Kompleks Humerus Deformitesi Nedir?
Kompleks humerus deformitesi, üst kol kemiğinde birden fazla yapısal problemin aynı anda bulunduğu ileri düzey kemik şekil bozukluklarını ifade eder.
Humerus, omuz ile dirsek arasında bulunan uzun kemiktir.
Basit bir humerus deformitesinde yalnızca tek bir açısal veya rotasyonel problem bulunabilir.

Kompleks deformitelerde ise aynı hastada;
- Açısal deformite
- Rotasyon bozukluğu
- Eğrilik
- Kısalık
- Kemik kaybı
- Kaynamama
- Enfeksiyon
- Eklem çevresi deformitesi
gibi birden fazla problem birlikte bulunabilir.
Bu nedenle kompleks humerus deformitesinin tedavisi yalnızca kemiği düzeltmekten ibaret değildir.
Amaç, üst ekstremitenin tamamını fonksiyonel bir bütün olarak yeniden değerlendirmek ve mümkün olduğunca dengeli hale getirmektir.
Kompleks Deformite Ne Demektir?
Kompleks deformite, kemiğin yalnızca tek yönde eğri olmadığı durumları ifade eder.
Örneğin aynı humerusta;
- Varus deformitesi
- İç rotasyon
- Kısalık
- Kemik kaybı
- Kaynamama
birlikte bulunabilir.
Bu tür durumlarda tek bir osteotomi veya tek bir implant tüm problemi çözmek için yeterli olmayabilir.
Kompleks Humerus Deformitesi Neden Oluşur?
Kompleks deformitelerin birçok farklı nedeni olabilir.
Başlıca nedenler arasında;
- Yüksek enerjili travmalar
- Çok parçalı kırıklar
- Hatalı kaynama
- Kaynamama
- Kemik enfeksiyonları
- Segmental kemik kaybı
- Büyüme plağı hasarı
- Doğumsal gelişim bozuklukları
- Önceki başarısız cerrahiler
yer alabilir.
Travma Sonrası Kompleks Humerus Deformitesi
Yüksek enerjili travmalar humerusta ciddi hasara neden olabilir.
Bu hastalarda yalnızca kırık değil;
- Yumuşak doku hasarı
- Sinir yaralanması
- Kemik kaybı
- Enfeksiyon
- Kaynamama
da gelişebilir.
Kırığın yanlış pozisyonda iyileşmesi sonucunda kompleks deformite ortaya çıkabilir.
Çok Parçalı Humerus Kırıkları
Humerusun çok sayıda kemik parçasına ayrıldığı kırıklar, anatomik rekonstrüksiyonu zorlaştırabilir.
Bu kırıkların iyileşmesi sonrasında;
- Eğrilik
- Rotasyon
- Kısalık
- Kemik kaybı
gelişebilir.
Hatalı Kaynama Kompleks Deformiteye Neden Olabilir mi?
Evet.
Malunion olarak adlandırılan hatalı kaynama bazı hastalarda yalnızca tek bir açısal problem oluşturmaz.
Kemik;
- Eğri
- Dönük
- Kısa
- Çok düzlemli
pozisyonda kaynayabilir.
Bu durumda tedavi üç boyutlu planlanmalıdır.
Kaynamama ile Birlikte Deformite
Humerus kırığının kaynamamasına deformite eşlik edebilir.
Bu durumda kırık bölgesinde;
- Hareket
- Ağrı
- Açısal bozukluk
- İmplant problemi
görülebilir.
Tedavide hem kaynamanın sağlanması hem de deformitenin düzeltilmesi gerekir.
Enfeksiyon Sonrası Kompleks Deformite
Kemik enfeksiyonu humerusun yapısını ciddi şekilde bozabilir.
Enfeksiyon sonucunda;
- Kemik kaybı
- Kaynamama
- Kısalık
- Eğrilik
- Yumuşak doku problemi
gelişebilir.
Bu hastalarda enfeksiyon kontrolü tedavinin temel basamaklarından biridir.
Doğumsal Kompleks Humerus Deformitesi
Bazı çocuklarda humerus gelişimi doğuştan farklı olabilir.
