Humerus Kısalığı Nedir?
Humerus, omuz ile dirsek arasında yer alan üst kol kemiğidir. Sağ ve sol humerus arasında belirgin uzunluk farkı bulunması veya bir humerusun beklenen uzunluğa ulaşamaması humerus kısalığı olarak tanımlanabilir.
Humerus kısalığı bazı hastalarda doğuştan bulunabilirken bazı hastalarda büyüme plağı hasarı, kırık, enfeksiyon veya daha önce geçirilmiş cerrahiler sonrasında gelişebilir.

Kısalık tek başına bulunabileceği gibi;
- Açısal deformite
- Rotasyon deformitesi
- Torsiyon bozukluğu
- Omuz gelişim bozukluğu
- Dirsek hizalanma problemi
- Üst ekstremite genel uzunluk farkı
ile birlikte de görülebilir.
Humerus kısalığında önemli olan yalnızca santimetre farkı değildir. Hastanın omuz, dirsek ve el fonksiyonlarının nasıl etkilendiği de değerlendirilmelidir.
Humerus Kısalığı Neden Oluşur?
Humerus kısalığının birçok farklı nedeni olabilir.
Doğumsal Humerus Kısalığı
Bazı hastalarda humerus doğuştan itibaren normalden daha kısa gelişebilir.
Bu durum izole olabilir veya üst ekstremitenin diğer kemik ve eklemlerindeki gelişimsel farklılıklarla birlikte görülebilir.
Doğumsal vakalarda hastanın büyüme potansiyeli ve karşı tarafla olan farkın zaman içinde nasıl değiştiği önemlidir.
Büyüme Plağı Hasarı
Çocukluk döneminde humerusun büyüme plaklarında meydana gelen hasar kemiğin normal uzamasını durdurabilir veya yavaşlatabilir.
Büyüme plağı hasarı;
- Travma
- Enfeksiyon
- Cerrahi
- Bazı gelişimsel hastalıklar
sonrasında ortaya çıkabilir.
Büyüme devam ettikçe iki kol arasındaki fark zaman içerisinde artabilir.
Travma Sonrası Kısalık
Humerus kırıkları sonrasında kemik parçalarının üst üste binmesi, kemik kaybı veya yanlış pozisyonda kaynama sonucu kısalık gelişebilir.
Özellikle ciddi travmalarda;
- Kemik kaybı
- Parçalı kırık
- Hatalı kaynama
- Kaynamama
kısalığa eşlik edebilir.
Enfeksiyon Sonrası Kısalık
Kemik enfeksiyonu büyüme plağını veya humerus kemiğinin yapısını etkileyebilir.
Özellikle çocukluk çağındaki ciddi osteomiyelit vakaları büyüme geriliğine ve humerus kısalığına neden olabilir.
Önceki Cerrahiler
Daha önce geçirilmiş kemik operasyonları veya kırık cerrahileri sonrasında da humerus uzunluğunda farklılık oluşabilir.
Humerus Kısalığı Nasıl Fark Edilir?
Bazı hastalarda kısalık dışarıdan belirgin olabilir.
Özellikle iki kol yan yana karşılaştırıldığında;
- Dirsek seviyelerinde farklılık
- Kol uzunluklarında asimetri
- Omuz hizasında farklılık
- Kıyafet kol boylarında eşitsizlik
- El seviyesinde fark
görülebilir.
Ancak hafif kısalıklar günlük yaşamda fark edilmeyebilir.
Bu nedenle gerçek uzunluk farkının ölçümle değerlendirilmesi gerekir.
Humerus Kısalığının Belirtileri Nelerdir?
Kısalığın etkileri hastadan hastaya değişir.
