Travma Sonrası Humerus Deformitesi Nedir?
Humerus, omuz ile dirsek arasında yer alan üst kol kemiğidir. Humerus kırıkları çoğu hastada uygun tedavi ve iyileşme sonrasında normal veya normale yakın bir kemik dizilimiyle kaynayabilir.

Ancak bazı kırıklarda kemik normal anatomik pozisyonundan farklı şekilde iyileşebilir.
Kırık sonrasında humerusun;
- Eğri kaynaması
- Açılı kaynaması
- Dönük pozisyonda kaynaması
- Kısa kalması
- Kaynamaması
- Kemik kaybıyla iyileşmesi
gibi durumlar travma sonrası humerus deformitesi olarak değerlendirilebilir.
Bu deformiteler yalnızca kemiğin görüntüsünü değiştirmez. Omuz, dirsek ve el arasındaki mekanik ilişkiyi de etkileyebilir.
Deformitenin şekli ve derecesine bağlı olarak günlük yaşam aktivitelerinde, spor sırasında veya iş hayatında fonksiyonel sorunlar ortaya çıkabilir.
Travma Sonrası Humerus Deformitesi Neden Oluşur?
Travma sonrası humerus deformitesinin en önemli nedenlerinden biri kırığın anatomik olarak uygun olmayan pozisyonda kaynamasıdır.
Bunun yanında;
- Parçalı kırıklar
- Açık kırıklar
- Yüksek enerjili travmalar
- Kemik kaybı
- Enfeksiyon
- Yetersiz stabilizasyon
- Kırığın yer değiştirmesi
- Büyüme plağı hasarı
deformite gelişimine katkıda bulunabilir.
Humerus Malunion Nedir?
Bir kırığın yanlış pozisyonda kaynamasına malunion, yani hatalı kaynama denir.
Humerus malunionunda kemik tamamen kaynamış olabilir ancak normal anatomik hizalanmasını kaybetmiştir.
Hatalı kaynama;
- Varus
- Valgus
- Öne açılanma
- Arkaya açılanma
- Rotasyon
- Kısalık
şeklinde görülebilir.
Bazı hastalarda bu deformitelerin birden fazlası birlikte bulunabilir.
Humerus Kırığı Sonrası Eğrilik
Travma sonrasında humerus kemiği belirli bir seviyede açılı veya daha uzun bir segment boyunca eğri kaynayabilir.
Bu durum dışarıdan üst kolun şeklinin farklı görünmesine neden olabilir.
İleri deformitelerde omuz ve dirseğin hareket mekaniği de etkilenebilir.
Açısal Deformite Nedir?
Humerus kırığının belirli bir açıyla kaynaması açısal deformite olarak tanımlanır.
Açılanma;
- İçe
- Dışa
- Öne
- Arkaya
doğru olabilir.
Deformitenin bulunduğu seviye ve açının büyüklüğü fonksiyon üzerindeki etkisini belirler.
Rotasyon Deformitesi Nedir?
Humerus kırığı sırasında kemik parçalarının kendi ekseni etrafında dönmesi ve bu pozisyonda kaynaması rotasyon deformitesine neden olabilir.
Rotasyon bozukluğunda;
- Dirseğin yönelimi
- Elin doğal duruşu
- Omuz rotasyonu
karşı kola göre farklı olabilir.
Rotasyon deformitesi standart röntgenlerde her zaman kolay fark edilmeyebilir.
Humerus Kısalığı Nasıl Oluşur?
Travma sonrasında humerus kısalığı;
- Kırık uçlarının üst üste binmesi
- Kemik kaybı
- Parçalı kırık
- Enfeksiyon
- Cerrahi sırasında kemik çıkarılması
gibi nedenlerle gelişebilir.
Kısalık tek başına bulunabileceği gibi açısal ve rotasyonel deformiteyle birlikte de görülebilir.
Humerus Kaynamaması Nedir?
Kırığın beklenen süre içerisinde yeterli kemik köprüsü oluşturmamasına nonunion, yani kaynamama denir.
