Tibia Üzerinden Boy Uzatma Nedir?

Tibia, diz ile ayak bileği arasında bulunan ve alt bacağın ana yük taşıyan kemiğidir.

Boy uzatma cerrahisinde tibia, uygun hastalarda uzatmanın gerçekleştirilebileceği temel kemik segmentlerinden biridir.

Tibia üzerinden boy uzatma işleminde kemik planlanan seviyeden kontrollü şekilde kesilir. Ardından kemik segmentleri belirlenen programa göre aşamalı olarak birbirinden uzaklaştırılır.

Başlıklar

İki kemik parçası arasında oluşan boşlukta vücudun doğal iyileşme mekanizması sayesinde yeni kemik dokusu gelişir.

Bu biyolojik süreç distraksiyon osteogenezi olarak adlandırılır.

Tibia uzatma yalnızca kemiğin uzunluğunu artırmak anlamına gelmez. Süreç boyunca;

Yeni kemik oluşumu
Diz hareketleri
Ayak bileği hareketleri
Aşil tendonu ve baldır kaslarının esnekliği
Sinir fonksiyonları
Mekanik eksen
Yürüme dengesi

yakından takip edilmelidir.

Neden Tibia Üzerinden Boy Uzatma Yapılır?

Tibianın boy uzatma amacıyla tercih edilmesi kişinin anatomik yapısına bağlıdır.

Tibia üzerinden uzatma;

Tibianın femura göre kısa olması
Alt bacak segmentinin oransal olarak kısa görünmesi
Tibia kaynaklı bacak uzunluk farkı bulunması
Boy uzatma planlamasında tibianın uygun segment olarak değerlendirilmesi
Tibia deformitesine uzatmanın eşlik etmesi

gibi durumlarda değerlendirilebilir.

Hangi kemiğin uzatılacağı yalnızca hedeflenen boy artışına göre seçilmez.

Femur-tibia oranı ve genel vücut oranları birlikte değerlendirilmelidir.

Femur ve Tibia Oranı Neden Önemlidir?

Alt ekstremite femur ve tibia olmak üzere iki ana uzun kemik segmentinden oluşur.

Kişinin femuru uzun, tibiası kısa olabilir veya tam tersi görülebilir.

Boy uzatma planlamasında amaç yalnızca santimetre kazanmak değildir.

Aynı zamanda;

Uyluk-alt bacak oranı
Diz seviyesi
Genel vücut proporsiyonu
Yürüme mekaniği

de dikkate alınır.

Bu nedenle tibia uzatma kararı kişiye özel verilmelidir.

Tibia Boy Uzatma Öncesinde Hangi Ölçümler Yapılır?

Ameliyat öncesi planlama ayrıntılı ölçüm gerektirir.

Değerlendirmede;

Toplam boy
Femur uzunluğu
Tibia uzunluğu
Sağ-sol bacak farkı
Diz ekseni
Ayak bileği ekseni
Mekanik aks
Ayak pozisyonu
Diz hareket açıklığı
Ayak bileği hareket açıklığı
Aşil tendon esnekliği

incelenebilir.

Mekanik Eksen Neden Önemlidir?

Tibia alt ekstremitenin yük taşıyan ana kemiklerinden biridir.

Bu nedenle tibianın uzatılması sırasında diz ve ayak bileği arasındaki mekanik eksenin korunması önemlidir.

Mevcut;

Varus
Valgus
Tibial torsiyon
Ayak bileği deformitesi
Diz eksen bozukluğu

varsa boy uzatma planı buna göre düzenlenebilir.

Tibia Boy Uzatma Kimler İçin Değerlendirilebilir?

Her kişi tibia uzatma için uygun olmayabilir.

Değerlendirmede;

Kemik gelişiminin tamamlanması
Kemik kalitesi
Diz fonksiyonu
Ayak bileği hareketleri
Baldır kaslarının esnekliği
Aşil tendonunun durumu
Sinir fonksiyonları
Genel sağlık
Tedavi sürecine uyum

önemlidir.