Görülebilecek belirtiler arasında:
- Sağ ve sol kol arasında uzunluk farkı
- Üst ekstremitede asimetri
- Günlük aktivitelerde zorlanma
- Spor sırasında fonksiyon kaybı
- Omuz veya dirsek hareketlerinde farklılık
- Kozmetik rahatsızlık
- Kıyafet kullanımında fark
- Eşlik eden deformiteye bağlı ağrı
yer alabilir.
Bazı hastalar kısalığı fark etmeyebilirken, bazı hastalarda özellikle iki taraflı kullanım gerektiren aktiviteler etkilenebilir.
Humerus Kısalığı Nasıl Ölçülür?
Humerus kısalığı yalnızca dışarıdan gözle değerlendirilmez.
Klinik muayene sırasında;
- Omuz-dirsek mesafesi
- Dirsek-el mesafesi
- Toplam üst ekstremite uzunluğu
- Sağ-sol karşılaştırması
yapılabilir.
Radyolojik ölçümler daha net bilgi sağlar.
Röntgen ile Humerus Uzunluğu Nasıl Değerlendirilir?
Uzunluk farkını değerlendirmek için uygun radyografiler kullanılabilir.
Röntgenlerde;
- Humerusun toplam uzunluğu
- Karşı tarafla olan fark
- Kemik ekseni
- Eski kırık hattı
- Büyüme plağı durumu
- Eşlik eden deformiteler
incelenir.
Çocuklarda kalan büyüme potansiyeli de önemlidir.
Humerus Kısalığında Karşı Kol Neden Önemlidir?
Karşı kol, özellikle tek taraflı kısalıkta önemli bir referans oluşturur.
Sağ ve sol humerus karşılaştırılarak fark daha doğru değerlendirilebilir.
Ancak her iki kol arasında doğal anatomik farklılıklar olabileceği de unutulmamalıdır.
Bu nedenle ölçüm yalnızca tek bir santimetre değerine göre yorumlanmaz.
Humerus Kısalığı Her Zaman Tedavi Edilmeli mi?
Hayır.
Her humerus kısalığı cerrahi tedavi gerektirmez.
Tedavi kararı verirken;
- Kısalığın miktarı
- Hastanın yaşı
- Büyüme potansiyeli
- Günlük yaşam etkilenimi
- Omuz ve dirsek fonksiyonları
- Kozmetik rahatsızlık
- Eşlik eden açısal veya rotasyonel deformite
birlikte değerlendirilir.
Hafif kısalıklarda takip yeterli olabilir.
Ne Kadar Humerus Kısalığı Önemlidir?
Kısalığın klinik önemi kişiden kişiye değişir.
Sadece santimetre farkına bakarak tedavi kararı verilmez.
Önemli olan;
- Hastanın fonksiyon kaybı yaşayıp yaşamadığı
- Kısalığın büyüme ile artıp artmadığı
- Eşlik eden deformite bulunup bulunmadığı
- Hastanın günlük ve mesleki ihtiyaçları
gibi faktörlerdir.
Humerus Kısalığı Tedavisi Nasıl Planlanır?
Tedavi planı kişiye özel hazırlanır.
Seçenekler genel olarak:
- Takip
- Fonksiyonel rehabilitasyon
- Deformite düzeltme
- Kemik uzatma
- Kombine deformite düzeltme ve uzatma
şeklinde olabilir.
Her hastada uzatma ameliyatı gerekmez.
Humerus Uzatma Ameliyatı Nedir?
Humerus uzatma ameliyatı, üst kol kemiğinin kontrollü ve aşamalı şekilde uzatılması amacıyla yapılan cerrahi işlemdir.
Bu işlemde kemik uygun seviyeden kontrollü olarak kesilir.
Daha sonra kemik segmentleri belirli bir plan doğrultusunda yavaş yavaş birbirinden uzaklaştırılır.
Bu süreçte iki kemik parçası arasında yeni kemik dokusu oluşur.
Bu yönteme distraksiyon osteogenezi adı verilir.
Distraksiyon Osteogenezi Nedir?
