Humerus Eğrilik Deformitesi Nedir?

Humerus, omuz ile dirsek arasında yer alan üst kol kemiğidir. Normal şartlarda humerus belirli bir anatomik doğrultuya ve kemik eksenine sahiptir.

Kemiğin bu normal doğrultudan saparak kavisli, yay biçiminde veya belirgin şekilde eğri görünmesine humerus eğrilik deformitesi denir.

Başlıklar

Bu deformite bazı hastalarda doğuştan bulunabilirken bazı hastalarda;

  • Travma
  • Hatalı kaynama
  • Büyüme bozuklukları
  • Enfeksiyon
  • Kemik hastalıkları
  • Önceki cerrahiler

sonrasında gelişebilir.

Humerus eğrilik deformitesi yalnızca estetik bir şekil bozukluğu değildir. Eğriliğin derecesine ve bulunduğu seviyeye bağlı olarak omuz ve dirsek hareketleri, kolun mekanik dengesi ve günlük kullanım fonksiyonları etkilenebilir.

Humerus Eğrilik Deformitesi ile Açısal Deformite Aynı Şey midir?

Bu iki kavram birbirine benzer olsa da tamamen aynı değildir.

Açısal deformite, kemiğin belirli bir noktada açı oluşturacak şekilde yön değiştirmesini ifade eder.

Eğrilik deformitesi ise kemiğin daha uzun bir segment boyunca kavisli veya yay şeklinde olmasıdır.

Bazı hastalarda hem açısal deformite hem de yay şeklinde eğrilik birlikte bulunabilir.

Bu nedenle radyolojik değerlendirmede deformitenin yalnızca açısı değil, tüm kemik geometrisi incelenmelidir.

Humerus Eğrilik Deformitesi Neden Oluşur?

Humerus eğrilik deformitesinin birçok farklı nedeni olabilir.

Doğumsal Eğrilikler

Bazı hastalarda humerus kemiği doğuştan itibaren normalden farklı bir şekle sahip olabilir.

Doğumsal deformitelerde eğrilik;

  • Kısalık
  • Rotasyon
  • Omuz gelişim problemi
  • Dirsek deformitesi

ile birlikte görülebilir.

Çocuk büyüdükçe deformitenin görünümü ve fonksiyonel etkisi değişebilir.

Gelişimsel Kemik Bozuklukları

Büyüme dönemindeki bazı kemik gelişim sorunları humerusun normal doğrultusunu etkileyebilir.

Kemiğin bir bölgesinin diğer bölgesine göre farklı hızda büyümesi zaman içerisinde eğriliğe neden olabilir.

Büyüme Plağı Hasarı

Çocukluk çağında humerus büyüme plağında meydana gelen yaralanmalar büyüme yönünü değiştirebilir.

Büyüme plağının bir kısmının erken kapanması sonucunda;

  • Eğrilik
  • Açısal deformite
  • Kısalık
  • Rotasyon bozukluğu

gelişebilir.

Travma Sonrası Humerus Eğriliği

Humerus kırığının uygun olmayan pozisyonda kaynaması kemikte belirgin eğriliğe neden olabilir.

Özellikle parçalı veya yer değiştirmiş kırıklarda kemiğin normal ekseni bozulabilir.

Bu durum travma sonrası malunion olarak değerlendirilebilir.

Enfeksiyon Sonrası Eğrilik

Kemik enfeksiyonları özellikle büyüme çağında kemiğin gelişimini etkileyebilir.

Enfeksiyon büyüme plağını veya kemik dokusunu etkilerse ilerleyen dönemde eğrilik ve kısalık ortaya çıkabilir.

Kemik Hastalıkları

Bazı metabolik veya yapısal kemik hastalıklarında kemik normalden daha yumuşak veya zayıf olabilir.

Bu durum humerusun yükler ve kas kuvvetleri altında zamanla eğilmesine neden olabilir.

