Ulna Deformitesi Nedir?

Ulna deformitesi, ön kolun iki uzun kemiğinden biri olan ulnanın normal anatomik ekseninden, uzunluğundan veya rotasyonundan farklı gelişmesi ya da travma sonrasında bu yapının bozulmasıdır.

Ulna; dirsekten el bileğine kadar uzanır ve radius ile birlikte ön kolun mekanik dengesini sağlar.

Ulna deformitesi;

Açısal bozukluk
Eğrilik
Rotasyon
Kısalık
Uzunluk farkı
Çok düzlemli deformite

şeklinde görülebilir.

Deformitenin seviyesi ve derecesine göre hem dirsek hem de el bileği fonksiyonları etkilenebilir.

Başlıklar

Ulna Deformitesi Neden Oluşur?

Ulna deformitesinin farklı nedenleri olabilir.

Başlıca nedenler arasında;

Travma sonrası hatalı kaynama
Büyüme plağı hasarı
Doğumsal gelişim bozuklukları
Ulna hipoplazisi
Enfeksiyon
Radius-ulna uzunluk farkı
Önceki cerrahiler
Kemik kaybı

yer alabilir.

Travma Sonrası Ulna Deformitesi

Ulna kırıkları sonrasında kemik normal anatomik pozisyonundan farklı şekilde kaynarsa deformite gelişebilir.

Bu durum özellikle;

Ulna şaft kırıkları
Distal ulna kırıkları
Çocukluk dönemi ön kol kırıkları

sonrasında görülebilir.

Ulna Malunion Nedir?

Ulna kırığının yanlış pozisyonda kaynamasına ulna malunion denir.

Kemik;

Açılı
Eğri
Dönük
Kısa

pozisyonda kaynamış olabilir.

Bu durum radius ile ulna arasındaki mekanik ilişkiyi bozabilir.

Ulna Şaft Deformitesi

Ulna şaftında gelişen deformite, ön kolun doğal eğriliğini ve radiusun ulna çevresindeki hareketini etkileyebilir.

İleri deformitelerde;

Pronasyon
Supinasyon
Dirsek hareketleri

etkilenebilir.

Distal Ulna Deformitesi

Ulnanın el bileğine yakın bölümündeki deformiteler özellikle distal radioulnar eklem ve el bileğinin ulnar tarafındaki yük dağılımını etkileyebilir.

Bu bölgede;

Kısalık
Açılanma
Rotasyon

görülebilir.

Proksimal Ulna Deformitesi

Dirseğe yakın ulna deformiteleri;

Dirsek hareketlerini
Radius başının hizalanmasını
Ön kol rotasyonunu

etkileyebilir.

Özellikle çocukluk döneminde uzun süreli deformitelerde radius başı ilişkisi bozulabilir.

Açısal Ulna Deformitesi Nedir?

Ulna kemiğinin normal ekseninden açı yaparak sapmasına açısal deformite denir.

Deformite;

Varus
Valgus
Öne
Arkaya

doğru olabilir.

Ulna Eğriliği Nedir?

Bazı hastalarda ulna tek bir noktada açı yapmak yerine uzun bir segment boyunca yay şeklinde eğri olabilir.

Bu durum;

Doğumsal gelişim bozukluklarında
Eski travmalarda
Büyüme plağı problemlerinde

görülebilir.

Ulna Rotasyon Deformitesi Nedir?

Ulnanın kendi ekseni etrafında normalden farklı pozisyonda bulunması rotasyon deformitesidir.

Bu durumda radius ile olan anatomik ilişki bozulabilir ve ön kol rotasyonu etkilenebilir.

Ulna Kısalığı Nedir?

Ulnanın radiusa veya karşı tarafa göre normalden kısa olması ulna kısalığı olarak tanımlanabilir.

Kısalık;

Büyüme plağı hasarı
Doğumsal hipoplazi
Kemik kaybı
Travma

sonrasında gelişebilir.

Ulna Kısalığı El Bileğini Nasıl Etkiler?

Ulna kısa olduğunda radius göreceli olarak daha uzun hale gelebilir.

Bu durum el bileğinin ulnar tarafındaki mekanik dengeyi değiştirebilir.

Bazı hastalarda;

Distal radioulnar eklem problemi
Ön kol rotasyonunda kısıtlılık
El bileği asimetrisi

görülebilir.