Boy Uzatma İçin Yaş Önemli midir?

Yaş önemli kriterlerden biridir ancak tek başına karar verdirmez.

Özellikle;

Kemik gelişiminin durumu
Kemik kalitesi
Eklem hareketleri
Kas ve tendon esnekliği
Genel sağlık

birlikte değerlendirilir.

Cerrahi planlama biyolojik ve anatomik uygunluğa göre yapılır.

Tibia Boy Uzatma Öncesi Muayene

Muayenede alt ekstremitenin tamamı değerlendirilir.

Doktor;

Diz hareketlerini
Ayak bileği hareketlerini
Ayak pozisyonunu
Baldır kaslarını
Aşil tendonunu
Bacak uzunluğunu
Rotasyonu
Mekanik ekseni
Yürüyüşü

değerlendirebilir.

Tibia uzatma sırasında özellikle ayak bileği hareketlerinin korunması önemlidir.

Röntgen ile Planlama

Radyolojik değerlendirmede;

Tibia uzunluğu
Femur uzunluğu
Mekanik aks
Diz hizalanması
Ayak bileği hizalanması
Tibia eğriliği
Rotasyonel deformite
Kemik yapısı

incelenebilir.

Gerekli durumlarda ileri görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Tibia Boy Uzatma Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Temel prensip tibianın kontrollü osteotomi sonrasında aşamalı olarak uzatılmasıdır.

Genel süreç şu şekilde ilerleyebilir:

Ayrıntılı cerrahi planlama yapılır.
Osteotomi seviyesi belirlenir.
Tibia kontrollü şekilde kesilir.
Kullanılacak uzatma sistemi uygulanır.
İlk iyileşme dönemi beklenir.
Kontrollü uzatma başlatılır.
Yeni kemik oluşumu takip edilir.
Hedef uzunluğa ulaşınca distraksiyon durdurulur.
Konsolidasyon dönemi başlar.
Yeni kemik yeterince güçlenene kadar takip devam eder.

Osteotomi Nedir?

Osteotomi, kemiğin kontrollü şekilde kesilmesidir.

Tibia uzatma ameliyatında osteotomi kemiğin yeni uzunluğa kontrollü biçimde ulaşabilmesini sağlar.

Osteotominin seviyesi;

Tibia anatomisi
Kullanılacak sistem
Deformite bulunup bulunmaması
Kemik biyolojisi

dikkate alınarak seçilir.

Fibula da Değerlendirilir mi?

Evet.

Tibia ve fibula alt bacakta birlikte bulunur.

Tibia uzatılırken fibulanın da tedavi planında değerlendirilmesi gerekir.

Fibula ile ilgili yapılacak işlem kullanılan cerrahi yönteme ve uzatma planına göre değişebilir.

Bu nedenle tibia uzatma yalnızca tek kemik üzerinden düşünülmez.

Distraksiyon Osteogenezi Nedir?

Osteotomi sonrası iki tibia segmentinin kontrollü biçimde birbirinden uzaklaştırılması sırasında aradaki bölgede yeni kemik oluşur.

Bu yeni kemik zamanla mineralize olur ve güçlenir.

Tibia boy uzatma tedavisinin temel biyolojik mekanizması budur.

Tibia Boy Uzatmada Hangi Sistemler Kullanılabilir?

Tibia uzatma için farklı sistemler kullanılabilir.

Genel olarak;

Eksternal fiksatör sistemleri
İntramedüller uzatma çivileri
Kombine veya hibrit yöntemler

değerlendirilebilir.

Hangi yöntemin uygun olduğu kişiye özel belirlenir.

Eksternal Fiksatör ile Tibia Uzatma

Eksternal fiksatörler tibia deformite ve uzatma cerrahisinde yaygın olarak kullanılan sistemlerdendir.

Bu yöntemle;

Uzatma
Varus-valgus düzeltmesi
Rotasyon düzeltmesi
Çok düzlemli deformite düzeltmesi

yapılabilir.