Distraksiyon osteogenezi, kemiğin kontrollü biçimde uzatılması sırasında iki kemik segmenti arasında yeni kemik oluşması prensibine dayanır.
Süreç temel olarak üç ana dönemden oluşur:
- Osteotomi
- Kontrollü uzatma dönemi
- Yeni kemiğin güçlenme dönemi
Yeni kemik dokusunun düzenli ve kontrollü şekilde oluşması için süreç yakından takip edilir.
Osteotomi Nasıl Yapılır?
Osteotomi, humerus kemiğinin kontrollü olarak kesilmesidir.
Osteotomi seviyesi hastanın anatomisine ve tedavi planına göre belirlenir.
Amaç kemiği uzatmaya uygun hale getirmektir.
Cerrahi sırasında çevredeki sinir ve damar yapıları dikkatle korunur.
Humerus Ne Kadar Uzatılabilir?
Uzatma miktarı her hasta için farklıdır.
Planlamada;
- Mevcut kısalık
- Kemik kalitesi
- Kas ve sinir yapısı
- Omuz ve dirsek hareketleri
- Hastanın yaşı
- Eşlik eden deformiteler
dikkate alınır.
Amaç yalnızca mümkün olan en fazla uzatmayı yapmak değildir.
Güvenli ve fonksiyonel bir uzatma planı oluşturmak esastır.
Humerus Uzatma Hızı Nasıl Belirlenir?
Uzatma hızı hastanın durumuna göre ayarlanır.
Kemik, kas, sinir ve yumuşak dokuların uzamaya uyum sağlayabilmesi için işlem kontrollü şekilde ilerletilir.
Uzatma hızı kontroller sırasında değiştirilebilir.
Hızın çok yüksek veya çok düşük olması istenmeyen sonuçlara yol açabilir.
Eksternal Fiksatör ile Humerus Uzatma
Humerus uzatma ameliyatlarında bazı hastalarda eksternal fiksatör kullanılabilir.
Eksternal fiksatör, kemiğin dışarıdan kontrollü şekilde uzatılmasına imkân sağlar.
Sistem sayesinde uzatma miktarı aşamalı biçimde ayarlanabilir.
Özellikle;
- Kompleks kısalık
- Açısal deformite
- Kemik kaybı
- Travma sonrası deformite
- Enfeksiyon öyküsü
bulunan hastalarda farklı eksternal fiksasyon yöntemleri değerlendirilebilir.
Humerus Uzatmada İçten Sistemler Kullanılabilir mi?
Bazı kemik uzatma işlemlerinde intramedüller sistemler kullanılabilir.
Ancak humerusun anatomisi, kemik çapı, deformitenin seviyesi ve hastanın yaşı hangi sistemin uygun olduğunu belirler.
Her hastada içten uzatma sistemi kullanılması mümkün değildir.
Tedavi yöntemi kişiye özel seçilir.
Humerus Kısalığı ile Açısal Deformite Birlikteyse Ne Yapılır?
Bazı hastalarda kısalığa aynı zamanda;
- Varus
- Valgus
- Öne veya arkaya açılanma
- Rotasyon
- Torsiyon
eşlik edebilir.
Bu durumda yalnızca uzatma yapmak yeterli olmayabilir.
Tedavide aynı anda veya aşamalı olarak;
- Açısal düzeltme
- Rotasyon düzeltme
- Uzatma
planlanabilir.
Humerus Kısalığı ile Rotasyon Deformitesi Birlikte Tedavi Edilebilir mi?
Uygun hastalarda evet.
Kısalıkla birlikte belirgin rotasyon problemi varsa cerrahi planlama her iki problemi de kapsayabilir.
Bu tür vakalar daha kompleks deformite cerrahisi kapsamında değerlendirilir.
Ameliyat Öncesi Süreç Nasıl İlerler?
Humerus uzatma ameliyatı öncesinde ayrıntılı değerlendirme yapılır.