Bu hastalarda;
- Hipoplazi
- Kısalık
- Eğrilik
- Rotasyon
- Omuz veya dirsek gelişim farklılıkları
birlikte görülebilir.
Büyüme Plağı Hasarı Sonrası Kompleks Deformite
Çocukluk döneminde büyüme plağı zarar gördüğünde humerus asimetrik büyüyebilir.
Bunun sonucunda;
- Kısalık
- Varus
- Valgus
- Rotasyon
- Eğrilik
gelişebilir.
Çocuk büyüdükçe deformite ilerleyebilir.
Kompleks Humerus Deformitesinin Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler hastadan hastaya değişebilir.
Görülebilecek bulgular arasında;
- Belirgin üst kol eğriliği
- Kol uzunluk farkı
- Dirseğin farklı yöne bakması
- Elin doğal pozisyonunda değişiklik
- Omuz hareket kısıtlılığı
- Dirsek hareket kısıtlılığı
- Kas güçsüzlüğü
- Ağrı
- Sinir şikâyetleri
- Kozmetik asimetri
yer alabilir.
Humerus Kısalığı Eşlik Edebilir mi?
Evet.
Kompleks deformitelerde humerus kısalığı sık görülebilen problemlerden biridir.
Kısalık;
- Kemik kaybı
- Hatalı kaynama
- Büyüme bozukluğu
- Doğumsal problem
sonucunda gelişebilir.
Kemik Kaybı Neden Önemlidir?
Kemik kaybı tedaviyi daha kompleks hale getirir.
Kayıp miktarı küçükse kemik grefti yeterli olabilir.
Daha büyük segmental kayıplarda ise;
- Kemik transportu
- Uzatma
- Eksternal fiksasyon
- Farklı rekonstrüksiyon teknikleri
gerekebilir.
Rotasyon Bozukluğu Neden Önemlidir?
Humerus rotasyonu;
- Dirsek yönelimini
- Elin pozisyonunu
- Omuz hareketlerini
etkileyebilir.
Bu nedenle yalnızca kemiğin dışarıdan düz görünmesi yeterli değildir.
Rotasyonun da değerlendirilmesi gerekir.
Çok Düzlemli Deformite Eşlik Edebilir mi?
Kompleks humerus deformitelerinin önemli bir bölümü çok düzlemlidir.
Aynı kemikte;
- Frontal düzlem
- Sagittal düzlem
- Aksiyel düzlem
bozuklukları birlikte bulunabilir.
Omuz Fonksiyonları Nasıl Etkilenebilir?
Proksimal veya şaft seviyesindeki deformiteler omuz mekaniğini değiştirebilir.
Hastada;
- Kolu kaldırmada zorlanma
- İç rotasyon değişikliği
- Dış rotasyon kaybı
- Kas gücünde azalma
görülebilir.
Dirsek Fonksiyonları Nasıl Etkilenebilir?
Distal humerusa yakın deformitelerde;
- Fleksiyon
- Ekstansiyon
- Taşıma açısı
değişebilir.
Cubitus varus veya cubitus valgus eşlik edebilir.
Sinir Problemleri Görülebilir mi?
Evet.
Humerus çevresinde;
- Radial sinir
- Median sinir
- Ulnar sinir
gibi önemli sinirler bulunur.
Özellikle radial sinir humerus şaftı ile yakın anatomik ilişki içerisindedir.
Radial Sinir Neden Önemlidir?
Eski kırık, enfeksiyon veya daha önce geçirilmiş ameliyatlar radial sinirin çevresinde skar dokusu oluşturabilir.
Kompleks düzeltme ameliyatlarında sinirin seyri dikkatli şekilde değerlendirilmelidir.
Kompleks Humerus Deformitesi Nasıl Teşhis Edilir?
Değerlendirmede;
- Ayrıntılı klinik muayene
- Röntgen
- Uzunluk ölçümü
- Rotasyon değerlendirmesi
- Bilgisayarlı tomografi
- Gerekli durumlarda MR
kullanılabilir.
Klinik Muayenede Neler Değerlendirilir?