Radius-Ulna Uzunluk İlişkisi Neden Önemlidir?

Radius ve ulna ön kol boyunca birlikte çalışan iki kemiktir.

Bu iki kemiğin;

Uzunluk
Eğrilik
Rotasyon

ilişkisi pronasyon ve supinasyon hareketlerinin düzgün yapılabilmesi açısından önemlidir.

Ulna Deformitesi Radiusu Etkiler mi?

Evet.

Ulna deformitesi radiusun doğal hareket alanını değiştirebilir.

Özellikle çocukluk döneminde uzun süre devam eden ulna kısalığı veya eğriliği radius üzerinde ikincil deformitelere neden olabilir.

Radius Başı Çıkığı Gelişebilir mi?

Bazı kronik ulna deformitelerinde radius başının dirsek eklemiyle olan ilişkisi bozulabilir.

Ulna kısa veya eğri kaldığında radius başı normal pozisyonundan çıkabilir.

Bu durum özellikle bazı çocukluk çağı deformitelerinde önemlidir.

Ulna Deformitesinin Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler deformitenin derecesine göre değişebilir.

Görülebilecek bulgular arasında;

Ön kolda eğrilik
Sağ ve sol ön kol arasında asimetri
El bileğinde şekil bozukluğu
Dirsek çevresinde farklılık
Pronasyon kısıtlılığı
Supinasyon kısıtlılığı
Ağrı
Kavrama gücünde azalma
Günlük aktivitelerde zorlanma

yer alabilir.

Pronasyon ve Supinasyon Neden Etkilenir?

Ön kol rotasyonu sırasında radius, ulna çevresinde hareket eder.

Ulna normal ekseninden sapmışsa radiusun hareket yolu değişebilir.

Bunun sonucunda pronasyon veya supinasyon kısıtlanabilir.

Dirsek Fonksiyonları Etkilenebilir mi?

Özellikle proksimal ulna deformitelerinde dirsek hareketleri etkilenebilir.

Hastada;

Fleksiyon
Ekstansiyon
Ön kol rotasyonu

kısıtlı olabilir.

El Bileği Fonksiyonları Etkilenebilir mi?

Distal ulna deformitesinde;

El bileği hareketleri
Distal radioulnar eklem
Ulnar taraflı yük dağılımı

etkilenebilir.

Ulna Deformitesi Ağrı Yapar mı?

Her deformite ağrı oluşturmaz.

Ancak;

Eklem uyumunun bozulması
Ön kol rotasyonunun zorlaşması
Kas-tendon dengesinin değişmesi
Distal radioulnar eklem problemleri

ağrıya yol açabilir.

Ulna Deformitesi Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda;

Klinik muayene
Röntgen
Uzunluk ölçümü
Rotasyon değerlendirmesi
Gerekirse bilgisayarlı tomografi

kullanılabilir.

Fizik Muayenede Neler Değerlendirilir?

Muayenede;

Dirsek hareketleri
El bileği hareketleri
Pronasyon
Supinasyon
Ön kol uzunluğu
Radius-ulna ilişkisi
Kavrama gücü
Sinir fonksiyonları

değerlendirilir.

Röntgende Neler İncelenir?

Röntgenlerde;

Ulna ekseni
Ulna uzunluğu
Eğrilik
Açısal deformite
Eski kırık hattı
Radius ile ilişkisi
Dirsek ve el bileği hizalanması

incelenebilir.

Karşı Ulna Neden Değerlendirilir?

Tek taraflı deformitelerde sağlam taraf önemli bir referanstır.

Karşı ulna ile;

Uzunluk
Eğrilik
Rotasyon
Eklem ilişkisi

karşılaştırılabilir.

Bilgisayarlı Tomografi Ne Zaman Gerekir?

BT özellikle;

Rotasyon deformitesi
Kompleks şaft deformitesi
Proksimal ulna deformitesi
Cerrahi planlama

durumlarında kullanılabilir.

Üç Boyutlu Planlama Yapılabilir mi?

Evet.

Kompleks ulna deformitelerinde üç boyutlu planlama yapılabilir.

Bu yöntemle;

Deformite seviyesi
Açısal bozukluk
Rotasyon
Osteotomi miktarı

daha ayrıntılı değerlendirilebilir.