Süreç genel olarak:
Klinik muayene → Uzunluk ölçümü → Sağ-sol karşılaştırması → Röntgen → Eşlik eden deformite analizi → Sinir ve eklem değerlendirmesi → Uzatma miktarının planlanması → Kullanılacak sistemin belirlenmesi
şeklinde ilerleyebilir.
Ameliyat Günü Ne Yapılır?
Cerrahi yönteme göre ayrıntılar değişmekle birlikte genel süreç şu şekildedir:
- Hasta ameliyata hazırlanır.
- Osteotomi seviyesi belirlenir.
- Humerus kontrollü şekilde kesilir.
- Uzatma sistemi uygulanır.
- Kemik ve implant pozisyonu kontrol edilir.
- Yara kapatılır.
- Ameliyat sonrası nörolojik muayene yapılır.
Uzatma Ne Zaman Başlar?
Ameliyat sonrasında hemen uzatma yapılmayabilir.
Kemik ve yumuşak dokuların ilk iyileşme döneminden sonra doktorun uygun gördüğü zamanda kontrollü uzatma başlatılabilir.
Bu bekleme dönemine latans dönemi denir.
Latans süresinin uzunluğu hastaya göre değişebilir.
Uzatma Dönemi Nasıl İlerler?
Uzatma döneminde kemik segmentleri küçük miktarlarda birbirinden uzaklaştırılır.
Bu süreçte yeni kemik dokusu oluşmaya başlar.
Hasta belirli aralıklarla kontrol edilir.
Kontroller sırasında;
- Uzatma miktarı
- Yeni kemik oluşumu
- Sinir fonksiyonları
- Omuz hareketleri
- Dirsek hareketleri
- Ağrı
- Kas gerginliği
değerlendirilir.
Yeni Kemik Nasıl Oluşur?
Kemik segmentleri kontrollü şekilde birbirinden uzaklaştıkça aradaki bölgede yeni kemik dokusu oluşur.
Bu yeni kemik ilk dönemde daha yumuşak ve zayıftır.
Zaman içerisinde mineralize olur ve normal kemiğe benzer dayanıklılık kazanır.
Bu nedenle uzatma tamamlandıktan sonra da tedavi devam eder.
Konsolidasyon Dönemi Nedir?
Uzatma tamamlandıktan sonra oluşan yeni kemiğin güçlenmesi gereken döneme konsolidasyon dönemi denir.
Bu dönemde uzatma yapılmaz.
Yeni kemik dokusunun olgunlaşması takip edilir.
Röntgen kontrolleriyle kemiğin yoğunluğu değerlendirilir.
Humerus Uzatma Süreci Ne Kadar Sürer?
Toplam tedavi süresi kişiden kişiye değişir.
Süreyi etkileyen faktörler arasında;
- Uzatılacak miktar
- Hastanın yaşı
- Kemik kalitesi
- Kullanılan yöntem
- Yeni kemik oluşum hızı
- Rehabilitasyon süreci
- Eşlik eden deformiteler
yer alır.
Bu nedenle tüm hastalar için tek bir standart süre vermek doğru değildir.
Fizik Tedavi Neden Önemlidir?
Kemik uzatılırken yalnızca kemik değil, çevredeki yumuşak dokular da uyum sağlamak zorundadır.
Kaslar, tendonlar, sinirler ve eklem kapsülleri uzatma sürecinden etkilenebilir.
Bu nedenle fizik tedavi tedavinin önemli parçasıdır.
Amaç;
- Omuz hareketlerini korumak
- Dirsek sertliğini önlemek
- Kas esnekliğini korumak
- Kas gücünü sürdürmek
- Fonksiyon kaybını azaltmak
olarak özetlenebilir.
Omuz ve Dirsek Hareketleri Nasıl Takip Edilir?
Uzatma sürecinde omuz ve dirsek hareketleri düzenli olarak kontrol edilir.
