Proksimal Humerus Deformitesi Nedir?
Proksimal humerus, üst kol kemiğinin omuz eklemine yakın olan üst bölümüdür.
Bu bölge humerus başı, boyun bölgesi ve üst humerus segmentinden oluşur ve omuz ekleminin normal hareket mekanizmasında önemli rol oynar.
Proksimal humerusun normal anatomik yapısından sapması proksimal humerus deformitesi olarak tanımlanır.

Deformite;
- Varus
- Valgus
- Rotasyon
- Eğrilik
- Kısalık
- Humerus başı yönelim bozukluğu
şeklinde görülebilir.
Bazı hastalarda yalnızca tek bir deformite bileşeni bulunurken bazı hastalarda birden fazla problem aynı anda görülebilir.
Proksimal Humerus Deformitesi Neden Oluşur?
Bu deformitenin birçok nedeni olabilir.
Doğumsal Nedenler
Bazı hastalarda proksimal humerus doğuştan itibaren normalden farklı gelişebilir.
Bu durum omuz çevresi gelişim anomalileriyle birlikte bulunabilir.
Doğumsal vakalarda;
- Humerus kısalığı
- Omuz asimetrisi
- Rotasyon bozukluğu
- Eklem gelişim bozukluğu
eşlik edebilir.
Büyüme Plağı Hasarı
Proksimal humerus büyüme plağı çocukluk döneminde humerus uzunluğunun önemli bir kısmından sorumludur.
Bu büyüme plağının zarar görmesi sonucunda;
- Kısalık
- Açısal deformite
- Varus
- Valgus
- Rotasyon problemi
gelişebilir.
Büyüme devam ettikçe deformite zaman içerisinde daha belirgin hale gelebilir.
Travma Sonrası Deformite
Proksimal humerus kırıkları sonrasında kemik uygun pozisyonda kaynamazsa deformite gelişebilir.
Özellikle;
- Parçalı kırıklar
- Yer değiştirmiş kırıklar
- Büyüme plağını etkileyen kırıklar
- Hatalı kaynamalar
sonrasında deformite görülebilir.
Hatalı Kaynama
Bir kırığın normal anatomik pozisyonundan farklı şekilde kaynamasına malunion denir.
Proksimal humerus malunionunda;
- Varus
- Valgus
- Rotasyon
- Humerus başının yönelim bozukluğu
gibi problemler ortaya çıkabilir.
Enfeksiyon Sonrası Deformite
Çocukluk döneminde geçirilen kemik enfeksiyonları büyüme plağını etkileyebilir.
Bu durum proksimal humerus gelişimini bozarak deformite ve kısalığa neden olabilir.
Proksimal Humerus Deformitesinin Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler deformitenin tipine ve derecesine göre değişebilir.
Görülebilecek bulgular arasında;
- Omuz seviyelerinde farklılık
- Üst kolda şekil bozukluğu
- Kol uzunluk farkı
- Omuz hareket kısıtlılığı
- İç veya dış rotasyonda azalma
- Kolun doğal pozisyonunda farklılık
- Ağrı
- Günlük aktivitelerde zorlanma
- Spor sırasında hareket kaybı
yer alabilir.
Omuz Hareketleri Nasıl Etkilenir?
Proksimal humerus deformitesi omuz mekaniğini doğrudan etkileyebilir.
Hastada;
- Kol yukarı kaldırılırken zorlanma
- Dış rotasyon kısıtlılığı
- İç rotasyon kısıtlılığı
- Omuz çevresinde sıkışma hissi
- Hareket sırasında ağrı
görülebilir.
Ancak her deformite belirgin fonksiyon kaybına neden olmaz.
Proksimal Humerus Varus Deformitesi Nedir?
Varus deformitesi, proksimal humerus anatomisinin normalden daha içe doğru açılanmasıdır.
Bu durum humerus başı ile şaft arasındaki ilişkinin bozulmasına neden olabilir.
Varus deformitesi doğumsal veya travma sonrası gelişebilir.
Proksimal Humerus Valgus Deformitesi Nedir?
Valgus deformitesi, proksimal humerusun normalden daha dışa doğru açılanmasıdır.
Bu durum omuz ekleminin mekanik ilişkisini etkileyebilir.