Muayenede;
- Omuz hareketleri
- Dirsek hareketleri
- Kol uzunluğu
- Rotasyon
- Kas gücü
- Sinir fonksiyonları
- Dolaşım
- Yumuşak doku durumu
incelenir.
Röntgen Neden Önemlidir?
Röntgenler;
- Kemik ekseni
- Deformite seviyesi
- Kaynama durumu
- Kemik kaybı
- Eski implantlar
hakkında bilgi verir.
Bilgisayarlı Tomografi Neden Önemlidir?
Kompleks deformitelerde BT özellikle;
- Rotasyon
- Üç boyutlu kemik anatomisi
- Eklem ilişkisi
- Cerrahi planlama
açısından faydalıdır.
Üç Boyutlu Planlama Yapılabilir mi?
Evet.
Bilgisayarlı tomografi verilerinden üç boyutlu kemik modelleri oluşturulabilir.
Bu modeller üzerinden;
- Deformite açıları
- Rotasyon
- Osteotomi seviyeleri
- Düzeltme miktarı
planlanabilir.
Sağlam Kol ile Karşılaştırma Yapılır mı?
Tek taraflı deformitelerde karşı humerus önemli bir referans olabilir.
Sağlam tarafla;
- Uzunluk
- Rotasyon
- Kemik ekseni
- Omuz-dirsek ilişkisi
karşılaştırılabilir.
Enfeksiyon Araştırması Gerekebilir mi?
Daha önce ameliyat edilmiş veya enfeksiyon öyküsü bulunan hastalarda enfeksiyon araştırılması önemlidir.
Gerekli durumlarda;
- CRP
- Sedimentasyon
- Kan testleri
- Kültür
kullanılabilir.
Her Kompleks Humerus Deformitesi Ameliyat Edilir mi?
Hayır.
Tedavi kararı;
- Fonksiyon kaybı
- Ağrı
- Deformitenin derecesi
- Kısalık
- Rotasyon
- Sinir problemi
- Hastanın beklentileri
birlikte değerlendirilerek verilir.
Cerrahi Tedavinin Temel Amacı Nedir?
Cerrahinin amacı yalnızca kemiğin şeklini değiştirmek değildir.
Temel hedef;
- Kemik eksenini düzeltmek
- Rotasyonu düzenlemek
- Gerekirse uzunluğu artırmak
- Kaynamayı sağlamak
- Enfeksiyonu kontrol etmek
- Omuz ve dirsek fonksiyonlarını korumak
olarak özetlenebilir.
Kompleks Humerus Deformitesi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Cerrahi yöntem deformitenin yapısına göre belirlenir.
Tek bir ameliyat tekniği tüm hastalar için uygun değildir.
Tedavide;
- Düzeltici osteotomi
- Derotasyon
- Kemik uzatma
- Kemik transportu
- Kemik grefti
- Plak-vida
- İntramedüller sistemler
- Eksternal fiksatör
kullanılabilir.
Düzeltici Osteotomi Nedir?
Düzeltici osteotomi, kemiğin kontrollü şekilde kesilerek yeni bir pozisyona getirilmesidir.
Bu işlem sırasında;
- Açısal deformite
- Rotasyon
- Eğrilik
düzeltilebilir.
Tek Seviyeli Osteotomi Yeterli Olabilir mi?
Bazı kompleks deformitelerde ana deformite tek bir bölgede yoğunlaşmış olabilir.
Bu durumda tek osteotomi yeterli olabilir.
Çok Seviyeli Osteotomi Ne Zaman Gerekir?
Kemiğin farklı bölgelerinde birbirinden bağımsız deformite merkezleri bulunuyorsa birden fazla osteotomi gerekebilir.
Bu durum özellikle segmental deformitelerde görülebilir.
Üç Boyutlu Osteotomi Nedir?
Kemik aynı anda;
- Varus-valgus
- Öne-arkaya açılanma
- Rotasyon
açısından düzeltilebilir.
Bu tür ameliyatlar üç boyutlu düzeltici osteotomi olarak değerlendirilebilir.
Akut Düzeltme Nedir?
Akut düzeltme, deformitenin ameliyat sırasında tek seferde düzeltilmesidir.