Kaynamama durumunda hastada;
- Ağrı
- Hareket hissi
- Fonksiyon kaybı
- İmplant problemi
- Deformite
görülebilir.
Kaynamama ve deformite birlikte bulunduğunda tedavi daha kapsamlı planlanabilir.
Travma Sonrası Humerus Deformitesinin Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler deformitenin tipine göre değişebilir.
Görülebilecek şikâyetler arasında;
- Üst kolda belirgin eğrilik
- Sağ ve sol kol arasında görünüm farkı
- Dirseğin farklı yöne bakması
- Kol uzunluk farkı
- Omuz hareketlerinde kısıtlılık
- Dirsek hareketlerinde kısıtlılık
- Ağrı
- Güç kaybı
- Günlük aktivitelerde zorlanma
- Spor yaparken fonksiyon kaybı
yer alabilir.
Kozmetik Deformite Önemli midir?
Bazı hastalarda kemik fonksiyon açısından kabul edilebilir pozisyonda olsa bile belirgin bir şekil bozukluğu bulunabilir.
Kozmetik etkilenim de tedavi değerlendirmesinin bir parçasıdır.
Ancak ameliyat kararı yalnızca dış görünüşe göre verilmez.
Fonksiyon, deformite miktarı ve cerrahinin olası riskleri birlikte değerlendirilmelidir.
Omuz Fonksiyonları Nasıl Etkilenebilir?
Humerusun proksimal bölümündeki veya şaft seviyesindeki deformiteler omuz hareketlerini etkileyebilir.
Hastada;
- Kol kaldırmada zorlanma
- İç rotasyon değişikliği
- Dış rotasyon değişikliği
- Omuz çevresi kaslarında dengesizlik
görülebilir.
Dirsek Fonksiyonları Nasıl Etkilenebilir?
Distal humerus deformitelerinde dirsek mekaniği daha belirgin etkilenebilir.
Hastada;
- Fleksiyon kaybı
- Ekstansiyon kaybı
- Taşıma açısında değişiklik
- Cubitus varus
- Cubitus valgus
gibi problemler oluşabilir.
Sinir Problemleri Gelişebilir mi?
Humerus çevresinden önemli sinir yapıları geçer.
Özellikle radial sinir humerus şaftıyla yakın anatomik ilişki içerisindedir.
Travma sırasında veya deformite sonrasında sinir etkilenmesi görülebilir.
Bazı hastalarda;
- Uyuşma
- Karıncalanma
- Kas güçsüzlüğü
- El bileğini kaldıramama
- Parmak hareketlerinde zayıflık
gibi belirtiler bulunabilir.
Radial Sinir Neden Önemlidir?
Radial sinir humerus şaftının arka-dış bölümünde kemiğe yakın seyreder.
Bu nedenle hem ilk travma sırasında hem de düzeltme ameliyatlarında dikkatle değerlendirilmelidir.
Ameliyat öncesi nörolojik muayene cerrahi planlamanın önemli bir parçasıdır.
Travma Sonrası Humerus Deformitesi Nasıl Teşhis Edilir?
Değerlendirme klinik muayene ve görüntüleme yöntemleriyle yapılır.
Doktor;
- Omuz hareketlerini
- Dirsek hareketlerini
- Kol uzunluğunu
- Rotasyonu
- Kas gücünü
- Sinir fonksiyonlarını
- Deformitenin görünümünü
değerlendirir.
Röntgen Neden Önemlidir?
Röntgen görüntüleri deformitenin temel yapısını değerlendirmede kullanılır.
Röntgende;
- Eski kırık hattı
- Açısal deformite
- Kemik uzunluğu
- Kaynama durumu
- İmplantlar
- Kemik kalitesi
incelenebilir.
Bilgisayarlı Tomografi Ne Zaman Kullanılır?
Kompleks deformitelerde bilgisayarlı tomografi gerekebilir.
