Humerus Hipoplazisi Nedir?

Humerus hipoplazisi, üst kol kemiğinin doğuştan veya gelişimsel nedenlerle normalden daha az gelişmiş olmasıdır.

Başlıklar

Humerus; omuz ile dirsek arasında bulunan uzun kemiktir. Hipoplazi durumunda kemik;

Normalden kısa
Daha ince
Gelişimsel olarak küçük
Şekil açısından farklı

olabilir.

Bazı hastalarda humerus hipoplazisi yalnızca tek taraflı görülürken bazı hastalarda iki taraflı olabilir.

Ayrıca humerus hipoplazisine;

Omuz gelişim bozukluğu
Dirsek çevresi deformite
Ön kol gelişim farklılığı
El ve parmak anomalileri

eşlik edebilir.

Hipoplazi Ne Demektir?

Hipoplazi, bir organ veya dokunun normal gelişimini tamamlayamaması anlamına gelir.

Kemik dokusunda hipoplazi olduğunda ilgili kemik normal anatomik boyutuna veya şekline ulaşamayabilir.

Humerus hipoplazisinde üst kol kemiği normalden kısa veya gelişimsel olarak küçük olabilir.

Humerus Hipoplazisi Doğumsal mıdır?

Humerus hipoplazisi çoğunlukla doğumsal veya gelişimsel bir durum olarak görülür.

Bazı hastalarda doğumdan itibaren fark edilebilir.

Bazı çocuklarda ise büyüme ilerledikçe iki kol arasındaki fark daha belirgin hale gelir.

Humerus Hipoplazisinin Nedenleri Nelerdir?

Nedenler hastadan hastaya değişebilir.

Başlıca nedenler arasında;

Doğumsal kemik gelişim bozuklukları
Embriyonik gelişim farklılıkları
Üst ekstremite gelişim anomalileri
Sendromik hastalıklar
Genetik durumlar
Büyüme plağı gelişim bozuklukları

yer alabilir.

Bazı hastalarda kesin neden belirlenemeyebilir.

Humerus Hipoplazisi ile Doğumsal Humerus Kısalığı Aynı Şey midir?

Bu iki durum birbiriyle yakından ilişkili olabilir ancak tamamen aynı değildir.

Doğumsal humerus kısalığında temel problem kemik uzunluğunun normalden kısa olmasıdır.

Humerus hipoplazisinde ise kemik yalnızca kısa değil;

Daha ince
Daha küçük
Şekil olarak gelişmemiş

olabilir.

Bu nedenle hipoplazi daha geniş bir gelişimsel kemik problemi olarak değerlendirilebilir.

Humerus Hipoplazisi Nasıl Fark Edilir?

Belirgin vakalarda çocukluk döneminde;

Sağ ve sol kol arasında uzunluk farkı
Omuz seviyesinde asimetri
Dirsek seviyesinde farklılık
Üst kolun daha küçük görünmesi

fark edilebilir.

Daha hafif vakalar büyüme ilerledikçe ortaya çıkabilir.

Humerus Hipoplazisinde Kol Kısa Olur mu?

Evet.

Humerus hipoplazisinin en önemli bulgularından biri üst kol uzunluğunun karşı tarafa göre daha kısa olmasıdır.

Ancak toplam kol uzunluğu;

Humerus
Radius
Ulna
El

ile birlikte değerlendirilmelidir.

Humerus İnce Olabilir mi?

Hipoplazide kemik yalnızca kısa değil, çap olarak da daha ince olabilir.

Bu durum cerrahi planlama açısından önemlidir.

Özellikle;

Plak
Vida
İntramedüller çivi
Uzatma sistemleri

seçilirken kemik çapı dikkate alınmalıdır.

Humerus Hipoplazisine Açısal Deformite Eşlik Edebilir mi?

Evet.

Bazı hastalarda kemik ekseni normal olabilirken bazı hastalarda;

Varus
Valgus
Eğrilik
Torsiyon

görülebilir.

Bu durumda hem uzunluk hem de şekil bozukluğu birlikte değerlendirilir.