Kemik uygun pozisyona getirildikten sonra sabitlenir.
Kademeli Düzeltme Nedir?
Kompleks deformitelerde kemiğin bir anda tamamen düzeltilmesi bazı durumlarda uygun olmayabilir.
Eksternal fiksatör kullanılarak kemik ekseni günler veya haftalar içerisinde kademeli olarak değiştirilebilir.
Eksternal Fiksatör Kullanılabilir mi?
Evet.
Özellikle;
- Çok düzlemli deformite
- Kısalık
- Kemik kaybı
- Enfeksiyon öyküsü
- Kaynamama
bulunan hastalarda değerlendirilebilir.
Altı Eksenli Eksternal Fiksatörler Kullanılabilir mi?
Bazı ileri deformitelerde bilgisayar destekli altı eksenli sistemler kullanılabilir.
Bu sistemler;
- Açısal
- Rotasyonel
- Translasyonel
bozuklukların kademeli olarak düzeltilmesine yardımcı olabilir.
Plak ve Vida ile Sabitleme
Akut osteotomi sonrasında kemik plak ve vidalarla sabitlenebilir.
Plak;
- Stabilite
- Rotasyon kontrolü
- Kemik hizasının korunması
açısından kullanılabilir.
İntramedüller Çivi Kullanılabilir mi?
Bazı humerus şaft deformitelerinde intramedüller sistem kullanılabilir.
Ancak ciddi eğrilik veya dar kemik kanalı bu yöntemi sınırlayabilir.
Kemik Grefti Ne Zaman Kullanılır?
Kemik boşluğu veya kaynamama varsa kemik grefti uygulanabilir.
Greft;
- Kaynamayı desteklemek
- Kemik boşluğunu doldurmak
- Biyolojik iyileşmeyi artırmak
amacıyla kullanılabilir.
Kemik Transportu Ne Zaman Gerekir?
Büyük segmental kemik kaybında kemik transportu değerlendirilebilir.
Sağlıklı kemik segmenti kontrollü şekilde ilerletilerek kayıp bölgenin yeniden oluşturulması amaçlanır.
Humerus Uzatma Gerekebilir mi?
Kompleks deformiteye belirgin kısalık eşlik ediyorsa humerus uzatma planlanabilir.
Bu işlem distraksiyon osteogenezi yöntemiyle gerçekleştirilebilir.
Deformite Düzeltme ile Uzatma Birlikte Yapılabilir mi?
Uygun hastalarda evet.
Aynı tedavi sürecinde;
- Açısal düzeltme
- Rotasyon düzeltme
- Uzatma
yapılabilir.
Distraksiyon Osteogenezi Nedir?
Osteotomi sonrasında iki kemik segmenti kontrollü olarak birbirinden uzaklaştırılır.
Arada yeni kemik dokusu oluşur.
Bu süreç kemik uzatma ve bazı rekonstrüksiyon yöntemlerinde kullanılır.
Enfeksiyon Varsa Tedavi Nasıl Değişir?
Aktif enfeksiyon bulunan hastalarda tedavi çoğu zaman aşamalı planlanır.
Öncelikle;
- Enfekte doku temizlenebilir
- Kültür alınabilir
- Uygun antibiyotik tedavisi uygulanabilir
- Stabilizasyon sağlanabilir
Daha sonra kesin rekonstrüksiyon planlanabilir.
Debridman Nedir?
Debridman, enfekte veya canlılığını kaybetmiş dokuların temizlenmesidir.
Kompleks enfekte deformitelerde tedavinin önemli basamaklarından biridir.
Eski İmplantlar Varsa Ne Yapılır?
Eski plak, vida veya çivi varsa;
- Stabilitesi
- Enfeksiyonla ilişkisi
- Yeni cerrahiye engel olup olmadığı
değerlendirilir.
Gerekirse implantlar çıkarılabilir.
Ameliyat Öncesi Planlama Nasıl Yapılır?
Genel süreç;
Klinik muayene → Röntgen → Uzunluk ölçümü → Rotasyon değerlendirmesi → BT → Gerekirse üç boyutlu rekonstrüksiyon → Enfeksiyon araştırması → Sinir muayenesi → Osteotomi ve rekonstrüksiyon planlaması
şeklinde ilerleyebilir.