Özellikle;
- Rotasyon deformitesi
- Eklem yüzeyini ilgilendiren kırıklar
- Çok düzlemli deformite
- Kaynamama
- Cerrahi planlama
durumlarında BT önemli bilgiler sağlayabilir.
Üç Boyutlu Deformite Analizi
Travma sonrası humerus deformitesi yalnızca tek bir açıdan oluşmayabilir.
Kemiğin;
- Varus-valgus açısı
- Öne-arkaya açılanması
- Rotasyonu
- Uzunluğu
birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle kompleks vakalarda üç boyutlu deformite analizi yapılabilir.
Karşı Kol Neden Değerlendirilir?
Sağlam kol hastanın kendi anatomik referansı olabilir.
Karşı tarafla;
- Humerus uzunluğu
- Rotasyon
- Omuz hareketleri
- Dirsek pozisyonu
karşılaştırılabilir.
Bu değerlendirme düzeltme miktarının planlanmasına yardımcı olabilir.
Her Travma Sonrası Humerus Deformitesi Ameliyat Edilir mi?
Hayır.
Her hatalı kaynama veya şekil farklılığı ameliyat gerektirmez.
Tedavi kararı verirken;
- Deformitenin derecesi
- Fonksiyon kaybı
- Ağrı
- Kol uzunluk farkı
- Rotasyon problemi
- Sinir şikâyeti
- Hastanın yaşı
- Günlük yaşam ihtiyaçları
değerlendirilir.
Hafif ve fonksiyonu etkilemeyen deformitelerde takip tercih edilebilir.
Cerrahi Tedavi Ne Zaman Düşünülür?
Cerrahi özellikle;
- Belirgin fonksiyon kaybı
- İleri açısal deformite
- Ciddi rotasyon bozukluğu
- Belirgin kısalık
- Kaynamama
- Ağrı
- Sinir problemleri
- Ciddi kozmetik deformite
bulunan uygun hastalarda değerlendirilebilir.
Travma Sonrası Humerus Deformitesi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Cerrahi tedavinin temel amacı kemiğin daha uygun anatomik ve fonksiyonel pozisyona getirilmesidir.
En sık kullanılan yöntemlerden biri düzeltici osteotomidir.
Osteotomi sırasında kemik kontrollü şekilde kesilir ve planlanan pozisyona getirilir.
Daha sonra kemik yeni konumunda sabitlenir.
Düzeltici Osteotomi Nedir?
Düzeltici osteotomi, yanlış kaynamış kemiğin yeniden kesilerek uygun eksene getirilmesi işlemidir.
Cerrahi sırasında;
- Deformite seviyesi belirlenir.
- Eski deformite hattı değerlendirilir.
- Osteotomi yapılır.
- Açısal deformite düzeltilir.
- Rotasyon düzeltilir.
- Gerekirse uzunluk yeniden değerlendirilir.
- Kemik sabitlenir.
Malunion Yeniden Kırılır mı?
Hatalı kaynamış kemik ameliyat sırasında kontrollü bir osteotomi ile yeniden ayrılabilir.
Amaç gelişigüzel bir kırık oluşturmak değil, önceden planlanan seviyeden kontrollü düzeltme yapmaktır.
Plak ve Vida ile Sabitleme
Düzeltme sonrasında humerus plak ve vidalarla sabitlenebilir.
Plak sistemi;
- Kemik hizasını korur
- Rotasyon kontrolü sağlar
- Osteotomi hattına stabilite kazandırır
Kullanılacak implant deformitenin seviyesine göre belirlenir.
İntramedüller Çivi Kullanılabilir mi?
Bazı humerus deformitelerinde intramedüller çivi sistemi değerlendirilebilir.
Ancak;
- Deformitenin seviyesi
- Kemik kanalı
- Açısal düzeltme
- Rotasyon miktarı
implant seçimini etkiler.
Eksternal Fiksatör Kullanılabilir mi?
Kompleks travma sonrası deformitelerde eksternal fiksatör kullanılabilir.