Altta yatan kemik hastalığının belirlenmesi tedavi planı açısından önemlidir.

Humerus Eğrilik Deformitesinin Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler deformitenin derecesine göre değişir.

Görülebilecek bulgular arasında;

  • Üst kolda dışarıdan görülen eğrilik
  • Sağ ve sol kol arasında şekil farkı
  • Kol uzunluk farkı
  • Dirsek pozisyonunda değişiklik
  • Omuz hareketlerinde farklılık
  • Kol hareketlerinde kısıtlılık
  • Günlük aktivitelerde zorlanma
  • Spor sırasında fonksiyon kaybı
  • Kozmetik rahatsızlık

yer alabilir.

Bazı hafif eğrilikler yalnızca röntgen sırasında fark edilebilir.

Humerus Eğrilik Deformitesinde Muayene Nasıl Yapılır?

Muayenede omuzdan ele kadar tüm üst ekstremite değerlendirilir.

Doktor tarafından;

  • Omuz hareket açıklığı
  • Dirsek hareketleri
  • Kol uzunluğu
  • Kemik eğriliğinin yönü
  • Sağ-sol asimetrisi
  • Rotasyon
  • Kas gücü
  • Sinir fonksiyonları

incelenir.

Hastanın deformiteden ne kadar etkilendiği de değerlendirilir.

Eğriliğin Yönü Neden Önemlidir?

Humerus eğrilik deformitesi farklı yönlerde olabilir.

Kemiğin;

  • Öne doğru
  • Arkaya doğru
  • İçe doğru
  • Dışa doğru

eğrilmesi mümkündür.

Bazı hastalarda deformite birden fazla düzlemde bulunabilir.

Bu tür deformitelere çok düzlemli deformite denir.

Cerrahi planlama sırasında eğriliğin tüm yönleri belirlenmelidir.

Humerus Eğrilik Deformitesi Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda öncelikle klinik muayene yapılır.

Daha sonra radyolojik değerlendirme ile deformitenin yapısı incelenir.

Genellikle;

  • Direkt röntgen
  • Karşı kol röntgeni
  • Gerektiğinde bilgisayarlı tomografi

kullanılabilir.

Kompleks deformitelerde üç boyutlu değerlendirme gerekebilir.

Röntgende Neler Değerlendirilir?

Röntgen görüntülerinde;

  • Eğriliğin seviyesi
  • Eğriliğin yönü
  • Kemik ekseni
  • Humerus uzunluğu
  • Eski kırık hattı
  • Omuz ve dirsek ilişkisi
  • Eşlik eden açısal deformite

değerlendirilir.

Cerrahi planlama yapılacaksa ölçümler daha ayrıntılı şekilde gerçekleştirilir.

Bilgisayarlı Tomografi Gerekir mi?

Her hastada bilgisayarlı tomografi gerekmez.

Ancak;

  • Rotasyon deformitesi varsa
  • Eğrilik çok düzlemliyse
  • Travma sonrası kompleks deformite bulunuyorsa
  • Daha önce ameliyat geçirilmişse

bilgisayarlı tomografi yardımcı olabilir.

Her Humerus Eğriliği Ameliyat Edilir mi?

Hayır.

Her eğrilik cerrahi tedavi gerektirmez.

Hafif ve günlük yaşamı etkilemeyen deformitelerde takip tercih edilebilir.

Cerrahi karar verirken;

  • Eğriliğin derecesi
  • Hastanın yaşı
  • Fonksiyon kaybı
  • Ağrı
  • Omuz-dirsek hareketleri
  • Kozmetik şikâyet
  • Kısalık
  • Rotasyon
  • Deformitenin ilerleyip ilerlemediği

birlikte değerlendirilir.

Humerus Eğrilik Deformitesi Ameliyatı Ne Zaman Düşünülür?