Ameliyat Günü Süreç Nasıl İlerler?
Uygulanacak yönteme göre değişmekle birlikte;
- Deformite seviyeleri doğrulanır.
- Sinir ve damar yapıları korunur.
- Gerekli eski implantlar çıkarılır.
- Osteotomi uygulanır.
- Açısal deformite düzeltilir.
- Rotasyon kontrol edilir.
- Kısalık değerlendirilir.
- Gerekirse kemik grefti uygulanır.
- Kemik sabitlenir.
- Radyolojik kontrol yapılır.
Tedavi Tek Ameliyatta Tamamlanır mı?
Her zaman değil.
Kompleks deformitelerde tedavi;
- Enfeksiyon kontrolü
- Deformite düzeltme
- Kemik uzatma
- Kemik transportu
- İmplant değişimi
gibi farklı aşamalardan oluşabilir.
Radial Sinir Neden Özellikle Önemlidir?
Radial sinir humerus kemiğinin çevresinde seyreder ve özellikle şaft bölgesiyle yakın ilişkilidir.
Kompleks deformite, önceki cerrahiler veya enfeksiyon sinirin normal anatomik pozisyonunu değiştirebilir.
Bu nedenle cerrahi planlamada radial sinir güvenliği önemli bir konudur.
Sinir Gerilmesi Gelişebilir mi?
Büyük açısal veya uzunluk düzeltmelerinde sinir yapıları gerilebilir.
Bu nedenle özellikle kademeli düzeltme bazı hastalarda daha güvenli olabilir.
Ameliyat Sonrası İlk Dönem
Ameliyattan sonra;
- Ağrı
- Dolaşım
- Sinir fonksiyonları
- Yara
- El ve parmak hareketleri
değerlendirilir.
Fizik Tedavi Neden Önemlidir?
Kompleks cerrahiler sonrasında omuz ve dirsek hareketlerinin korunması gerekir.
Rehabilitasyon;
- Eklem hareketlerini
- Kas gücünü
- Günlük kol kullanımını
korumaya yönelik planlanabilir.
Kemik Kaynaması Nasıl Takip Edilir?
Röntgenlerde;
- Osteotomi bölgeleri
- Yeni kemik oluşumu
- İmplantlar
- Kemik ekseni
- Uzatma bölgesi
takip edilir.
Tedavi Süresi Ne Kadardır?
Kompleks deformitelerde tedavi süresi değişkendir.
Süreyi;
- Deformitenin şiddeti
- Kısalık
- Enfeksiyon
- Kemik kaybı
- Yapılan cerrahi
- Kemik iyileşmesi
etkiler.
Bu nedenle standart bir süre vermek doğru değildir.
Günlük Aktivitelere Dönüş Nasıl Olur?
Günlük aktivitelere dönüş kademelidir.
Kemik iyileşmesi ve eklem fonksiyonları ilerledikçe kullanım artırılır.
Ağır Kaldırma Ne Zaman Başlar?
Ağır kaldırma için osteotomi veya uzatma bölgelerinin yeterli kemik dayanıklılığına ulaşması gerekir.
Sadece ağrının geçmesi ağır yüklenmeye izin verildiği anlamına gelmez.
Spora Dönüş
Spora dönüş için;
- Kemik kaynaması
- Omuz hareketleri
- Dirsek hareketleri
- Kas gücü
- Sinir fonksiyonu
değerlendirilmelidir.
Kompleks Humerus Deformitesi Cerrahisinin Riskleri Nelerdir?
Olası riskler arasında;
- Enfeksiyon
- Radial sinir yaralanması
- Diğer sinir yaralanmaları
- Damar yaralanması
- Kaynamama
- Gecikmiş kaynama
- İmplant problemleri
- Eklem sertliği
- Yetersiz düzeltme
- Aşırı düzeltme
- Uzatma komplikasyonları
- Enfeksiyonun tekrarlaması
yer alabilir.
Rezidüel Deformite Nedir?
