Cubitus Valgus Nedir?

Cubitus valgus, dirsek düz pozisyondayken ön kolun normalden daha fazla dışa doğru açılanmasıyla oluşan dirsek deformitesidir.

Normalde üst kol ile ön kol arasında dışa doğru hafif bir açı bulunur. Bu doğal açı taşıma açısı olarak adlandırılır.

Cubitus valgusta taşıma açısı normalden daha fazla artmıştır.

Deformite tek başına görünüm farklılığı oluşturabileceği gibi bazı hastalarda dirsek mekaniğini ve özellikle ulnar siniri etkileyebilir.

Başlıklar

Cubitus Valgus Neden Oluşur?

Cubitus valgusun farklı nedenleri olabilir.

Başlıca nedenler arasında;

  • Çocukluk dönemindeki dirsek kırıkları
  • Distal humerus hatalı kaynamaları
  • Lateral kondil kırıkları sonrası komplikasyonlar
  • Büyüme plağı hasarı
  • Doğumsal gelişim bozuklukları
  • Önceki cerrahiler

yer alabilir.

Çocukluk Çağı Dirsek Kırıkları ile Cubitus Valgus İlişkisi

Çocukluk dönemindeki bazı dirsek çevresi kırıkları büyüme sırasında distal humerus anatomisini etkileyebilir.

Özellikle büyüme plağının bir bölümünün zarar görmesi sonucunda dirseğin bir tarafı diğer tarafa göre farklı gelişebilir.

Bu durum zaman içerisinde taşıma açısının artmasına ve cubitus valgusa neden olabilir.

Lateral Kondil Kırıkları Neden Önemlidir?

Çocuklarda distal humerusun lateral kondil bölgesindeki kırıklar dikkatle takip edilmelidir.

Kırığın;

  • Kaynamaması
  • Geç kaynaması
  • Büyüme plağını etkilemesi
  • Hatalı pozisyonda kaynaması

sonucunda distal humerus gelişimi bozulabilir.

Bazı hastalarda bunun sonucunda cubitus valgus deformitesi gelişebilir.

Hatalı Kaynama Sonrası Cubitus Valgus

Kırığın anatomik olarak uygun olmayan pozisyonda kaynamasına malunion denir.

Distal humerus valgus pozisyonunda kaynarsa taşıma açısı artabilir.

Bu durumda yalnızca açısal deformite değil, rotasyon veya sagittal düzlem bozukluğu da bulunabilir.

Büyüme Plağı Hasarı

Çocukluk döneminde distal humerus büyüme plağının bir tarafında hasar oluşursa kemik asimetrik gelişebilir.

Bunun sonucunda;

  • Valgus
  • Kısalık
  • Rotasyon
  • Dirsek eklem hizalanma problemi

gelişebilir.

Büyüme devam ettikçe deformite daha belirgin hale gelebilir.

Doğumsal Cubitus Valgus

Bazı hastalarda taşıma açısı doğuştan itibaren belirgin olabilir.

Doğumsal veya gelişimsel cubitus valgus bazı üst ekstremite gelişim anomalileriyle birlikte görülebilir.

Bu hastalarda değerlendirme yalnızca dirseğe değil, tüm üst ekstremiteye yönelik yapılmalıdır.

Cubitus Valgus Nasıl Görünür?

Hasta kolunu vücut yanında düz tuttuğunda ön kol normalden daha fazla dışa doğru yönelmiş görünür.

Belirgin vakalarda;

  • Sağ ve sol dirsek arasında açı farkı
  • Eller arasında seviye ve yönelim farklılığı
  • Kolun dışa açılmış görünümü
  • Dirsek konturunda asimetri

görülebilir.

Taşıma Açısı Nedir?

Taşıma açısı, dirsek düz ve ön kol öne bakacak pozisyondayken humerus ile ön kol arasında bulunan doğal dışa açıdır.

Bu açı kişiler arasında farklılık gösterebilir.

Cubitus valgusta taşıma açısı normal anatomik ilişkiden daha fazla artmıştır.

Tedavi kararı yalnızca tek bir derece ölçümüne göre verilmez.

Cubitus Valgus Belirtileri Nelerdir?

Hafif deformitelerde hiçbir şikâyet olmayabilir.

Daha belirgin vakalarda;

  • Dirsekte dışa açılanma
  • Kozmetik asimetri
  • Dirsek çevresinde ağrı
  • Günlük aktivitelerde zorlanma
  • Dirsek hareketlerinde kısıtlılık
  • El ve parmaklarda uyuşma
  • Kas gücünde azalma

görülebilir.