Varus ve valgus deformitelerinin tedavisi deformitenin derecesine ve hastanın fonksiyonel şikâyetine göre planlanır.
Proksimal Humerus Rotasyon Deformitesi
Bazı hastalarda açısal bozukluğa rotasyon deformitesi de eşlik edebilir.
Bu durumda humerus başının yönelimi ile distal humerus arasındaki rotasyon ilişkisi farklı olabilir.
Rotasyon deformitesi omuz hareket açıklığını etkileyebilir.
Proksimal Humerus Deformitesi Nasıl Teşhis Edilir?
Tanıda klinik muayene ve görüntüleme birlikte kullanılır.
İlk aşamada doktor;
- Omuz hareketlerini
- Kol uzunluğunu
- Sağ-sol simetrisini
- Rotasyonu
- Dirsek pozisyonunu
- Kas gücünü
değerlendirir.
Ardından radyolojik incelemeler yapılabilir.
Röntgen ile Neler Değerlendirilir?
Röntgen görüntülerinde;
- Proksimal humerus açısı
- Humerus başının pozisyonu
- Varus-valgus durumu
- Kemik uzunluğu
- Eski kırık hattı
- Büyüme plağı
- Omuz eklem ilişkisi
incelenebilir.
Bilgisayarlı Tomografi Ne Zaman Gerekir?
Kompleks deformitelerde bilgisayarlı tomografi gerekebilir.
Özellikle;
- Rotasyon problemi
- Travma sonrası malunion
- Üç boyutlu deformite
- Cerrahi planlama
durumlarında BT yardımcı olabilir.
Üç Boyutlu Deformite Analizi
Proksimal humerus deformiteleri yalnızca tek düzlemde olmayabilir.
Aynı hastada;
- Açılanma
- Rotasyon
- Kısalık
- Eğrilik
birlikte bulunabilir.
Bu nedenle cerrahi planlamada deformitenin üç boyutlu analizi önemlidir.
Her Proksimal Humerus Deformitesi Ameliyat Edilir mi?
Hayır.
Hafif ve fonksiyon kaybına neden olmayan deformiteler takip edilebilir.
Tedavi kararı verirken;
- Hastanın yaşı
- Deformitenin derecesi
- Omuz hareketleri
- Ağrı
- Günlük yaşam etkilenimi
- Kısalık
- Rotasyon
- Deformitenin ilerleyip ilerlemediği
değerlendirilir.
Cerrahi Tedavi Ne Zaman Düşünülür?
Cerrahi tedavi özellikle;
- Belirgin fonksiyon kaybı
- Ciddi omuz hareket kısıtlılığı
- İleri açısal deformite
- Travma sonrası malunion
- Rotasyon problemi
- Deformiteye eşlik eden kısalık
durumlarında değerlendirilebilir.
Proksimal Humerus Deformitesi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Cerrahi tedavide en sık kullanılan yöntemlerden biri düzeltici osteotomidir.
Osteotomi sırasında kemik planlanan seviyeden kontrollü olarak kesilir.
Daha sonra deformite düzeltilir ve kemik yeni pozisyonunda sabitlenir.
Düzeltici Osteotomi Nedir?
Düzeltici osteotomi, kemiğin anatomik hizasını yeniden oluşturmak amacıyla yapılan kontrollü kemik kesisi işlemidir.
Cerrahi sırasında;
- Deformitenin seviyesi belirlenir.
- Osteotomi yapılır.
- Varus veya valgus düzeltilir.
- Gerekirse rotasyon düzeltilir.
- Humerus başının yönelimi kontrol edilir.
- Kemik uygun implantla sabitlenir.
Varus Düzeltme Osteotomisi
Varus deformitesinde amaç proksimal humerusun açısını daha uygun anatomik konuma getirmektir.
Osteotomi sonrasında kemik yeni pozisyonunda plak ve vidalarla sabitlenebilir.
Valgus Düzeltme Osteotomisi
Valgus deformitesinde ise kemik ters yönde yeniden hizalanır.
Düzeltmenin miktarı ameliyat öncesinde planlanır.
Rotasyon Düzeltmesi Aynı Ameliyatta Yapılabilir mi?
Uygun hastalarda evet.
Proksimal humerus deformitesine rotasyon problemi eşlik ediyorsa aynı osteotomi sırasında rotasyon düzeltmesi de planlanabilir.