Hareket açıklığında azalma fark edilirse rehabilitasyon programı yeniden düzenlenebilir.
Bazı durumlarda uzatma hızı da gözden geçirilebilir.
Sinirler Neden Yakından Takip Edilir?
Humerus çevresinde önemli sinirler bulunmaktadır.
Kemik uzatıldıkça sinir dokuları da gerilmeye maruz kalabilir.
Bu nedenle;
- El bileği hareketleri
- Parmak hareketleri
- Duyu
- Kas gücü
- Uyuşma ve karıncalanma
gibi bulgular düzenli takip edilir.
Sinirlerle ilgili yeni bir belirti ortaya çıkarsa tedavi planı yeniden değerlendirilebilir.
Humerus Uzatma Ağrılı Bir Süreç midir?
Ağrı düzeyi kişiden kişiye değişebilir.
Ameliyat sonrası erken dönemde cerrahi ağrı olabilir.
Uzatma döneminde kas ve yumuşak dokulardaki gerilmeye bağlı rahatsızlıklar görülebilir.
Ağrı kontrolü doktor tarafından planlanır.
Ani veya beklenenden farklı ağrılar mutlaka değerlendirilmelidir.
Eksternal Fiksatör Kullanılıyorsa Nelere Dikkat Edilir?
Eksternal fiksatör kullanılan hastalarda pin veya tel giriş bölgelerinin bakımı önemlidir.
Bu bölgelerde;
- Kızarıklık
- Akıntı
- Şişlik
- Artan ağrı
gibi enfeksiyon belirtileri takip edilmelidir.
Bakım önerileri hastaya ayrıntılı olarak anlatılır.
Humerus Uzatma Ameliyatının Riskleri Nelerdir?
Her cerrahi tedavide olduğu gibi humerus uzatma işleminde de bazı riskler bulunmaktadır.
Bunlar arasında;
- Enfeksiyon
- Sinir gerilmesi veya yaralanması
- Damar yaralanması
- Omuz hareket kısıtlılığı
- Dirsek sertliği
- Yetersiz kemik oluşumu
- Erken kemikleşme
- Gecikmiş konsolidasyon
- Kaynamama
- Açısal deformite gelişmesi
- İmplant veya fiksatör sorunları
- Planlanan uzatmanın tamamlanamaması
yer alabilir.
Risk düzeyi uygulanacak yönteme ve hastanın özelliklerine göre değişir.
Yetersiz Yeni Kemik Oluşursa Ne Yapılır?
Uzatma bölgesindeki yeni kemik oluşumu düzenli röntgenlerle takip edilir.
Kemik oluşumu yetersiz görülürse;
- Uzatma hızı değiştirilebilir
- Geçici olarak uzatma durdurulabilir
- Beslenme ve metabolik faktörler değerlendirilebilir
- Gerektiğinde ek tedavi planlanabilir
Karar hastanın durumuna göre verilir.
Uzatma Sırasında Deformite Gelişebilir mi?
Kemik uzatma sırasında mekanik eksen yakından takip edilmelidir.
Bazı hastalarda uzatma sırasında kemik ekseninde istenmeyen değişiklik gelişebilir.
Bu nedenle düzenli radyolojik kontrol önemlidir.
Eksternal sistemlerde gerektiğinde düzeltme yapılabilme avantajı bulunabilir.
Tedavi Sonunda İki Kol Tamamen Eşit Olur mu?
Tedavinin hedefi hastanın fonksiyonel ve anatomik dengesini mümkün olduğunca iyileştirmektir.
Her hastada iki kolun milimetrik olarak tamamen eşit hale gelmesi gerekli veya mümkün olmayabilir.
Planlanan uzatma miktarı hastanın ihtiyaçlarına göre belirlenir.
Çocuklarda Humerus Kısalığı
Çocuklarda değerlendirme erişkinlerden farklıdır.