Özellikle kompleks tibia deformitelerinde avantaj sağlayabilir.

İlizarov Sistemi ile Tibia Uzatma

Dairesel eksternal fiksatör sistemleri, tibia uzatma ve deformite düzeltmelerinde kullanılabilir.

Bu sistemler;

Kademeli uzatma
Mekanik eksen düzeltmesi
Açısal deformite düzeltmesi
Rotasyonel düzeltme

olanağı sağlayabilir.

Uygulanacak sistem hastanın deformitesine göre seçilir.

İntramedüller Uzatma Çivisi

Bazı uygun hastalarda tibia içerisinde çalışan uzatma çivileri kullanılabilir.

Bu sistemler kemiğin medüller kanalına yerleştirilir.

Uygun hastalarda dışarıda büyük bir fiksatör bulunmaması avantaj olabilir.

Ancak her tibia anatomisi intramedüller sistem için uygun değildir.

Kombine Yöntemler

Bazı vakalarda iç ve dış sistemlerin birlikte kullanıldığı yöntemler tercih edilebilir.

Bu yaklaşım özellikle kompleks deformite ve uzatma planlamalarında değerlendirilebilir.

Ameliyattan Sonra Uzatma Ne Zaman Başlar?

Osteotomi sonrası yeni iyileşme dokusunun oluşması için genellikle kısa bir bekleme süresi bulunur.

Bu döneme latans dönemi denir.

Latans süresi;

Yaş
Kemik yapısı
Osteotomi seviyesi
Kullanılan sistem

gibi faktörlere göre değişebilir.

Kontrollü Uzatma Nasıl Yapılır?

Latans döneminin ardından kemik segmentleri küçük miktarlarda aşamalı şekilde uzaklaştırılır.

Amaç;

Yeni kemik oluşumunu sürdürmek
Kasların uyum sağlamasını sağlamak
Sinir gerilimini kontrol etmek
Ayak bileği hareketlerini korumak

için güvenli hızda ilerlemektir.

Tibia Günde Ne Kadar Uzatılır?

Uzatma hızı kişiye özel olarak belirlenir.

Yeni kemik oluşumu yavaşsa uzatma hızı azaltılabilir.

Kemik çok hızlı kapanıyorsa plan değiştirilebilir.

Bu nedenle düzenli kontrol gereklidir.

Herkes için geçerli tek bir standart hız vermek doğru değildir.

Tibia Ne Kadar Uzatılabilir?

Planlanan uzatma miktarı;

Tibia uzunluğu
Femur-tibia oranı
Ayak bileği hareketleri
Diz fonksiyonu
Aşil tendon esnekliği
Sinir toleransı
Kemik oluşumu

dikkate alınarak belirlenir.

Amaç mümkün olan en yüksek santimetre değil, güvenli ve fonksiyonel uzatma olmalıdır.

Aşil Tendonu Neden Önemlidir?

Tibia uzatma sırasında baldır kasları ve Aşil tendonu gerilebilir.

Kemik uzarken yumuşak dokuların da yeni uzunluğa uyum sağlaması gerekir.

Aşil tendonunun yeterince uyum sağlayamaması ayak bileğinin yukarı hareketinde azalmaya neden olabilir.

Bu nedenle düzenli germe ve rehabilitasyon önemlidir.

Equinus Deformitesi Nedir?

Tibia uzatma sırasında baldır kasları ve Aşil tendonundaki gerginlik artarsa ayak bileği aşağı doğru çekilebilir.

Ayağın nötral pozisyona yeterince gelememesi equinus deformitesi olarak adlandırılır.

Bu durumun önlenmesi için;

Fizik tedavi
Germe egzersizleri
Düzenli ayak bileği muayenesi
Gerektiğinde ortez

kullanılabilir.

Diz Hareketleri Neden Takip Edilir?

Tibia uzatma sürecinde diz çevresi kasları da etkilenebilir.

Dizin;

Fleksiyon
Ekstansiyon

hareketleri düzenli olarak değerlendirilir.