Bu tür ameliyatlarda üç boyutlu planlama önemlidir.
Plak ve Vida ile Sabitleme
Düzeltme sonrası kemik pozisyonunun korunması için plak ve vidalar kullanılabilir.
Plak sistemi;
- Kemik stabilitesini sağlar
- Düzeltilmiş açıyı korur
- Kaynama sürecini destekler
Kullanılacak implant kemik anatomisine göre belirlenir.
Kemik Grefti Gerekebilir mi?
Bazı düzeltici osteotomilerde oluşan kemik boşluğu nedeniyle kemik grefti gerekebilir.
Kemik grefti gerekip gerekmediği;
- Osteotomi tipi
- Düzeltme miktarı
- Kemik kalitesi
gibi faktörlere bağlıdır.
Proksimal Humerus Kısalığı Varsa Ne Yapılır?
Deformiteye kısalık eşlik ediyorsa tedavi daha kapsamlı planlanabilir.
Uygun hastalarda;
- Sadece deformite düzeltme
- Düzeltme ve uzatma
- Kademeli rekonstrüksiyon
seçenekleri değerlendirilebilir.
Ameliyat Öncesi Süreç Nasıl İlerler?
Tedavi planlaması genel olarak şu şekilde ilerler:
Klinik muayene → Omuz hareketlerinin değerlendirilmesi → Röntgen → Gerekirse BT → Deformite ölçümü → Rotasyon ve uzunluk analizi → Cerrahi gerekliliğin belirlenmesi → Osteotomi planlaması
Ameliyat Günü Süreç
Cerrahi yönteme göre değişmekle birlikte genel olarak:
- Hasta ameliyata hazırlanır.
- Cerrahi seviye doğrulanır.
- Osteotomi yapılır.
- Deformite düzeltilir.
- Rotasyon ve omuz ilişkisi kontrol edilir.
- Kemik sabitlenir.
- Görüntüleme ile düzeltme kontrol edilir.
- Cerrahi bölge kapatılır.
Ameliyat Sonrası İlk Dönem
Ameliyat sonrasında;
- Ağrı kontrolü
- Yara takibi
- Kol dolaşımı
- Sinir fonksiyonları
- El ve parmak hareketleri
değerlendirilir.
Omuz rehabilitasyonu doktorun önerdiği zamanda başlatılır.
Omuz Askısı Kullanılır mı?
Bazı hastalarda ameliyat sonrası erken dönemde omuz askısı kullanılabilir.
Askının kullanım süresi cerrahi yönteme ve kemik stabilitesine göre değişir.
Uzun süre gereksiz hareketsizlik omuz sertliğine yol açabileceğinden rehabilitasyon planı önemlidir.
Fizik Tedavi Neden Önemlidir?
Proksimal humerus deformitesi ameliyatlarında omuz hareketlerinin korunması önemli bir hedeftir.
Rehabilitasyon ile;
- Omuz hareket açıklığı
- Kas gücü
- Dirsek hareketleri
- Günlük kol fonksiyonu
korunmaya çalışılır.
Omuz Sertliği Gelişebilir mi?
Evet.
Cerrahi sonrası ağrı ve hareketsizlik omuz hareketlerinde kısıtlılığa neden olabilir.
Bu nedenle kontrollü egzersiz programı önemlidir.
Kemik Kaynaması Nasıl Takip Edilir?
Kemik iyileşmesi düzenli röntgenlerle takip edilir.
Kontrollerde;
- Osteotomi hattı
- Yeni kemik oluşumu
- Plak ve vidaların durumu
- Düzeltilmiş açının korunması
değerlendirilir.
İyileşme Süresi Ne Kadardır?
İyileşme süresi hastadan hastaya değişir.
Süreyi etkileyen faktörler;
- Hastanın yaşı
- Kemik kalitesi
- Osteotomi tipi
- Düzeltme miktarı
- Genel sağlık durumu
- Sigara kullanımı
olarak sıralanabilir.
Bu nedenle kesin bir süre vermek doğru değildir.
Günlük Aktivitelere Ne Zaman Dönülür?
Günlük aktivitelere dönüş kademeli olarak gerçekleşir.
Doktor;
- Kemik kaynamasını
- Omuz hareketlerini
- Kas gücünü
değerlendirerek aktivite düzeyini artırır.