Cerrahi tedavi özellikle;

  • Belirgin şekil bozukluğu
  • Fonksiyon kaybı
  • İlerleyen deformite
  • Travma sonrası ciddi eğrilik
  • Kısalıkla birlikte deformite
  • Rotasyonla birlikte deformite
  • Omuz veya dirsek fonksiyonunun etkilenmesi

durumlarında değerlendirilebilir.

Humerus Eğrilik Deformitesi Nasıl Düzeltilir?

Cerrahi tedavide temel yöntemlerden biri düzeltici osteotomidir.

Osteotomi sırasında kemik planlanan seviyeden kontrollü şekilde kesilir.

Daha sonra kemik uygun pozisyona getirilerek eğrilik düzeltilir.

Düzeltme sonrasında kemik yeni pozisyonunda sabitlenir.

Düzeltici Osteotomi Nedir?

Düzeltici osteotomi, kemiğin deformiteyi gidermek amacıyla kontrollü şekilde kesilmesi ve yeniden hizalanmasıdır.

İşlem sırasında;

  1. Deformite seviyesi belirlenir.
  2. Osteotomi yapılır.
  3. Kemik ekseni düzeltilir.
  4. Gerekirse rotasyon da düzeltilir.
  5. Kemik sabitlenir.

Uygulanacak osteotomi tipi deformitenin yapısına göre değişir.

Tek Seviyeli Osteotomi

Eğrilik belirli bir bölgede yoğunlaşmışsa tek seviyeden osteotomi yapılabilir.

Bu yöntem özellikle lokalize deformitelerde tercih edilebilir.

Çok Seviyeli Osteotomi

Bazı hastalarda kemik uzun bir segment boyunca eğri olabilir.

Tek bir osteotomi tüm deformiteyi düzeltmek için yeterli olmayabilir.

Bu durumda birden fazla seviyeden düzeltme yapılması değerlendirilebilir.

Akut Düzeltme Nedir?

Akut düzeltmede deformite ameliyat sırasında tek seferde uygun pozisyona getirilir.

Kemik daha sonra plak, vida veya uygun başka bir sabitleme yöntemiyle tespit edilir.

Bu yöntem her hasta için uygun değildir.

Kademeli Düzeltme Nedir?

Kompleks deformitelerde kemik ekseni zaman içerisinde aşamalı olarak düzeltilebilir.

Buna kademeli deformite düzeltmesi denir.

Bu amaçla bazı hastalarda eksternal fiksatör sistemleri kullanılabilir.

Kademeli düzeltme özellikle;

  • Çok düzlemli deformiteler
  • Kısalıkla birlikte eğrilik
  • Kemik kaybı
  • Enfeksiyon öyküsü
  • Kompleks travma sonrası deformiteler

için değerlendirilebilir.

Plak ve Vida ile Sabitleme

Akut deformite düzeltme sonrasında kemik plak ve vidalarla sabitlenebilir.

Plak sistemi;

  • Düzeltilmiş ekseni korur
  • Osteotomi hattına stabilite sağlar
  • Kemik kaynamasına destek olur

Kullanılacak implant hastanın kemik yapısına ve deformite seviyesine göre belirlenir.

Eksternal Fiksatör Kullanılabilir mi?

Evet, bazı kompleks humerus deformitelerinde eksternal fiksatör kullanılabilir.

Eksternal fiksatör;

  • Kademeli düzeltme
  • Uzatma
  • Kemik kaybı yönetimi
  • Kaynamama tedavisi

gibi durumlarda avantaj sağlayabilir.

Her hastada gerekli değildir.

Humerus Eğriliğine Kısalık Eşlik Ederse Ne Yapılır?

Bazı hastalarda humerus hem eğri hem de kısa olabilir.

Bu durumda yalnızca kemiği düzeltmek yeterli olmayabilir.

Tedavi planında;

  • Deformite düzeltme
  • Kemik uzatma
  • Rotasyon düzeltme

birlikte değerlendirilebilir.