Eklem hareket kaybının erken fark edilmesi tedavi açısından önemlidir.

Ayak Bileği Hareketleri Neden Çok Önemlidir?

Tibia uzatmada en önemli rehabilitasyon hedeflerinden biri ayak bileğinin hareket açıklığını korumaktır.

Özellikle dorsifleksiyon kaybı gelişmemesi için;

Germe
Aktif egzersiz
Pasif hareket
Gerektiğinde ortez

uygulanabilir.

Fizik Tedavi Nasıl İlerler?

Rehabilitasyon tedavinin başından itibaren önemlidir.

Program;

Diz hareketlerini
Ayak bileği hareketlerini
Aşil tendon esnekliğini
Baldır kaslarını
Kas gücünü
Yürüme fonksiyonunu

korumaya yönelik planlanabilir.

Uzatma Sırasında Yürüme

Yük verme programı kullanılan sisteme göre değişir.

Bazı hastalarda kontrollü yük vermeye izin verilebilirken bazı hastalarda daha fazla kısıtlama gerekebilir.

Karar;

Kemik kalitesi
Kullanılan implant
Osteotomi seviyesi
Yeni kemik oluşumu

dikkate alınarak verilir.

Koltuk Değneği Kullanılır mı?

Ameliyat sonrası dönemde yardımcı yürüme araçları gerekebilir.

Koltuk değneği;

Denge
Kontrollü yük verme
Yeni oluşan kemiğin korunması

amacıyla kullanılabilir.

Yeni Kemik Oluşumu Nasıl Takip Edilir?

Röntgen kontrollerinde;

Rejenerat kemik
Uzatma miktarı
Tibia ekseni
İmplant veya fiksatör
Diz ve ayak bileği hizası

değerlendirilir.

Konsolidasyon Dönemi Nedir?

Planlanan uzatma tamamlandıktan sonra kemik segmentleri artık birbirinden uzaklaştırılmaz.

Yeni oluşan kemiğin sertleşmesi ve yeterli dayanıklılığa ulaşması beklenir.

Bu döneme konsolidasyon dönemi denir.

Konsolidasyon Sürecinde Neler Yapılır?

Bu dönemde;

Düzenli röntgen
Fizik tedavi
Kas güçlendirme
Kademeli yük verme
Yürüme eğitimi

devam edebilir.

Yeni kemiğin yeterli kalınlık ve yoğunluğa ulaşması önemlidir.

Tibia Boy Uzatma Süreci Ne Kadar Sürer?

Tedavinin toplam süresi kişiye göre değişir.

Süre üzerinde;

Uzatma miktarı
Kemik oluşum hızı
Yaş
Kullanılan sistem
Rehabilitasyon
Kemik kalitesi
Komplikasyonlar

etkilidir.

Bu nedenle standart bir süre vermek doğru değildir.

Tibia Boy Uzatma Ağrılı mıdır?

Cerrahi sonrası erken dönemde ameliyata bağlı ağrı görülebilir.

Uzatma döneminde;

Baldır kaslarında gerginlik
Ayak bileği çevresinde rahatsızlık
Diz çevresinde gerilme

olabilir.

Ağrı kontrolü kişiye göre planlanır.

Sinirler Uzatmadan Etkilenebilir mi?

Tibia uzadıkça sinir dokuları da gerilmeye maruz kalabilir.

Bu nedenle;

Uyuşma
Karıncalanma
Ayak hareketlerinde güç kaybı
Parmak hareketlerinde değişiklik

gibi belirtiler takip edilmelidir.

Yeni nörolojik bulgu gelişirse uzatma programı tekrar değerlendirilir.

Düşük Ayak Gelişebilir mi?

Sinir gerilimi veya kas dengesizliği bazı hastalarda ayak bileği hareketlerini etkileyebilir.

Ayak bileğini yukarı kaldırma gücünde azalma gelişirse hızlı değerlendirme gerekir.

Bu nedenle nörolojik takip önemlidir.

Tibia Boy Uzatma Sırasında Mekanik Eksen Bozulabilir mi?