Ağır kaldırma ve spor için daha ileri kemik iyileşmesi gerekebilir.
Proksimal Humerus Deformitesi Ameliyatının Riskleri Nelerdir?
Her cerrahi işlem gibi bu ameliyatta da bazı riskler bulunabilir.
Olası riskler arasında;
- Enfeksiyon
- Kanama
- Sinir yaralanması
- Damar yaralanması
- Omuz sertliği
- Kaynamama
- Gecikmiş kaynama
- İmplant problemleri
- Yetersiz düzeltme
- Aşırı düzeltme
- Deformitenin devam etmesi
yer alabilir.
Sinir Yapıları Neden Önemlidir?
Proksimal humerus çevresinde önemli sinir yapıları bulunur.
Özellikle omuz çevresindeki sinirlerin cerrahi sırasında korunması önemlidir.
Ameliyat sonrası;
- Omuz kas gücü
- El ve parmak hareketleri
- Duyu
değerlendirilebilir.
Çocuklarda Proksimal Humerus Deformitesi
Çocuklarda büyüme potansiyeli önemlidir.
Tedavi planlanırken;
- Yaş
- Büyüme plağı
- Deformitenin ilerleme hızı
- Kalan büyüme
- Omuz fonksiyonu
birlikte değerlendirilir.
Bazı deformiteler büyüme sırasında kısmen düzelebilirken bazıları ilerleyebilir.
Erişkinlerde Proksimal Humerus Deformitesi
Erişkinlerde sık nedenlerden biri travma sonrası hatalı kaynamadır.
Tedavi kararı;
- Omuz hareket kaybı
- Ağrı
- Günlük yaşam etkilenimi
- Deformitenin derecesi
- Kozmetik şikâyet
dikkate alınarak verilir.
Tedavinin Temel Amacı Nedir?
Tedavinin amacı yalnızca kemiğin görüntüsünü düzeltmek değildir.
Temel amaç;
omuz ekleminin fonksiyonunu koruyarak proksimal humerus anatomisini ve üst ekstremite mekanik ilişkisini mümkün olduğunca uygun hale getirmektir.
Bu nedenle tedavi her hasta için ayrı planlanır.
Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?
Proksimal humerus deformitesinde süreç genel olarak:
Klinik muayene → Omuz hareketlerinin değerlendirilmesi → Röntgen → Gerekirse BT → Açısal ve rotasyonel deformite analizi → Cerrahi gerekliliğin belirlenmesi → Osteotomi planlaması → Deformite düzeltme → Plak ve vida ile sabitleme → Ameliyat sonrası takip → Fizik tedavi → Kemik kaynaması → Fonksiyonel değerlendirme
şeklinde ilerleyebilir.
Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda değerlendirme yapılabilir:
- Omuz çevresinde belirgin şekil bozukluğu
- Travma sonrası kalıcı deformite
- Omuz hareketlerinde ciddi kısıtlılık
- Sağ ve sol kol arasında asimetri
- Kısalık veya rotasyon problemi
- Çocukluk döneminde ilerleyen deformite
- Günlük yaşam aktivitelerinde zorlanma
Sonuç
Proksimal humerus deformitesi, humerus kemiğinin omuza yakın bölümünde gelişen açısal, rotasyonel veya yapısal bozuklukları kapsayan geniş bir deformite grubudur.
Doğumsal, gelişimsel veya travma sonrası ortaya çıkabilir.
Tedavi planlamasında;
deformitenin tipi, derecesi, omuz fonksiyonu, humerus uzunluğu, rotasyon ilişkisi, hastanın yaşı ve günlük yaşam ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.
Hafif ve fonksiyonu etkilemeyen deformitelerde takip yeterli olabilir.
Belirgin fonksiyon kaybına neden olan uygun hastalarda ise düzeltici osteotomi ve kemik sabitleme yöntemleri değerlendirilebilir.
Hangi yöntemin uygulanacağı ayrıntılı klinik ve radyolojik değerlendirme sonrasında kişiye özel olarak belirlenir.
Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
Proksimal humerus deformitesi, travma sonrası kemik şekil bozuklukları ve deformite cerrahisi hakkında değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.
Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/
Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Tedavi yöntemi fizik muayene, radyolojik incelemeler ve hastanın bireysel özelliklerine göre belirlenir.