Büyüme devam ettiği için kısalığın gelecekte ne kadar artabileceği dikkate alınır.
Çocuklarda;
- Mevcut yaş
- Kalan büyüme
- Kısalığın nedeni
- Büyüme plağının durumu
- Omuz ve dirsek gelişimi
- Eşlik eden deformiteler
birlikte değerlendirilir.
Bazı hastalarda cerrahi için uygun zaman büyüme sürecine göre planlanabilir.
Erişkinlerde Humerus Kısalığı
Erişkinlerde kemik büyümesi tamamlandığı için mevcut uzunluk farkı daha sabittir.
Tedavi kararı daha çok;
- Fonksiyon kaybı
- Kozmetik rahatsızlık
- Kısalığın miktarı
- İş ve spor ihtiyaçları
- Eşlik eden deformiteler
üzerinden verilir.
Humerus Kısalığı Tedavisinde Amaç Nedir?
Tedavinin amacı yalnızca kemiği daha uzun hale getirmek değildir.
Temel hedef;
üst ekstremitenin fonksiyonunu koruyarak veya iyileştirerek daha dengeli bir kol uzunluğu ve anatomik uyum sağlamaktır.
Bu nedenle güvenli uzatma miktarı, hastanın beklentisinden bağımsız olarak anatomik sınırlar dikkate alınarak belirlenmelidir.
Humerus Kısalığı Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?
Humerus kısalığı bulunan bir hastada süreç genel olarak:
Klinik muayene → Sağ-sol uzunluk ölçümü → Röntgen → Eşlik eden deformitelerin analizi → Büyüme potansiyelinin değerlendirilmesi → Cerrahi gerekliliğin belirlenmesi → Uzatma miktarının planlanması → Osteotomi → Uzatma sisteminin uygulanması → Latans dönemi → Kontrollü uzatma → Düzenli radyolojik kontroller → Fizik tedavi → Konsolidasyon → Yeni kemiğin güçlenmesi → Son fonksiyonel değerlendirme
şeklinde ilerleyebilir.
Her aşama kişiye özel planlanır.
Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda değerlendirme yapılabilir:
- Sağ ve sol kol arasında belirgin uzunluk farkı
- Çocukluk döneminde giderek artan asimetri
- Humerus kırığı sonrası kolun kısa kalması
- Kısalıkla birlikte açısal veya rotasyonel deformite
- Günlük yaşamda kol kullanımının etkilenmesi
- Omuz veya dirsek hareketlerinin kısıtlanması
- Travma veya enfeksiyon sonrası gelişen kısalık
Sonuç
Humerus kısalığı doğumsal, gelişimsel veya travma sonrası ortaya çıkabilen bir üst ekstremite uzunluk problemidir.
Tedavi planlamasında yalnızca iki kol arasındaki santimetre farkına değil;
hastanın yaşı, büyüme potansiyeli, omuz ve dirsek fonksiyonları, eşlik eden açısal veya rotasyonel deformiteler ve günlük yaşam ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.
Hafif ve fonksiyonu etkilemeyen kısalıklarda takip yeterli olabilir.
Belirgin kısalık ve fonksiyonel problem bulunan uygun hastalarda ise osteotomi ve kademeli kemik uzatma yöntemleri değerlendirilebilir.
Humerus uzatma süreci cerrahiyle bitmez. Kontrollü uzatma, yeni kemik oluşumu, rehabilitasyon ve konsolidasyon süreci tedavinin önemli parçalarıdır.
Hangi yöntemin uygun olduğu ayrıntılı klinik ve radyolojik değerlendirme sonrasında kişiye özel olarak belirlenir.
Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
Humerus kısalığı, üst ekstremite uzunluk farkları, kemik uzatma ve deformite cerrahisi hakkında değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.
Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/
Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Kemik uzatma ve deformite cerrahisi planlaması fizik muayene, radyolojik değerlendirme ve hastanın bireysel özelliklerine göre yapılır.