Eğrilikle Birlikte Rotasyon Varsa

Humerus eğrilik deformitesine rotasyon problemi eşlik edebilir.

Bu durumda ameliyat öncesinde üç boyutlu deformite analizi yapılması gerekebilir.

Uygun hastalarda aynı cerrahi sırasında hem eğrilik hem de rotasyon düzeltilebilir.

Ameliyat Öncesi Planlama Nasıl Yapılır?

Cerrahi öncesi süreç genel olarak:

Klinik muayene → Röntgen → Deformite seviyesinin belirlenmesi → Eğrilik açısının ölçülmesi → Rotasyon ve kısalığın değerlendirilmesi → Osteotomi seviyesinin seçilmesi → Sabitleme yönteminin planlanması

şeklinde ilerler.

Kompleks deformitelerde bilgisayarlı planlama yöntemleri kullanılabilir.

Ameliyat Günü Süreç Nasıl İlerler?

Uygulanacak yönteme göre değişebilmekle birlikte genel süreç şöyledir:

  1. Hasta ameliyata hazırlanır.
  2. Deformite seviyesi doğrulanır.
  3. Planlanan osteotomi yapılır.
  4. Kemik uygun pozisyona getirilir.
  5. Gerekirse rotasyon veya uzunluk düzeltmesi yapılır.
  6. Kemik sabitlenir.
  7. Görüntüleme ile eksen kontrol edilir.
  8. Cerrahi bölge kapatılır.

Ameliyat Sonrası İlk Dönem

Ameliyat sonrası;

  • Ağrı kontrolü
  • Yara takibi
  • Dolaşım
  • Sinir fonksiyonları
  • El ve parmak hareketleri

değerlendirilir.

Humerus çevresinde önemli sinir yapıları bulunduğu için nörolojik takip önemlidir.

Fizik Tedavi Ne Zaman Başlar?

Rehabilitasyon zamanı kullanılan cerrahi yönteme ve kemik stabilitesine göre belirlenir.

Fizik tedavinin amaçları;

  • Omuz hareketlerini korumak
  • Dirsek sertliğini önlemek
  • Kas gücünü yeniden kazanmak
  • Günlük fonksiyonlara dönüşü kolaylaştırmak

olarak özetlenebilir.

Kemik Kaynaması Nasıl Takip Edilir?

Osteotomi hattının iyileşmesi düzenli röntgenlerle takip edilir.

Kontrollerde;

  • Yeni kemik oluşumu
  • Kemik ekseni
  • İmplant pozisyonu
  • Deformite düzeltmesinin korunması

değerlendirilir.

Kemik Ne Kadar Sürede Kaynar?

Kaynama süresi her hastada farklıdır.

Süreyi etkileyen faktörler arasında;

  • Hastanın yaşı
  • Kemik kalitesi
  • Osteotomi tipi
  • Sabitleme yöntemi
  • Sigara kullanımı
  • Genel sağlık durumu
  • Önceki enfeksiyonlar

yer alır.

Bu nedenle tek bir standart iyileşme süresi vermek doğru değildir.

Ameliyat Sonrası Aktivitelere Dönüş

Hastanın günlük aktivitelere dönüşü kademeli olur.

Doktor;

  • Kemik kaynamasını
  • Omuz hareketlerini
  • Dirsek fonksiyonlarını
  • Kas gücünü

değerlendirerek aktivite düzeyini artırır.

Ağır kaldırma ve spor için kemik iyileşmesinin yeterli olması gerekir.

Humerus Eğrilik Deformitesi Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Her ameliyatta olduğu gibi bazı riskler bulunabilir.

Olası riskler arasında;

  • Enfeksiyon
  • Kanama
  • Sinir yaralanması
  • Damar yaralanması
  • Gecikmiş kaynama
  • Kaynamama
  • Eklem sertliği
  • İmplant problemleri
  • Yetersiz düzeltme
  • Aşırı düzeltme
  • Deformitenin devam etmesi

yer alabilir.