Cerrahi sonrasında deformitenin bir kısmının devam etmesine rezidüel deformite denilebilir.
Kompleks vakalarda tedavinin amacı her zaman matematiksel olarak kusursuz bir kemik oluşturmak değildir.
Öncelik güvenli ve fonksiyonel sonuçtur.
Çocuklarda Kompleks Humerus Deformitesi
Çocuklarda;
- Kalan büyüme potansiyeli
- Büyüme plakları
- Kemik yaşı
- Gelecekteki uzunluk farkı
tedavi planlamasında önemlidir.
Erişkinlerde Kompleks Humerus Deformitesi
Erişkinlerde kompleks deformite çoğunlukla;
- Eski travma
- Malunion
- Nonunion
- Enfeksiyon
- Önceki cerrahiler
ile ilişkili olabilir.
Tedavi mevcut fonksiyon ve deformitenin özelliklerine göre belirlenir.
Kompleks Humerus Deformitesinde Tedavinin Temel Amacı Nedir?
Tedavinin temel amacı;
humerusun mümkün olan en uygun anatomik ve fonksiyonel hizasını yeniden oluşturmak, kaynamayı sağlamak, varsa enfeksiyonu kontrol etmek, kısalık ve rotasyon problemlerini azaltmak, omuz ve dirsek hareketlerini korumak ve hastanın günlük kol kullanımını mümkün olduğunca geliştirmektir.
Bu nedenle tedavi yalnızca röntgendeki kemiğe değil, tüm üst ekstremite fonksiyonuna yönelik planlanır.
Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?
Kompleks humerus deformitesinde tedavi süreci genel olarak;
Ayrıntılı klinik muayene → Röntgen → Uzunluk ve rotasyon analizi → Gerekirse BT ve üç boyutlu planlama → Sinir ve damar değerlendirmesi → Enfeksiyon araştırması → Cerrahi stratejinin belirlenmesi → Osteotomi ve deformite düzeltme → Gerekirse kemik grefti veya transportu → Gerekirse kemik uzatma → Stabilizasyon → Rehabilitasyon → Kaynama ve fonksiyon takibi
şeklinde ilerleyebilir.
Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda ayrıntılı değerlendirme yapılabilir:
- Üst kolda ileri eğrilik
- Birden fazla yönde deformite
- Eski kırık sonrası ciddi şekil bozukluğu
- Humerus kısalığı
- Kaynamama
- Kemik kaybı
- Daha önce geçirilmiş enfeksiyon
- Birden fazla başarısız ameliyat öyküsü
- El bileği veya parmaklarda güç kaybı
- Günlük yaşamı etkileyen omuz veya dirsek fonksiyon kaybı
Sonuç
Kompleks humerus deformitesi, üst kol kemiğinde aynı anda birden fazla yapısal sorunun bulunabildiği ileri düzey bir deformite grubudur.
Bu hastalarda;
açısal deformite, rotasyon, eğrilik, kısalık, kemik kaybı, kaynamama ve enfeksiyon farklı kombinasyonlarda birlikte görülebilir.
Bu nedenle tedavi standart tek bir ameliyat üzerinden planlanamaz.
Her hastanın;
kemik anatomisi, deformite merkezi, humerus uzunluğu, rotasyonu, kemik kalitesi, sinir fonksiyonları, enfeksiyon durumu, omuz ve dirsek hareketleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Uygun hastalarda;
düzeltici osteotomi, üç boyutlu düzeltme, plak-vida ile sabitleme, eksternal fiksasyon, kemik greftleme, kemik transportu ve humerus uzatma yöntemlerinden biri veya birkaçı birlikte kullanılabilir.
Tedavinin amacı yalnızca kemiği düzleştirmek değil; mümkün olduğunca fonksiyonel, dengeli ve güvenli bir üst ekstremite elde etmektir.
Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
Kompleks humerus deformiteleri, çok düzlemli kemik bozuklukları, kısalık, kaynamama ve kemik kaybının değerlendirilmesi için randevu oluşturabilirsiniz.
Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/
Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Kompleks humerus deformitelerinin tedavisi ayrıntılı klinik ve radyolojik değerlendirme sonrasında kişiye özel olarak planlanır.