Özellikle nörolojik belirtiler ulnar sinir etkilenmesi açısından önemlidir.

Ulnar Sinir Nedir?

Ulnar sinir, kolun iç tarafından ilerleyerek dirsek arkasındaki bölgede yüzeye yakın seyreden önemli bir sinirdir.

Bu sinir;

  • Serçe parmağın duyusu
  • Yüzük parmağının bir bölümünün duyusu
  • Elin bazı küçük kaslarının çalışması

ile ilişkilidir.

Cubitus valgusta ulnar sinir normalden daha fazla gerilebilir.

Tardif Ulnar Sinir Felci Nedir?

Cubitus valgus bulunan bazı hastalarda ulnar sinir problemi deformiteden uzun süre sonra ortaya çıkabilir.

Bu durum tardif ulnar sinir palsisi olarak adlandırılabilir.

Hastada;

  • Serçe parmakta uyuşma
  • Yüzük parmağında karıncalanma
  • El kaslarında güçsüzlük
  • Kavrama gücünde azalma

görülebilir.

Bu nedenle cubitus valgus değerlendirilirken sinir muayenesi önemlidir.

Ulnar Sinir Belirtileri Nelerdir?

Ulnar sinir etkilenmesinde;

  • Serçe parmakta uyuşma
  • Yüzük parmağında uyuşma
  • Gece artan karıncalanma
  • İnce el hareketlerinde zorlanma
  • Kavrama gücünde azalma
  • El kaslarında incelme

gibi belirtiler görülebilir.

İleri nörolojik bulgular gecikmeden değerlendirilmelidir.

Cubitus Valgus Dirsek Hareketlerini Etkiler mi?

Her cubitus valgus dirsek hareket kısıtlılığına neden olmaz.

Ancak deformiteye;

  • Eski kırık
  • Eklem yüzey bozukluğu
  • Kaynamama
  • Önceki cerrahi

eşlik ediyorsa hareket kaybı görülebilir.

Cubitus Valgus Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda klinik muayene ve radyolojik görüntüleme birlikte kullanılır.

Doktor tarafından;

  • Taşıma açısı
  • Dirsek hareket açıklığı
  • Sağ-sol farkı
  • Rotasyon
  • Ulnar sinir fonksiyonları

değerlendirilir.

Fizik Muayenede Neler Değerlendirilir?

Muayene sırasında;

  • Dirsek fleksiyonu
  • Dirsek ekstansiyonu
  • Ön kol pronasyonu
  • Ön kol supinasyonu
  • Omuz hareketleri
  • El kas gücü
  • Parmak hareketleri
  • Duyu muayenesi

yapılabilir.

Röntgende Neler İncelenir?

Röntgenlerde;

  • Distal humerus açısı
  • Taşıma açısı
  • Valgus derecesi
  • Eski kırık hattı
  • Kaynamama
  • Büyüme plağı
  • Dirsek eklem ilişkisi

değerlendirilebilir.

Lateral Kondil Kaynamaması Varsa Ne Olur?

Bazı cubitus valgus vakalarında çocukluk dönemindeki lateral kondil kırığı kaynamamış olabilir.

Bu durumda deformitenin yanı sıra;

  • Dirsek ağrısı
  • İnstabilite
  • Hareket problemi
  • Ulnar sinir gerilimi

görülebilir.

Tedavi planı yalnızca açıyı düzeltmeye değil, kaynamama problemine de yönelik hazırlanmalıdır.

Bilgisayarlı Tomografi Gerekir mi?

Her hastada gerekli değildir.

Ancak;

  • Kompleks malunion
  • Eklem yüzeyi problemi
  • Rotasyon deformitesi
  • Kaynamama
  • Cerrahi planlama

durumlarında bilgisayarlı tomografi kullanılabilir.

EMG Gerekebilir mi?

Ulnar sinir belirtileri bulunan hastalarda bazı durumlarda elektromiyografi ve sinir iletim çalışmaları istenebilir.

Bu testler sinirin;

  • Etkilenme seviyesini
  • Şiddetini
  • Fonksiyonel durumunu

değerlendirmeye yardımcı olabilir.

Her hastada gerekli değildir.

Her Cubitus Valgus Ameliyat Edilir mi?

Hayır.