Rotasyon Deformitesi Gelişebilir mi?

Humerus gelişimsel olarak farklı oluştuğunda rotasyon ilişkisi de değişebilir.

Rotasyon deformitesi;

Dirseğin yönelimini
Elin doğal pozisyonunu
Omuz hareketlerini

etkileyebilir.

Omuz Gelişimi Etkilenebilir mi?

Bazı hastalarda humerus hipoplazisine omuz çevresi gelişim anomalileri eşlik edebilir.

Bu durumda;

Humerus başı
Glenoid
Skapula
Omuz kasları

değerlendirilmelidir.

Dirsek Gelişimi Etkilenebilir mi?

Evet.

Distal humerus gelişimi farklıysa dirsek ekleminin şekli de etkilenebilir.

Bu durum;

Hareket kısıtlılığı
Taşıma açısında değişiklik
Varus veya valgus deformitesi

oluşturabilir.

Ön Kol ve El Değerlendirilir mi?

Humerus hipoplazisi bazen daha geniş bir üst ekstremite gelişim bozukluğunun parçası olabilir.

Bu nedenle;

Radius
Ulna
El bileği
Parmaklar

ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.

Humerus Hipoplazisinin Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler hipoplazinin derecesine göre değişir.

Görülebilecek bulgular arasında;

Üst kol kısalığı
Kol uzunluk farkı
Omuz asimetrisi
Dirsek seviyesinde farklılık
Üst kolun daha ince görünmesi
Hareket kısıtlılığı
Kas güçsüzlüğü
Kozmetik asimetri

yer alabilir.

Humerus Hipoplazisi Ağrı Yapar mı?

Hipoplazi tek başına her zaman ağrı oluşturmaz.

Ancak eşlik eden;

Eklem deformitesi
Kas dengesizliği
Omuz veya dirsek problemi

varsa ağrı gelişebilir.

Kas Gelişimi Etkilenebilir mi?

Kemik gelişiminin farklı olduğu bazı hastalarda çevre kas yapıları da etkilenebilir.

Bu nedenle yalnızca kemik değil;

Deltoid kası
Biseps
Triseps

gibi kas grupları da değerlendirilebilir.

Humerus Hipoplazisi Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda;

Klinik muayene
Kol uzunluk ölçümü
Röntgen
Sağ-sol karşılaştırması

kullanılır.

Gerekli durumlarda ileri görüntüleme yöntemleri uygulanabilir.

Fizik Muayenede Neler Değerlendirilir?

Muayenede;

Omuz hareketleri
Dirsek hareketleri
Kol uzunluğu
Rotasyon
Kas gücü
El fonksiyonları
Duyu

değerlendirilir.

Röntgende Neler İncelenir?

Röntgenlerde;

Humerus uzunluğu
Kemik çapı
Kemik ekseni
Humerus başının yapısı
Distal humerus gelişimi
Büyüme plakları

incelenebilir.

Karşı Kol Neden Önemlidir?

Tek taraflı hipoplazide sağlam taraf önemli bir anatomik referans oluşturur.

Karşı tarafla;

Uzunluk
Kemik çapı
Rotasyon
Omuz ve dirsek yapısı

karşılaştırılabilir.

Bilgisayarlı Tomografi Ne Zaman Gerekir?

Kompleks deformitelerde BT kullanılabilir.

Özellikle;

Rotasyon deformitesi
Cerrahi planlama
Eklem anatomisi
Kemik çapının değerlendirilmesi

açısından yardımcı olabilir.

MR Gerekebilir mi?

Omuz ve dirsek çevresindeki;

Kıkırdak
Kas
Tendon
Yumuşak doku

yapıları hakkında bilgi gerektiğinde MR kullanılabilir.

Genetik Değerlendirme Gerekebilir mi?

Hipoplazi başka doğumsal bulgularla birlikteyse genetik değerlendirme düşünülebilir.

Özellikle;

İki taraflı deformite
El veya ön kol anomalileri
Aile öyküsü
Sistemik bulgular

varsa genetik inceleme yararlı olabilir.

Humerus Hipoplazisi Çocuk Büyüdükçe Artar mı?