Özellikle;
- Kemik kaybı
- Kısalık
- Enfeksiyon
- Kaynamama
- Çok düzlemli deformite
bulunan hastalarda kademeli düzeltme yöntemleri değerlendirilebilir.
Akut Düzeltme Nedir?
Akut düzeltmede deformite ameliyat sırasında tek seferde düzeltilir.
Kemik uygun pozisyona getirildikten sonra plak veya başka bir sabitleme sistemiyle tespit edilir.
Kademeli Düzeltme Nedir?
Bazı ileri deformitelerde kemiğin bir anda tamamen düzeltilmesi uygun olmayabilir.
Bu durumda deformite eksternal fiksatör yardımıyla günler veya haftalar içerisinde kademeli olarak düzeltilebilir.
Rotasyon Aynı Ameliyatta Düzeltilebilir mi?
Uygun hastalarda evet.
Travma sonrası deformiteye rotasyon bozukluğu eşlik ediyorsa osteotomi sırasında hem açısal hem de rotasyonel düzeltme yapılabilir.
Humerus Kısalığı da Varsa Ne Yapılır?
Kısalık belirginse tedavi planına uzatma da eklenebilir.
Uygun vakalarda;
- Açısal düzeltme
- Rotasyon düzeltme
- Kemik uzatma
aynı tedavi planının parçaları olabilir.
Kemik Kaybı Varsa Ne Yapılır?
Travma sonrası segmental kemik kaybı tedaviyi daha kompleks hale getirir.
Tedavi seçenekleri arasında;
- Kemik grefti
- Kemik transportu
- Eksternal fiksasyon
- İç fiksasyon
- Kademeli rekonstrüksiyon
bulunabilir.
Hangi yöntemin uygun olduğu kemik kaybının miktarı ve enfeksiyon durumuna göre belirlenir.
Kemik Transportu Nedir?
Kemik transportu, kemik kaybı bulunan bazı hastalarda kullanılan rekonstrüksiyon yöntemlerinden biridir.
Sağlıklı kemik segmenti kontrollü şekilde hareket ettirilerek kayıp bölge yeniden oluşturulmaya çalışılır.
Bu yöntem uzun süreli ve yakın takip gerektirebilir.
Enfeksiyon Varsa Önce Ne Yapılır?
Aktif enfeksiyon bulunan hastalarda deformite düzeltme planı enfeksiyon kontrolüyle birlikte ele alınmalıdır.
Bazı hastalarda;
- Enfekte dokunun temizlenmesi
- İmplantların değerlendirilmesi
- Antibiyotik tedavisi
- Geçici fiksasyon
gerekebilir.
Kesin rekonstrüksiyon enfeksiyon kontrolüne göre planlanabilir.
Eski Plak veya Vidalar Varsa Ne Olur?
Daha önce ameliyat edilmiş hastalarda mevcut implantlar değerlendirilir.
İmplantların;
- Pozisyonu
- Kemiğe etkisi
- Gevşeme durumu
- Enfeksiyon bulguları
incelenir.
Yeni cerrahi sırasında bazı implantların çıkarılması gerekebilir.
Ameliyat Öncesi Planlama Nasıl Yapılır?
Cerrahi planlama genel olarak;
Klinik muayene → Röntgen → Gerekirse BT → Açısal deformite analizi → Rotasyon ölçümü → Uzunluk değerlendirmesi → Sinir muayenesi → Enfeksiyon değerlendirmesi → Osteotomi planı → Sabitleme yöntemi
şeklinde ilerleyebilir.
Ameliyat Günü Süreç Nasıl İlerler?
Cerrahinin detayları hastaya göre değişir.
Genel olarak;
- Hasta ameliyata hazırlanır.
- Deformitenin seviyesi doğrulanır.
- Sinir yapıları değerlendirilir ve korunur.
- Gerekli implantlar çıkarılabilir.
- Osteotomi yapılır.
- Açısal deformite düzeltilir.
- Rotasyon kontrol edilir.