Evet, bazı hastalarda uzatma sırasında açısal değişiklikler gelişebilir.

Bu nedenle mekanik eksen düzenli röntgenlerle takip edilir.

Gerekirse düzeltme yapılabilir.

Varus ve Valgus Deformitesi Gelişebilir mi?

Uzatma sırasında tibia ekseninde içe veya dışa açılanma oluşabilir.

Bu durum;

Fiksatör ayarları
İmplant pozisyonu
Kas kuvvetleri
Kemik yapısı

ile ilişkili olabilir.

Erken fark edilirse tedavi planı yeniden düzenlenebilir.

Tibia Boy Uzatmada Fibula Problemleri Olabilir mi?

Fibula tibia ile birlikte uzatma sürecinden etkilenebilir.

Fibulanın uzunluğu ve pozisyonu;

Diz dış tarafı
Ayak bileği
Tibiofibular eklem ilişkisi

açısından takip edilmelidir.

Bu nedenle fibula tedavi planının önemli bir parçasıdır.

Tibia Boy Uzatma Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Olası riskler arasında;

Enfeksiyon
Sinir gerilmesi
Damar problemleri
Diz sertliği
Ayak bileği hareket kaybı
Equinus deformitesi
Kas kontraktürü
Yetersiz yeni kemik oluşumu
Erken kemikleşme
Gecikmiş kaynama
Kaynamama
Varus-valgus gelişmesi
İmplant veya fiksatör sorunları
Planlanan uzatmanın tamamlanamaması

yer alabilir.

Yetersiz Kemik Oluşursa Ne Yapılır?

Yeni kemik oluşumu yetersiz görülürse;

Uzatma hızı azaltılabilir
Distraksiyon geçici olarak durdurulabilir
Metabolik faktörler değerlendirilebilir
Ek tedavi seçenekleri düşünülebilir

Karar kişiye özel verilir.

Erken Kemikleşme Nedir?

Bazı hastalarda osteotomi bölgesi beklenenden hızlı kaynayabilir.

Bu durum kontrollü uzatmayı zorlaştırabilir.

Düzenli röntgen kontrolleri bu nedenle önemlidir.

İmplant veya Fiksatör Ne Zaman Çıkarılır?

Kullanılan sisteme göre süre değişir.

Yeni kemiğin yeterli dayanıklılığa ulaşması ve radyolojik olarak uygun görülmesi gerekir.

Sadece belirli bir zaman geçtiği için sistem çıkarılmaz.

Tibia Boy Uzatma Sonrası Spor

Spora dönüş kademeli olur.

Öncelikle;

Normal yürüme
Ayak bileği hareketleri
Diz hareketleri
Kas gücü

geri kazanılmalıdır.

Koşu ve sıçrama gibi yüksek yük oluşturan aktiviteler için kemiğin yeterince güçlenmesi gerekir.

Tibia Boy Uzatma Sonrası Kazanılan Uzunluk Kalıcı mıdır?

Yeni kemik tamamen kaynadığında elde edilen tibia uzunluğu kalıcıdır.

Ancak sonuç yalnızca santimetre üzerinden değerlendirilmemelidir.

İyi bir sonuçta;

Diz hareketleri
Ayak bileği hareketleri
Mekanik eksen
Kas gücü
Yürüme fonksiyonu

da korunmalıdır.

Femur mu Tibia mı Uzatılmalı?

Bu seçim kişinin anatomisine göre yapılır.

Değerlendirmede;

Femur uzunluğu
Tibia uzunluğu
Femur-tibia oranı
Vücut proporsiyonları
Mekanik eksen
Eklem hareketleri

birlikte incelenir.

Bazı kişilerde femur, bazı kişilerde tibia daha uygun olabilir.

Femur ve Tibia Uzatmanın Farkları Nelerdir?

Her iki kemikte de temel prensip distraksiyon osteogenezidir.

Ancak çevre yumuşak dokular ve eklemler farklıdır.