Kemik gelişim farkı büyüme boyunca devam ederse iki kol arasındaki uzunluk farkı artabilir.

Bu nedenle çocuklarda uzun dönem takip önemlidir.

Kemik Yaşı Neden Önemlidir?

Kemik yaşı çocuğun kalan büyüme potansiyelini değerlendirmeye yardımcı olur.

Tedavi zamanlaması;

Kronolojik yaş
Kemik yaşı
Büyüme hızı
Mevcut kısalık

birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Gelecekteki Uzunluk Farkı Tahmin Edilebilir mi?

Seri ölçümler kullanılarak gelecekte oluşabilecek yaklaşık uzunluk farkı tahmin edilmeye çalışılabilir.

Bu tahmin tedavi planlamasında yardımcı olabilir.

Ancak büyüme bireysel farklılık gösterdiği için kesin sonuç değildir.

Her Humerus Hipoplazisi Tedavi Edilir mi?

Hayır.

Hafif hipoplazide ve fonksiyon kaybı bulunmayan hastalarda cerrahi gerekmeyebilir.

Tedavi kararı;

Kısalık miktarı
Fonksiyon
Deformite
Kozmetik etkilenim
Çocuğun yaşı
Büyüme potansiyeli

üzerinden verilir.

Düzenli Takip Ne Amaçla Yapılır?

Takibin amacı;

Uzunluk farkının artıp artmadığını
Deformitenin ilerleyip ilerlemediğini
Omuz ve dirsek fonksiyonlarının korunup korunmadığını

değerlendirmektir.

Fizik Tedavi Faydalı mıdır?

Fizik tedavi kemiği uzatmaz.

Ancak;

Eklem hareketlerini korumak
Kas gücünü artırmak
Fonksiyonu geliştirmek

açısından yararlı olabilir.

Cerrahi Tedavi Ne Zaman Düşünülür?

Cerrahi;

Belirgin kısalık
Fonksiyon kaybı
İleri açısal deformite
Rotasyon problemi
Kozmetik olarak ciddi asimetri

bulunan uygun hastalarda değerlendirilebilir.

Düzeltici Osteotomi Nedir?

Açısal veya rotasyonel deformite varsa kemik kontrollü olarak kesilip uygun pozisyona getirilebilir.

Bu işleme düzeltici osteotomi denir.

Amaç;

Kemik eksenini düzeltmek
Rotasyonu iyileştirmek
Omuz-dirsek ilişkisini düzenlemek

olabilir.

Humerus Uzatma Ne Zaman Düşünülür?

Belirgin üst kol uzunluk farkı varsa uygun hastalarda humerus uzatma değerlendirilebilir.

Tedavide temel prensip distraksiyon osteogenezidir.

Distraksiyon Osteogenezi Nedir?

Kemik kontrollü osteotomi ile iki segmente ayrılır.

Segmentler küçük miktarlarda birbirinden uzaklaştırılır.

Bu sırada aradaki bölgede yeni kemik oluşur.

Bu sürece distraksiyon osteogenezi denir.

Humerus Uzatma Nasıl Yapılır?

Genel süreç;

Cerrahi planlama
Osteotomi
Uzatma sisteminin uygulanması
Latans dönemi
Kontrollü uzatma
Düzenli röntgen kontrolü
Hedef uzunluğa ulaşılması
Konsolidasyon

aşamalarından oluşabilir.

Eksternal Fiksatör Kullanılabilir mi?

Evet.

Humerus uzatmada eksternal fiksatör sistemleri kullanılabilir.

Bu sistemlerle;

Uzatma
Açısal düzeltme
Rotasyon düzeltme

birlikte yapılabilir.

İntramedüller Uzatma Sistemi Kullanılabilir mi?

Uygun kemik çapına ve anatomiye sahip bazı hastalarda içten uzatma sistemleri değerlendirilebilir.

Ancak özellikle küçük çocuklarda;

Kemik çapı
Büyüme plakları
Medüller kanal

uygun olmayabilir.

Ne Kadar Uzatma Yapılabilir?