Her Ulna Deformitesi Ameliyat Edilir mi?

Hayır.

Tedavi kararı;

Deformitenin derecesi
Ağrı
Pronasyon-supinasyon kaybı
Dirsek ve el bileği fonksiyonu
Kozmetik etkilenim
Hastanın yaşı

dikkate alınarak verilir.

Takip Ne Zaman Yeterli Olabilir?

Hafif deformitelerde ve;

Ağrı bulunmuyorsa
Ön kol rotasyonu yeterliyse
Günlük yaşam etkilenmiyorsa

takip yeterli olabilir.

Cerrahi Tedavi Ne Zaman Düşünülür?

Cerrahi özellikle;

Belirgin açısal deformite
Ciddi rotasyon problemi
Ulna kısalığı
Pronasyon-supinasyon kaybı
Radius başı hizalanma problemi
Ağrı
İleri kozmetik deformite

bulunan uygun hastalarda değerlendirilebilir.

Ulna Düzeltici Osteotomisi Nedir?

Ulna düzeltici osteotomisi, kemiğin kontrollü şekilde kesilip daha uygun anatomik pozisyona getirilmesidir.

Amaç;

Açısal deformiteyi düzeltmek
Rotasyonu düzeltmek
Ulna uzunluğunu düzenlemek
Radius-ulna ilişkisini iyileştirmek

olabilir.

Osteotomi Hangi Seviyeden Yapılır?

Osteotomi deformitenin yerine göre;

Proksimal ulna
Ulna şaftı
Distal ulna

seviyesinde yapılabilir.

Açık Kama Osteotomisi Nedir?

Kemik kontrollü olarak bir taraftan açılır ve deformite düzeltilir.

Oluşan boşlukta bazı hastalarda kemik grefti kullanılabilir.

Kapalı Kama Osteotomisi Nedir?

Kemikten kama şeklinde bölüm çıkarılarak açısal deformitenin düzeltilmesine kapalı kama osteotomisi denir.

Derotasyon Osteotomisi Nedir?

Rotasyon problemi bulunan hastalarda ulna kontrollü olarak döndürülerek yeniden hizalanabilir.

Bu işlem derotasyon osteotomisi olarak adlandırılır.

Plak ve Vida ile Sabitleme

Osteotomi sonrasında ulna yeni pozisyonunda plak ve vidalarla sabitlenebilir.

Plak;

Açısal düzeltmeyi
Rotasyonu
Uzunluk ilişkisini

korumaya yardımcı olur.

Kemik Grefti Gerekebilir mi?

Açık kama osteotomilerinde veya kemik boşluğu bulunan bazı vakalarda greft gerekebilir.

Greft kemik iyileşmesini desteklemek amacıyla kullanılabilir.

Ulna Uzatma Ne Zaman Gerekir?

Ulna kısalığı belirginse ve radius-ulna ilişkisi bozulmuşsa uygun hastalarda uzatma değerlendirilebilir.

Özellikle çocukluk dönemindeki büyüme bozukluklarında bu durum görülebilir.

Ulna Uzatma Nasıl Yapılır?

Genel olarak;

Ulna kontrollü osteotomi ile kesilir.
Uzatma sistemi yerleştirilir.
Kemik segmentleri kademeli olarak ayrılır.
Arada yeni kemik oluşur.

Bu yöntem distraksiyon osteogenezi prensibine dayanır.

Eksternal Fiksatör Kullanılabilir mi?

Evet.

Özellikle;

Ulna kısalığı
Kompleks deformite
Uzatma ihtiyacı

bulunan hastalarda eksternal fiksatör değerlendirilebilir.

Ulna Uzatılırken Radius Nasıl Etkilenir?

Ulna uzatma sırasında radius ile olan ilişki yakından takip edilir.

Amaç;

Dirsek ilişkisini
El bileği ilişkisini
Ön kol rotasyonunu

mümkün olduğunca korumaktır.

Radius Başı Yeniden Yerine Gelebilir mi?

Bazı çocukluk çağı ulna kısalıklarında radius başı çıkığı mevcutsa ulna uzatılması ve deformite düzeltmesi radius başının hizalanmasına yardımcı olabilir.

Ancak uzun süredir devam eden çıkıklarda sonuç daha değişken olabilir.