Riskler hastanın deformitesine ve uygulanacak yönteme göre değişir.

Deformite Tekrar Gelişebilir mi?

Erişkinlerde kemik kaynadıktan sonra elde edilen düzeltmenin kalıcı olması amaçlanır.

Çocuklarda ise büyüme devam ettiği için altta yatan büyüme problemi varsa deformite yeniden ortaya çıkabilir veya ilerleyebilir.

Bu nedenle çocuklarda uzun dönem takip önemlidir.

Çocuklarda Humerus Eğrilik Deformitesi

Çocuklarda tedavi planı büyüme potansiyeli dikkate alınarak yapılır.

Değerlendirmede;

  • Yaş
  • Kemik yaşı
  • Deformitenin ilerleme hızı
  • Büyüme plağı
  • Fonksiyon kaybı
  • Eşlik eden kısalık

incelenir.

Hafif deformitelerde takip yeterli olabilir.

Erişkinlerde Humerus Eğrilik Deformitesi

Erişkinlerde sık nedenlerden biri travma sonrası hatalı kaynamadır.

Tedavi kararı özellikle;

  • Fonksiyon kaybı
  • Ağrı
  • Kozmetik rahatsızlık
  • Omuz ve dirsek hareketleri
  • İş ve spor ihtiyaçları

dikkate alınarak verilir.

Humerus Eğrilik Deformitesinde Tedavinin Temel Amacı Nedir?

Tedavinin amacı yalnızca kemiği düz göstermek değildir.

Temel amaç;

humerusun anatomik eksenini mümkün olduğunca düzeltirken omuz ve dirsek fonksiyonlarını korumak ve üst ekstremitenin daha dengeli çalışmasını sağlamaktır.

Bu nedenle her hastaya aynı cerrahi yöntem uygulanmaz.

Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?

Humerus eğrilik deformitesinde süreç genel olarak:

Klinik muayene → Röntgen → Eğrilik ve eksen analizi → Rotasyon ve uzunluk değerlendirmesi → Cerrahi gerekliliğin belirlenmesi → Osteotomi planlaması → Deformitenin düzeltilmesi → Kemik sabitleme → Ameliyat sonrası takip → Fizik tedavi → Kemik kaynamasının değerlendirilmesi → Fonksiyonel kontrol

şeklinde ilerleyebilir.

Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme yapılabilir:

  • Üst kolda belirgin eğrilik
  • Sağ ve sol kol arasında şekil farkı
  • Travma sonrası kalıcı kemik eğriliği
  • Kol uzunluğunda farklılık
  • Omuz veya dirsek hareketlerinde kısıtlılık
  • Çocukluk döneminde giderek artan deformite
  • Eğriliğe eşlik eden rotasyon veya kısalık

Sonuç

Humerus eğrilik deformitesi doğumsal, gelişimsel veya travma sonrası gelişebilen bir kemik şekil bozukluğudur.

Tedavi planlamasında yalnızca eğriliğin görünümü değil;

deformitenin seviyesi, yönü, derecesi, humerus uzunluğu, rotasyonu, omuz ve dirsek fonksiyonları ve hastanın günlük yaşam ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.

Hafif ve fonksiyonu etkilemeyen deformitelerde takip yeterli olabilir.

Belirgin eğrilik ve fonksiyon kaybı bulunan uygun hastalarda ise düzeltici osteotomi, kemik sabitleme ve gerektiğinde kademeli deformite düzeltme yöntemleri değerlendirilebilir.

Hangi yöntemin uygun olduğu ayrıntılı klinik ve radyolojik değerlendirme sonrasında kişiye özel olarak belirlenir.

Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Humerus eğrilik deformitesi, travma sonrası kemik şekil bozuklukları ve deformite cerrahisi hakkında değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.

Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/

Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Tedavi planı fizik muayene, gerekli radyolojik incelemeler ve hastanın bireysel özelliklerine göre belirlenir.