Hafif ve şikâyete neden olmayan cubitus valgus deformitelerinde takip yeterli olabilir.

Tedavi kararı verirken;

  • Deformitenin derecesi
  • Hastanın yaşı
  • Kozmetik etkilenim
  • Dirsek fonksiyonu
  • Ulnar sinir belirtileri
  • Ağrı
  • Deformitenin ilerleyip ilerlemediği

birlikte değerlendirilir.

Cubitus Valgus Ameliyatı Ne Zaman Düşünülür?

Cerrahi tedavi özellikle;

  • Belirgin valgus deformitesi
  • İleri kozmetik asimetri
  • Ulnar sinir etkilenmesi
  • Fonksiyon kaybı
  • Dirsek instabilitesi
  • Travma sonrası ciddi malunion

durumlarında değerlendirilebilir.

Cubitus Valgus Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Cerrahi tedavide temel yöntemlerden biri düzeltici distal humerus osteotomisidir.

Kemik planlanan seviyeden kontrollü şekilde kesilir.

Valgus deformitesi varus yönünde düzeltilerek taşıma açısı daha uygun hale getirilir.

Ardından kemik uygun implantla sabitlenir.

Düzeltici Osteotomi Nedir?

Düzeltici osteotomi, kemikteki açısal deformiteyi düzeltmek amacıyla kontrollü kemik kesisi yapılmasıdır.

Amaç;

  • Taşıma açısını düzeltmek
  • Distal humerus eksenini iyileştirmek
  • Dirsek görünümünü düzeltmek
  • Ulnar sinir üzerindeki mekanik gerilimi azaltmak

olabilir.

Varus Yönünde Düzeltme

Cubitus valgus tedavisinde distal humerus varus yönünde yeniden hizalanabilir.

Düzeltme miktarı ameliyat öncesindeki ölçümlere göre planlanır.

Amaç aşırı düzeltme yapmadan daha uygun taşıma açısına ulaşmaktır.

Açık Kama Osteotomisi Kullanılabilir mi?

Bazı vakalarda açık kama osteotomisi uygulanabilir.

Kemik kontrollü şekilde açılarak düzeltme yapılır.

Oluşan boşluğun büyüklüğüne göre kemik grefti değerlendirilebilir.

Kapalı Kama Osteotomisi

Kapalı kama osteotomisinde belirli büyüklükte kemik kama çıkarılarak valgus açısı azaltılır.

Osteotomi tipi deformiteye ve cerrahın planlamasına göre değişir.

Dome Osteotomi Kullanılabilir mi?

Bazı kompleks deformitelerde dome osteotomi değerlendirilebilir.

Bu yöntem kemik temasının korunmasına ve kontrollü açısal düzeltmeye yardımcı olabilir.

Rotasyon Deformitesi de Varsa

Valgusa rotasyon problemi eşlik ediyorsa cerrahi planlama üç boyutlu yapılmalıdır.

Uygun hastalarda aynı osteotomi sırasında;

  • Valgus
  • Rotasyon
  • Sagittal düzlem deformitesi

birlikte düzeltilebilir.

Ulnar Sinir İçin Cerrahi Gerekebilir mi?

Cubitus valgus ve ulnar sinir şikâyeti bulunan hastalarda sinir ayrıca değerlendirilir.

Bazı hastalarda deformite düzeltmesine ek olarak ulnar sinire yönelik cerrahi işlem gerekebilir.

Bu işlem;

  • Dekompresyon
  • Sinirin farklı konuma taşınması

gibi yöntemleri içerebilir.

Her cubitus valgus hastasında ulnar sinir ameliyatı yapılmaz.

Ulnar Sinir Transpozisyonu Nedir?

Ulnar sinirin dirsek çevresindeki mevcut yatağından alınarak daha uygun bir pozisyona taşınmasına ulnar sinir transpozisyonu denir.

Sinirin ciddi gerilim altında olduğu uygun hastalarda değerlendirilebilir.

Plak ve Vida ile Sabitleme

Osteotomi sonrasında distal humerus yeni pozisyonda plak ve vidalarla sabitlenebilir.

Plak sistemi;

  • Düzeltmeyi korur
  • Kemik stabilitesini sağlar
  • Rotasyon kontrolüne yardımcı olur

Kullanılacak implant hastanın yaşına ve kemik yapısına göre seçilir.

Çocuklarda Sabitleme Nasıl Yapılır?

Çocuklarda kemik yapısı daha küçük olduğu için farklı sabitleme yöntemleri tercih edilebilir.