Radius İçin de Cerrahi Gerekebilir mi?

Bazı kompleks ön kol deformitelerinde yalnızca ulna cerrahisi yeterli olmayabilir.

Radius için de;

Osteotomi
Derotasyon
Uzunluk düzeltmesi

gerekebilir.

Çocuklarda Ulna Deformitesi Nasıl Değerlendirilir?

Çocuklarda;

Büyüme plağı
Kalan büyüme potansiyeli
Radius başının pozisyonu
Ön kol uzunluğu
Deformitenin ilerleme hızı

değerlendirilir.

Büyüme Plağı Hasarı Ulna Kısalığına Neden Olabilir mi?

Evet.

Özellikle distal ulna büyüme plağı hasarı ulnanın kısa kalmasına neden olabilir.

Bunun sonucunda radius-ulna uzunluk ilişkisi bozulabilir.

Büyüme Plağı Hasarı Sonrası Deformite İlerleyebilir mi?

Çocuk büyüdükçe uzunluk farkı artabilir.

Bu nedenle büyüme plağı yaralanmalarında uzun dönem takip önemlidir.

Doğumsal Ulna Kısalığı

Bazı çocuklarda ulna doğuştan normalden kısa gelişebilir.

Bu duruma;

Radius eğriliği
El bileği deformitesi
Dirsek problemi

eşlik edebilir.

Ulna Hipoplazisi Nedir?

Ulnanın normalden daha küçük, kısa veya ince gelişmesine ulna hipoplazisi denir.

Hipoplazi daha geniş bir üst ekstremite gelişim bozukluğunun parçası olabilir.

Erişkinlerde Ulna Deformitesi

Erişkinlerde en sık nedenlerden biri travma sonrası malunion olabilir.

Tedavi;

Ağrı
Rotasyon kaybı
Dirsek ve el bileği fonksiyonları
Deformitenin derecesi

üzerinden planlanır.

Ameliyat Öncesi Planlama Nasıl Yapılır?

Süreç genel olarak;

Klinik muayene → Röntgen → Radius-ulna uzunluk analizi → Açısal deformite ölçümü → Rotasyon değerlendirmesi → Radius başı ve distal radioulnar eklem kontrolü → Gerekirse BT → Osteotomi ve sabitleme planlaması

şeklinde ilerleyebilir.

Ameliyat Günü Süreç Nasıl İlerler?

Hastaya göre değişmekle birlikte genel olarak;

Deformitenin seviyesi doğrulanır.
Ulna uygun seviyeden hazırlanır.
Osteotomi yapılır.
Açısal deformite düzeltilir.
Rotasyon düzeltilir.
Uzunluk değerlendirilir.
Radius ile ilişki kontrol edilir.
Kemik sabitlenir.
Radyolojik kontrol yapılır.
Cerrahi alan kapatılır.

Sinirler Neden Önemlidir?

Ulna çevresinde özellikle;

Ulnar sinir
Posterior interosseöz sinir

gibi önemli yapılar değerlendirilmelidir.

Cerrahi seviye ve deformiteye göre riskli yapılar değişebilir.

Ulnar Sinir Neden Önemlidir?

Ulnar sinir dirsek çevresinde ulnaya yakın seyreder.

Proksimal ulna deformitesi veya cerrahilerinde sinirin dikkatli korunması gerekir.

Ameliyat Sonrası İlk Dönem

Ameliyat sonrasında;

Ağrı
Şişlik
El ve parmak hareketleri
Dolaşım
Sinir fonksiyonları

takip edilir.

Atel Kullanılır mı?

Cerrahinin tipine göre erken dönemde atel kullanılabilir.

Kullanım süresi osteotomi ve sabitleme stabilitesine göre belirlenir.

Ön Kol Rotasyonu Ne Zaman Başlar?

Pronasyon ve supinasyon hareketleri osteotomi stabilitesine göre kontrollü olarak başlanabilir.

Amaç hem hareket kaybını önlemek hem de kemik iyileşmesini korumaktır.

Fizik Tedavi Gerekir mi?

Bazı hastalarda rehabilitasyon gerekebilir.

Amaç;

Pronasyon-supinasyonu artırmak
El bileği hareketlerini korumak
Dirsek hareketlerini geliştirmek
Kas gücünü artırmak

olabilir.