Uzatma miktarı kişiye özel belirlenir.

Karar verirken;

Humerus uzunluğu
Kısalık miktarı
Sinir toleransı
Kas esnekliği
Omuz ve dirsek hareketleri

dikkate alınır.

Amaç en fazla santimetreyi elde etmek değil, güvenli ve fonksiyonel sonuç sağlamaktır.

Uzatma Sırasında Sinirler Neden Önemlidir?

Humerus çevresinden önemli sinirler geçer.

Özellikle radial sinir uzatma sırasında gerilmeye maruz kalabilir.

Ayrıca;

Median sinir
Ulnar sinir

de değerlendirilmelidir.

Sinir Gerilmesinin Belirtileri Nelerdir?

Uzatma sırasında;

Uyuşma
Karıncalanma
El bileğinde güç kaybı
Parmak hareketlerinde azalma

gibi belirtiler gelişirse uzatma programı yeniden değerlendirilebilir.

Kaslar Uzatmadan Etkilenir mi?

Evet.

Kemik uzarken kaslar ve tendonlar da yeni uzunluğa adapte olmak zorundadır.

Bu nedenle rehabilitasyon sürecinde;

Germe
Eklem hareketleri
Kas güçlendirme

önemlidir.

Omuz Hareketleri Neden Takip Edilir?

Humerus uzatılırken omuz çevresi kasları gerilebilir.

Bu nedenle;

Fleksiyon
Abduksiyon
İç rotasyon
Dış rotasyon

hareketleri takip edilir.

Dirsek Hareketleri Neden Takip Edilir?

Dirsek çevresi kasları ve yumuşak dokular da uzatma sırasında etkilenebilir.

Hareket kaybının erken fark edilmesi önemlidir.

Yeni Kemik Nasıl Takip Edilir?

Röntgenlerde;

Yeni kemik oluşumu
Uzatma miktarı
Kemik ekseni
Kullanılan sistem

değerlendirilir.

Konsolidasyon Dönemi Nedir?

Planlanan uzatma tamamlandıktan sonra uzatma işlemi durdurulur.

Yeni oluşan kemiğin yeterli sertliğe ve dayanıklılığa ulaşması beklenir.

Bu döneme konsolidasyon denir.

Tedavi Süresi Ne Kadardır?

Tedavinin süresi;

Kısalık miktarı
Uzatma miktarı
Kemik oluşumu
Hastanın yaşı
Kullanılan sistem

gibi faktörlere bağlıdır.

Bu nedenle herkese aynı süre verilmez.

Uzatma Sonrası Elde Edilen Uzunluk Kalıcı mıdır?

Yeni kemik tamamen iyileştiğinde elde edilen uzunluk kalıcıdır.

Ancak çocuklarda büyüme devam ettiği için iki kol arasındaki fark ilerleyen yıllarda yeniden değişebilir.

İkinci Uzatma Gerekebilir mi?

Bazı çocuklarda büyüme ilerledikçe yeniden belirgin uzunluk farkı oluşabilir.

Bu durumda ilerleyen dönemde ikinci uzatma değerlendirilebilir.

Her hastada gerekli değildir.

Deformite ve Kısalık Aynı Anda Düzeltilebilir mi?

Uygun hastalarda;

Açısal deformite
Rotasyon
Kısalık

aynı tedavi planı içinde düzeltilebilir.

Bazı kompleks vakalarda tedavi aşamalı yapılabilir.

Plak ve Vida Kullanılabilir mi?

Yalnızca deformite düzeltmesi planlanan hastalarda plak ve vida kullanılabilir.

Uzatma gereken hastalarda farklı sabitleme sistemleri tercih edilebilir.

Humerus Hipoplazisi Cerrahisinin Riskleri Nelerdir?

Uygulanan yönteme göre;

Enfeksiyon
Sinir yaralanması
Damar yaralanması
Eklem sertliği
Kaynamama
Yetersiz yeni kemik oluşumu
İmplant problemleri
Deformitenin devam etmesi

gibi riskler bulunabilir.

Uzatma Sırasında Enfeksiyon Olabilir mi?