Bazı vakalarda;

  • K-telleri
  • Vida
  • Küçük plak sistemleri

kullanılabilir.

Ameliyat Öncesi Planlama

Cerrahi öncesi değerlendirmede;

  • Taşıma açısı
  • Valgus derecesi
  • Rotasyon
  • Dirsek hareket açıklığı
  • Ulnar sinir fonksiyonları
  • Karşı dirsek

incelenir.

Planlama genel olarak;

Klinik muayene → Röntgen → Valgus açısının ölçülmesi → Sinir değerlendirmesi → Rotasyon analizi → Osteotomi planı → Sabitleme yönteminin seçilmesi

şeklinde ilerleyebilir.

Ameliyat Günü Süreç

Genel olarak;

  1. Hasta ameliyata hazırlanır.
  2. Deformite seviyesi belirlenir.
  3. Ulnar sinir değerlendirilir ve korunur.
  4. Osteotomi yapılır.
  5. Valgus deformitesi düzeltilir.
  6. Gerekirse rotasyon düzeltilir.
  7. Kemik sabitlenir.
  8. Radyolojik kontrol yapılır.
  9. Cerrahi alan kapatılır.

Ameliyat Sonrası İlk Dönem

Ameliyat sonrasında;

  • Ağrı
  • Yara
  • El dolaşımı
  • Parmak hareketleri
  • Ulnar sinir fonksiyonları

takip edilir.

Atel veya Alçı Kullanılır mı?

Bazı hastalarda erken dönemde atel veya alçı kullanılabilir.

Amaç cerrahi bölgeyi korumaktır.

Kullanım süresi osteotomi ve sabitleme yöntemine göre belirlenir.

Dirsek Hareketleri Ne Zaman Başlar?

Hareket programı kullanılan sabitleme yöntemine göre değişir.

Stabil bir osteotomi sonrasında doktorun uygun gördüğü zamanda kontrollü dirsek hareketleri başlanabilir.

Fizik Tedavi Gerekir mi?

Hareket kısıtlılığı bulunan hastalarda fizik tedavi gerekebilir.

Rehabilitasyonun amacı;

  • Dirsek hareket açıklığını korumak
  • Kas gücünü yeniden kazanmak
  • Sertliği azaltmak
  • Günlük kol fonksiyonunu iyileştirmek

olabilir.

Kemik Kaynaması Nasıl Takip Edilir?

Röntgen kontrollerinde;

  • Osteotomi hattı
  • Yeni kemik oluşumu
  • İmplant pozisyonu
  • Taşıma açısının korunması

değerlendirilir.

Cubitus Valgus Ameliyatından Sonra Sinir Şikâyetleri Düzelir mi?

Sinir şikâyetlerinin düzelme derecesi;

  • Sinirin ne kadar süredir etkilendiğine
  • Hasarın derecesine
  • Yaşa
  • Sinir üzerindeki baskının veya gerilimin düzeyine

bağlıdır.

Uzun süredir devam eden ileri sinir hasarında tam düzelme her zaman mümkün olmayabilir.

Günlük Aktivitelere Dönüş

Aktivitelere dönüş kademeli olarak planlanır.

Kemik iyileştikçe ve dirsek hareketleri arttıkça günlük kullanım da artırılır.

Ağır kaldırma için kemik kaynamasının yeterli olması gerekir.

Spor Aktivitelerine Dönüş

Spora dönüş için;

  • Kemik kaynaması
  • Dirsek hareket açıklığı
  • Kas gücü
  • Ağrı durumu
  • Sinir fonksiyonları

değerlendirilir.

Cubitus Valgus Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Olası riskler arasında;

  • Enfeksiyon
  • Kanama
  • Ulnar sinir yaralanması
  • Diğer sinir veya damar yaralanmaları
  • Dirsek sertliği
  • Kaynamama
  • Gecikmiş kaynama
  • İmplant problemleri
  • Yetersiz düzeltme
  • Aşırı düzeltme
  • Deformitenin devam etmesi

yer alabilir.

Aşırı Düzeltme Olabilir mi?

Valgus deformitesi gereğinden fazla düzeltilirse cubitus varus gelişebilir.

Bu nedenle ameliyat öncesi ve ameliyat sırasındaki ölçümler önemlidir.

Cubitus Valgus Tekrar Gelişebilir mi?

Çocuklarda büyüme plağı problemi devam ediyorsa deformite ilerleyebilir veya yeniden gelişebilir.