Kemik Kaynaması Nasıl Takip Edilir?

Röntgenlerde;

Osteotomi hattı
Yeni kemik oluşumu
Plak ve vidalar
Ulna ekseni
Radius-ulna ilişkisi

takip edilir.

Ağır Kaldırma Ne Zaman Başlar?

Kemik yeterli kaynama göstermeden ağır yük önerilmez.

Ağrının azalması tek başına kemiğin yeterli dayanıklılığa ulaştığını göstermez.

Spor Aktivitelerine Dönüş

Spora dönüş için;

Kemik kaynaması
Pronasyon-supinasyon
Dirsek hareketleri
El bileği fonksiyonları
Kas gücü

değerlendirilmelidir.

Ulna Deformitesi Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Olası riskler arasında;

Enfeksiyon
Sinir yaralanması
Damar yaralanması
Kaynamama
Gecikmiş kaynama
İmplant problemleri
Yetersiz düzeltme
Rotasyon kaybı
Dirsek veya el bileği sertliği

yer alabilir.

Yetersiz Düzeltme Nedir?

Cerrahi sonrasında deformitenin bir bölümünün devam etmesine rezidüel deformite denebilir.

Kompleks deformitelerde öncelik güvenli ve fonksiyonel düzeltmedir.

Deformite Tekrar Gelişebilir mi?

Erişkinlerde kemik uygun pozisyonda kaynadığında düzeltmenin kalıcı olması amaçlanır.

Çocuklarda büyüme plağı problemi devam ediyorsa deformite tekrar ilerleyebilir.

Ulna Deformitesinde Tedavinin Temel Amacı Nedir?

Tedavinin amacı yalnızca ulnayı daha düzgün göstermek değildir.

Temel hedef;

ulnanın uzunluğunu, eksenini ve rotasyonunu mümkün olduğunca düzeltmek, radius-ulna ilişkisini korumak, ön kol rotasyonunu ve dirsek-el bileği fonksiyonlarını iyileştirmektir.

Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?

Ulna deformitesinde süreç genel olarak;

Klinik değerlendirme → Röntgen → Radius-ulna uzunluk ölçümü → Açısal ve rotasyonel analiz → Radius başı ve distal radioulnar eklem değerlendirmesi → Gerekirse BT → Cerrahi planlama → Düzeltici osteotomi → Gerekirse ulna uzatma → Kemik sabitleme → Rehabilitasyon → Kaynama ve fonksiyon takibi

şeklinde ilerleyebilir.

Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme yapılabilir:

Ön kolda belirgin eğrilik
Ulna kırığı sonrası kalıcı şekil bozukluğu
Pronasyon veya supinasyonda kısıtlılık
Ulna kısalığı
Radius başının yer değiştirmesi
Dirsek veya el bileğinde kalıcı ağrı
Çocukluk döneminde büyüme plağı hasarı
Sağ ve sol ön kol arasında belirgin fark

Sonuç

Ulna deformitesi, ön kolun iki ana kemiğinden biri olan ulnanın normal ekseni, uzunluğu veya rotasyonunun bozulmasıyla ortaya çıkabilir.

Deformite;

açısal bozukluk, eğrilik, rotasyon veya kısalık şeklinde görülebilir.

Ulna deformitelerinde yalnızca ulnanın kendisi değil, radius-ulna ilişkisi, radius başı, dirsek ve el bileği fonksiyonları birlikte değerlendirilmelidir.

Hafif ve fonksiyon kaybına neden olmayan deformitelerde takip yeterli olabilir.

Belirgin deformite bulunan uygun hastalarda ise düzeltici osteotomi, derotasyon, plak-vida ile sabitleme ve gerektiğinde ulna uzatma yöntemleri değerlendirilebilir.

Tedavinin temel amacı ön kolun anatomik ve fonksiyonel dengesini mümkün olduğunca yeniden oluşturmaktır.

Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Ulna deformitesi, ulna kısalığı, radius-ulna uzunluk problemleri ve ön kol deformitelerinin değerlendirilmesi için randevu oluşturabilirsiniz.

Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/

Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Ulna deformitesinin tedavisi fizik muayene, radyolojik değerlendirme ve hastanın bireysel özelliklerine göre kişiye özel olarak planlanır.