- Kemik uzunluğu değerlendirilir.
- Kemik yeni pozisyonunda sabitlenir.
- Radyolojik kontrol yapılır.
- Cerrahi alan kapatılır.
Ameliyat Sonrası İlk Dönem
Ameliyattan sonra;
- Ağrı
- Yara
- Dolaşım
- Sinir fonksiyonları
- El ve parmak hareketleri
takip edilir.
Özellikle radial sinir fonksiyonlarının değerlendirilmesi önemlidir.
Fizik Tedavi Ne Zaman Başlar?
Rehabilitasyon zamanı;
- Osteotomi stabilitesi
- Kullanılan implant
- Kemik kalitesi
- Cerrahi yönteme
göre belirlenir.
Amaç omuz ve dirsek hareketlerinin korunmasıdır.
Omuz ve Dirsek Sertliği Gelişebilir mi?
Evet.
Uzun süre hareketsizlik;
- Omuz sertliği
- Dirsek hareket kısıtlılığı
- Kas kaybı
oluşturabilir.
Bu nedenle uygun hastalarda kontrollü rehabilitasyon önemlidir.
Kemik Kaynaması Nasıl Takip Edilir?
Düzenli röntgen kontrollerinde;
- Osteotomi hattı
- Yeni kemik oluşumu
- İmplant pozisyonu
- Kemik hizası
- Düzeltmenin korunması
değerlendirilir.
Kemik Ne Zaman Kaynar?
Kaynama süresi kişiden kişiye değişir.
Özellikle daha önce travma geçirmiş kemiklerde iyileşme;
- Yumuşak doku hasarı
- Önceki ameliyatlar
- Enfeksiyon
- Kemik kaybı
- Sigara kullanımı
gibi faktörlerden etkilenebilir.
Bu nedenle kesin bir standart süre vermek doğru değildir.
Günlük Aktivitelere Dönüş
Aktivite düzeyi kademeli olarak artırılır.
Doktor;
- Kemik kaynamasını
- Omuz ve dirsek hareketlerini
- Kas gücünü
- Sinir fonksiyonlarını
değerlendirerek kullanım seviyesini belirler.
Ağır Kaldırma Ne Zaman Başlar?
Ağır kaldırma için kemiğin yeterli şekilde kaynaması gerekir.
Ağrının azalması tek başına kemiğin ağır yük taşımaya hazır olduğunu göstermez.
Spora Dönüş
Spora dönüş için;
- Tam veya yeterli kemik kaynaması
- Omuz hareket açıklığı
- Dirsek hareketleri
- Kas gücü
- Ağrısız fonksiyon
değerlendirilmelidir.
Travma Sonrası Humerus Deformitesi Ameliyatının Riskleri Nelerdir?
Olası riskler arasında;
- Enfeksiyon
- Kanama
- Radial sinir yaralanması
- Diğer sinir veya damar yaralanmaları
- Gecikmiş kaynama
- Kaynamama
- İmplant problemleri
- Omuz sertliği
- Dirsek sertliği
- Yetersiz düzeltme
- Aşırı düzeltme
- Tekrar deformite
yer alabilir.
Kaynamama Riski Daha Yüksek Olabilir mi?
Daha önce ciddi travma, enfeksiyon veya çok sayıda ameliyat geçirmiş hastalarda kemik biyolojisi etkilenmiş olabilir.
Bu nedenle bazı kompleks deformitelerde kaynama süreci daha dikkatli takip edilir.
Kemik Grefti Kullanılabilir mi?
Bazı hastalarda osteotomi veya kaynamama bölgesine kemik grefti uygulanabilir.
Greft;
- Kemik iyileşmesini desteklemek
- Kemik boşluğunu doldurmak
- Kaynamayı artırmak
amacıyla kullanılabilir.
Deformite Tekrarlar mı?
Erişkinlerde kemik yeterli şekilde kaynadığında elde edilen düzeltmenin kalıcı olması amaçlanır.