Bu nedenle büyüme tamamlanana kadar düzenli takip gerekebilir.

Çocuklarda Cubitus Valgus

Çocuklarda tedavi planlamasında;

  • Yaş
  • Kalan büyüme potansiyeli
  • Deformitenin derecesi
  • Büyüme plağı
  • Dirsek hareketleri
  • Ulnar sinir durumu

değerlendirilir.

Erişkinlerde Cubitus Valgus

Çocukluk dönemindeki bir deformite erişkin yaşta şikâyet oluşturmaya başlayabilir.

Özellikle zaman içerisinde ulnar sinir gerilimi ortaya çıkabilir.

Erişkinlerde tedavi kararı;

  • Fonksiyon
  • Nörolojik şikâyet
  • Valgus derecesi
  • Ağrı
  • Kozmetik etkilenim

üzerinden verilir.

Cubitus Valgus ile Cubitus Varus Arasındaki Fark Nedir?

Cubitus varusta ön kol normalden daha fazla içe doğru yönelir.

Cubitus valgusta ise ön kol daha fazla dışa açılır.

Kısaca;

Cubitus Varus → İçe açılanma

Cubitus Valgus → Dışa açılanma

Her iki deformitenin nedenleri ve cerrahi planlaması farklılık gösterebilir.

Cubitus Valgus Tedavisinin Temel Amacı Nedir?

Tedavinin amacı yalnızca dirsek görünümünü değiştirmek değildir.

Temel hedef;

distal humerus anatomisini daha uygun hale getirmek, taşıma açısını düzeltmek, dirsek fonksiyonunu korumak ve özellikle ulnar sinir üzerinde oluşabilecek gerilimi azaltmaktır.

Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?

Cubitus valgus tedavisinde süreç genel olarak;

Klinik muayene → Taşıma açısının değerlendirilmesi → Röntgen → Valgus ve rotasyon analizi → Ulnar sinir muayenesi → Gerekirse EMG → Cerrahi gerekliliğin değerlendirilmesi → Osteotomi planlaması → Valgus düzeltmesi → Gerekirse ulnar sinir cerrahisi → Kemik sabitleme → Ameliyat sonrası takip → Dirsek rehabilitasyonu → Kemik kaynaması → Fonksiyonel değerlendirme

şeklinde ilerleyebilir.

Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme yapılabilir:

  • Dirsekte belirgin dışa açılanma
  • Sağ ve sol dirsek arasında belirgin fark
  • Travma sonrası gelişen dirsek deformitesi
  • Serçe ve yüzük parmağında uyuşma
  • El kaslarında güçsüzlük
  • Dirsek ağrısı
  • Dirsek hareketlerinde kısıtlılık
  • Çocukluk döneminden beri ilerleyen deformite

Sonuç

Cubitus valgus, ön kolun dirsek seviyesinden normalden daha fazla dışa doğru yönelmesiyle ortaya çıkan distal humerus deformitesidir.

Doğumsal veya gelişimsel olabileceği gibi özellikle çocukluk dönemindeki dirsek kırıkları ve büyüme plağı hasarları sonrasında gelişebilir.

Cubitus valgusun önemli özelliklerinden biri bazı hastalarda ulnar sinirin zaman içerisinde gerilmesine ve nörolojik belirtiler ortaya çıkmasına neden olabilmesidir.

Tedavi planlamasında;

taşıma açısı, valgus derecesi, rotasyon, dirsek fonksiyonları, ulnar sinir durumu, hastanın yaşı ve günlük yaşam şikâyetleri birlikte değerlendirilmelidir.

Hafif ve şikâyet oluşturmayan vakalarda takip yeterli olabilir.

Belirgin deformite veya ulnar sinir etkilenmesi bulunan uygun hastalarda ise düzeltici distal humerus osteotomisi ve gerektiğinde ulnar sinire yönelik cerrahi işlemler değerlendirilebilir.

Tedavinin hangi yöntemle gerçekleştirileceği ayrıntılı klinik ve radyolojik değerlendirme sonrasında kişiye özel belirlenir.

Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Cubitus valgus, ulnar sinir problemleri ve travma sonrası dirsek çevresi deformitelerinin değerlendirilmesi için randevu oluşturabilirsiniz.

Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/

Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Uygun tedavi yöntemi fizik muayene, radyolojik incelemeler ve hastanın bireysel özellikleri doğrultusunda belirlenir.