Femur uzatmada özellikle kalça ve diz hareketleri önem taşırken, tibia uzatmada;

Diz
Ayak bileği
Baldır kasları
Aşil tendonu

daha yakından takip edilir.

Femur ve Tibia Aynı Anda Uzatılabilir mi?

Bu daha kompleks bir tedavi planıdır ve her hasta için uygun değildir.

Rehabilitasyon yükü, sinir-kas gerilimi ve kemik iyileşmesi dikkatle değerlendirilmelidir.

Segmentlerin aynı anda veya farklı dönemlerde uzatılması kişiye göre planlanır.

Tedavi Öncesi Psikolojik Hazırlık

Tibia boy uzatma uzun süreli ve aktif hasta katılımı gerektiren bir süreçtir.

Hastanın;

Düzenli egzersiz yapabilmesi
Kontrollere devam edebilmesi
Tedavi süresini anlayabilmesi
Gerçekçi beklentilere sahip olması

önemlidir.

Tibia Boy Uzatma Tedavisinin Temel Amacı Nedir?

Tedavinin amacı yalnızca tibia uzunluğunu artırmak değildir.

Temel hedef;

planlanan uzamayı sağlarken diz ve ayak bileği fonksiyonlarını, mekanik ekseni, kas-tendon dengesini, sinir fonksiyonlarını ve güvenli yeni kemik oluşumunu korumaktır.

Bu nedenle maksimum santimetreden çok güvenli ve dengeli sonuç önceliklidir.

Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?

Tibia üzerinden boy uzatma genel olarak:

Klinik değerlendirme → Femur-tibia oranının ölçülmesi → Diz ve ayak bileği muayenesi → Aşil tendon değerlendirmesi → Mekanik eksen analizi → Cerrahi planlama → Tibia osteotomisi → Uzatma sisteminin uygulanması → Latans dönemi → Kontrollü distraksiyon → Düzenli radyolojik kontroller → Fizik tedavi → Hedef uzunluğa ulaşılması → Konsolidasyon → Yeni kemiğin güçlenmesi → Kademeli yük verme → Yürüme ve fonksiyon değerlendirmesi

şeklinde ilerleyebilir.

Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?

Boy uzatma değerlendirmesi isteyen kişilerde ayrıntılı ortopedik inceleme gerekir.

Özellikle;

Tibia kısalığı
Bacak uzunluk farkı
Tibia-femur oranında farklılık
Varus veya valgus
Tibial torsiyon
Ayak bileği deformitesi
Önceki tibia kırığı veya ameliyatı

bulunuyorsa planlama daha ayrıntılı yapılmalıdır.

Sonuç

Tibia üzerinden boy uzatma, kaval kemiğinin kontrollü osteotomi sonrasında aşamalı olarak uzatıldığı ve iki kemik segmenti arasında yeni kemik dokusunun oluşturulduğu kapsamlı bir tedavi sürecidir.

Başarılı bir planlama için yalnızca hedeflenen santimetre değil;

femur-tibia oranı, diz ve ayak bileği hareketleri, Aşil tendon esnekliği, mekanik eksen, kas-sinir fonksiyonları, kemik kalitesi ve hastanın rehabilitasyona uyumu birlikte değerlendirilmelidir.

Tibia uzatmada özellikle ayak bileği hareketlerinin ve Aşil tendonunun korunması büyük önem taşır.

Tedavi; cerrahi, kontrollü uzatma, düzenli takip, rehabilitasyon ve konsolidasyon aşamalarından oluşur.

Hangi uzatma sisteminin kullanılacağı ve hedeflenen uzatma miktarı ayrıntılı klinik ve radyolojik değerlendirme sonrasında kişiye özel belirlenir.

Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Tibia üzerinden boy uzatma, alt ekstremite uzunluk farkları ve deformite cerrahisi hakkında değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.

Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/

Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Boy uzatma cerrahisinin uygunluğu, kullanılacak yöntem ve hedeflenen uzatma miktarı fizik muayene, radyolojik incelemeler ve kişinin bireysel özelliklerine göre belirlenir.