Eksternal fiksatör kullanılan hastalarda pin veya tel giriş bölgelerinde enfeksiyon gelişebilir.

Düzenli bakım önemlidir.

Deformite Tekrar Gelişebilir mi?

Çocuklarda büyüme devam ettiği için altta yatan gelişim bozukluğu devam ederse deformite yeniden belirginleşebilir.

Bu nedenle uzun dönem takip önemlidir.

Humerus Hipoplazisi Erişkinlerde Tedavi Edilebilir mi?

Evet.

Çocukluk döneminde tedavi edilmemiş hipoplazi erişkin yaşta da değerlendirilebilir.

Erişkinlerde tedavi;

Mevcut uzunluk farkı
Fonksiyon
Deformite
Kozmetik rahatsızlık

üzerinden planlanır.

Çocuklarda Tedavi Zamanlaması Neden Önemlidir?

Tedavinin çok erken yapılması sonrasında büyüme devam ettiği için tekrar uzunluk farkı gelişebilir.

Çok geç tedavi ise çocukluk boyunca belirgin asimetriyle yaşamaya neden olabilir.

Bu nedenle zamanlama kişiye özel belirlenir.

Humerus Hipoplazisi Tedavisinin Temel Amacı Nedir?

Tedavinin amacı yalnızca humerusu uzatmak değildir.

Temel hedef;

kol fonksiyonlarını korumak, omuz ve dirsek hareketlerini sürdürmek, belirgin uzunluk farkını azaltmak ve varsa açısal veya rotasyonel deformiteleri mümkün olduğunca düzeltmektir.

Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?

Humerus hipoplazisinde süreç genel olarak;

Erken dönem değerlendirme → Sağ-sol humerus karşılaştırması → Omuz ve dirsek muayenesi → Büyüme takibi → Uzunluk ve deformite ölçümü → Cerrahi gerekliliğin belirlenmesi → Gerekirse osteotomi → Gerekirse kemik uzatma → Fizik tedavi → Kemik oluşumunun takibi → Konsolidasyon → Uzun dönem büyüme kontrolü

şeklinde ilerleyebilir.

Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme yapılabilir:

Üst kolun doğuştan belirgin kısa olması
Sağ ve sol kol arasında artan uzunluk farkı
Üst kolun normalden ince görünmesi
Omuz veya dirsek asimetrisi
Kol hareketlerinde kısıtlılık
Kısalığa eşlik eden açısal deformite
Rotasyon bozukluğu
Çocuk büyüdükçe farkın artması

Sonuç

Humerus hipoplazisi, üst kol kemiğinin doğuştan veya gelişimsel nedenlerle normalden daha az gelişmesiyle ortaya çıkan bir durumdur.

Humerus;

kısa, ince veya şekil açısından farklı olabilir.

Bazı hastalarda yalnızca uzunluk farkı bulunurken bazılarında;

açısal deformite, rotasyon bozukluğu, omuz veya dirsek gelişim farklılıkları eşlik edebilir.

Tedavi planlamasında yalnızca kemiğin uzunluğu değil;

çocuğun yaşı, büyüme potansiyeli, kemik çapı, omuz-dirsek hareketleri, kas ve sinir fonksiyonları ve eşlik eden deformiteler birlikte değerlendirilmelidir.

Hafif ve fonksiyon kaybı oluşturmayan hipoplazilerde düzenli takip yeterli olabilir.

Belirgin kısalık veya deformite bulunan uygun hastalarda ise düzeltici osteotomi ve humerus uzatma yöntemleri değerlendirilebilir.

Tedavinin amacı maksimum uzatma yapmak değil, güvenli, dengeli ve fonksiyonel bir üst ekstremite elde etmektir.

Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Humerus hipoplazisi, doğumsal kol kısalıkları ve üst ekstremite deformitelerinin değerlendirilmesi için randevu oluşturabilirsiniz.

Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/

Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Humerus hipoplazisinin tedavisi yaş, büyüme potansiyeli, deformitenin derecesi, klinik muayene ve görüntüleme bulgularına göre kişiye özel olarak planlanır.