileğinde belirgin eğrilik
Eski kırık sonrası şekil bozukluğu
Sağ ve sol el bileği arasında belirgin fark
El bileğinde sürekli ağrı
Pronasyon veya supinasyonda kısıtlılık
Kavrama gücünde azalma
Çocukluk çağında büyüme plağı yaralanması sonrası deformite
Radius-ulna uzunluk farkı

Sonuç

El bileği açısal deformitesi, özellikle radius ve ulna kemiklerinin el bileğine yakın bölümünde normal anatomik hizanın bozulması sonucunda ortaya çıkar.

Deformite;

varus, valgus, dorsal veya volar açılanma, rotasyon ve uzunluk farkı şeklinde görülebilir.

Travma sonrası distal radius malunionları ve çocukluk dönemindeki büyüme plağı hasarları önemli nedenler arasındadır.

Her deformite ameliyat gerektirmez.

Tedavi planlanırken;

ağrı, el bileği hareketleri, ön kol rotasyonu, radius-ulna uzunluk ilişkisi, eklem yüzeyinin durumu, hastanın yaşı ve günlük yaşam ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.

Belirgin ve fonksiyonel sorun oluşturan uygun hastalarda düzeltici osteotomi, plak-vida ile sabitleme ve gerektiğinde radius veya ulna uzunluğuna yönelik işlemler değerlendirilebilir.

Tedavinin amacı yalnızca kemiğin şeklini düzeltmek değil, dengeli ve fonksiyonel bir el bileği elde etmektir.

Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

El bileği açısal deformiteleri, distal radius malunionu ve radius-ulna uzunluk problemlerinin değerlendirilmesi için randevu oluşturabilirsiniz.

Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/

Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. El bileği deformitelerinin tedavisi fizik muayene, radyolojik değerlendirme ve hastanın bireysel özelliklerine göre planlanır.