Ancak;
- Kaynamama
- İmplant yetersizliği
- Enfeksiyon
- Yeni travma
gibi durumlar sonucu etkileyebilir.
Çocuklarda Travma Sonrası Humerus Deformitesi
Çocuklarda durum erişkinlerden farklıdır çünkü kemik büyümeye devam eder.
Büyüme plağı yaralanmışsa deformite zaman içerisinde ilerleyebilir.
Bu nedenle çocuklarda;
- Büyüme potansiyeli
- Büyüme plağı
- Deformitenin ilerleme hızı
değerlendirilmelidir.
Erişkinlerde Travma Sonrası Humerus Deformitesi
Erişkinlerde deformite genellikle eski kırığın hatalı kaynaması veya kaynamamasıyla ilişkilidir.
Tedavi kararı;
- Fonksiyon kaybı
- Ağrı
- Kısalık
- Rotasyon
- Sinir belirtileri
- İş ve spor ihtiyaçları
dikkate alınarak verilir.
Tedavinin Temel Amacı Nedir?
Tedavinin amacı yalnızca röntgende daha düzgün görünen bir humerus elde etmek değildir.
Temel hedef;
humerusun anatomik ve fonksiyonel hizasını mümkün olduğunca yeniden oluşturmak, omuz-dirsek ilişkisini iyileştirmek, sinir yapılarını korumak ve hastanın günlük kol kullanımını geliştirmektir.
Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?
Travma sonrası humerus deformitesinde süreç genel olarak;
Klinik muayene → Röntgen → Deformite analizi → Rotasyon ve uzunluk ölçümü → Sinir değerlendirmesi → Enfeksiyon ve kaynama durumunun incelenmesi → Cerrahi gerekliliğin belirlenmesi → Düzeltici osteotomi planlaması → Açısal ve rotasyonel düzeltme → Kemik sabitleme → Ameliyat sonrası takip → Fizik tedavi → Kemik kaynamasının değerlendirilmesi → Fonksiyonel kontrol
şeklinde ilerleyebilir.
Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda değerlendirme yapılabilir:
- Humerus kırığı sonrası kalıcı eğrilik
- Kol uzunluğunda belirgin fark
- Dirseğin veya elin yöneliminde değişiklik
- Omuz ya da dirsek hareketlerinde kısıtlılık
- Kırık sonrası devam eden ağrı
- Kaynamama şüphesi
- El veya parmaklarda uyuşma
- El bileğinde güç kaybı
- Önceden geçirilmiş ameliyat sonrası devam eden deformite
Sonuç
Travma sonrası humerus deformitesi, üst kol kemiğinin kırık veya ciddi yaralanma sonrasında normal anatomik hizasından farklı pozisyonda iyileşmesiyle ortaya çıkabilir.
Deformite;
açısal bozukluk, rotasyon, kısalık, eğrilik, kaynamama veya kemik kaybı şeklinde görülebilir.
Tedavi planlanırken yalnızca kemiğin görüntüsü değil;
omuz ve dirsek fonksiyonları, sinir durumu, kemik uzunluğu, rotasyon, eski ameliyatlar, enfeksiyon öyküsü ve hastanın günlük yaşam ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.
Hafif ve fonksiyon kaybı oluşturmayan deformitelerde takip yeterli olabilir.
Belirgin deformite bulunan uygun hastalarda ise düzeltici osteotomi, derotasyon, kemik sabitleme, gerektiğinde uzatma veya kompleks rekonstrüksiyon yöntemleri değerlendirilebilir.
Tedavinin hangi yöntemle gerçekleştirileceği ayrıntılı klinik ve radyolojik değerlendirme sonrasında kişiye özel belirlenir.
Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
Travma sonrası humerus deformitesi, hatalı kaynama, kaynamama ve kemik düzeltme cerrahisi hakkında değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.
Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/
Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Uygun tedavi yöntemi fizik muayene, radyolojik incelemeler ve hastanın bireysel özellikleri doğrultusunda belirlenir.