Humerus Torsiyon Deformitesi Nedir?

Humerus, omuz ile dirsek arasında bulunan uzun üst kol kemiğidir. Humerus yalnızca düz bir kemik değildir; proksimal ve distal bölümleri arasında doğal bir dönüklük ilişkisi bulunur.

Bu anatomik ilişki, omuz ekleminin hareketleri ile dirsek ve elin günlük kullanım sırasında doğru pozisyonda çalışmasına katkıda bulunur.

Humerusun üst ve alt bölümleri arasındaki bu dönüklük ilişkisinin normalden farklı olması humerus torsiyon deformitesi olarak tanımlanır.

Başlıklar

Torsiyon deformitesi bazı hastalarda doğuştan bulunabilirken bazı hastalarda;

  • Büyüme bozuklukları
  • Humerus kırıkları
  • Hatalı kaynama
  • Büyüme plağı hasarı
  • Önceki cerrahiler
  • Kompleks kemik deformiteleri

sonrasında gelişebilir.

Humerus torsiyon deformitesi yalnızca kemiğin dönüklüğü ile ilgili değildir. Deformite omuz hareketlerini, dirseğin pozisyonunu ve elin doğal yönelimini de etkileyebilir.


Humerus Torsiyonu Ne Anlama Gelir?

Torsiyon, kemiğin bir ucunun diğer ucuna göre kendi uzun ekseni etrafındaki dönüklük ilişkisidir.

Humerusun üst kısmı omuz eklemine, alt kısmı ise dirsek eklemine katılır.

Bu iki bölge arasındaki dönüklük normal anatomide belirli bir uyum içindedir.

Bu ilişkinin normalden farklı olması durumunda humerus torsiyonunda artış veya azalma görülebilir.

Torsiyon değişikliği hastanın omuz ve kol kullanım biçimini etkileyebilir.


Humerus Torsiyon Deformitesi ile Rotasyon Deformitesi Aynı Şey midir?

Bu iki kavram birbiriyle yakından ilişkilidir ancak her zaman aynı anlamda kullanılmaz.

Rotasyon deformitesi, humerusun genel olarak kendi ekseni çevresinde normalden farklı dönük pozisyonda bulunmasını ifade eder.

Torsiyon deformitesi ise özellikle humerusun proksimal ve distal bölümleri arasındaki dönüklük ilişkisinin bozulmasını tanımlar.

Bu nedenle torsiyon analizi daha anatomik ve ölçümsel bir değerlendirme gerektirebilir.

Cerrahi planlama yapılırken yalnızca kolun dışarıdan görünümü değil, humerusun üç boyutlu yapısı da incelenir.


Humerus Torsiyon Deformitesi Neden Oluşur?

Humerus torsiyon deformitesi farklı nedenlere bağlı gelişebilir.

Doğumsal ve Gelişimsel Nedenler

Bazı hastalarda humerus torsiyon açısı doğuştan itibaren normalden farklı olabilir.

Büyüme sürecinde kemik gelişirken bu farklılık korunabilir veya daha belirgin hale gelebilir.

Çocukluk ve ergenlik dönemindeki kemik gelişimi torsiyon yapısını etkileyebilir.


Humerus Kırıkları

Humerus kırıkları sonrasında kemik parçalarının rotasyonel olarak yanlış pozisyonda kaynaması torsiyon ilişkisinde bozulmaya neden olabilir.

Özellikle humerus şaft kırıklarında kemik parçalarının dönüklüğü iyi kontrol edilmezse travma sonrası torsiyon deformitesi gelişebilir.


Hatalı Kaynama

Bir kırığın yanlış pozisyonda kaynamasına malunion adı verilir.

Humerus malunionunda;

  • Açısal deformite
  • Kısalık
  • Rotasyon
  • Torsiyon farklılığı

tek başına veya birlikte bulunabilir.

Bu nedenle travma sonrası deformitelerde üç boyutlu değerlendirme önemlidir.


Büyüme Plağı Hasarı

Çocukluk döneminde humerus büyüme plağının zarar görmesi kemik gelişimini etkileyebilir.

Büyüme plağı hasarı sonucunda yalnızca açısal deformite değil, torsiyonel değişiklikler de ortaya çıkabilir.


Önceki Cerrahiler

Daha önce geçirilmiş humerus ameliyatları sonrasında kalan rotasyonel veya torsiyonel farklılıklar bulunabilir.

Özellikle kompleks kırık cerrahileri sonrasında kemiğin anatomik dönüklüğünün değerlendirilmesi gerekebilir.


Humerus Torsiyon Deformitesinin Belirtileri Nelerdir?

Torsiyon deformitesinin belirtileri deformitenin derecesine göre değişir.

Hafif deformiteler hiçbir şikâyete neden olmayabilir.

Daha belirgin torsiyon farklılıklarında ise şu bulgular görülebilir:

  • Sağ ve sol kol arasında duruş farkı
  • Dirseğin farklı yöne yönelmesi
  • Elin doğal pozisyonunun içe veya dışa dönük olması
  • Omuz iç rotasyonunda değişiklik
  • Omuz dış rotasyonunda değişiklik
  • Günlük kol kullanımında farklılık
  • Spor sırasında hareket kısıtlılığı
  • Üst ekstremitede asimetri
  • Travma sonrası kolun yöneliminde değişiklik

Bazı hastalarda vücut deformiteyi omuz hareketlerini değiştirerek kompanse edebilir.

Bu nedenle yalnızca dış görünüşe bakılarak torsiyon miktarı belirlenemez.


Humerus Torsiyon Deformitesinde Muayene Nasıl Yapılır?

Muayenede omuzdan ele kadar tüm üst ekstremite değerlendirilir.

Doktor tarafından;

  • Omuz iç rotasyonu
  • Omuz dış rotasyonu
  • Dirsek pozisyonu
  • Dirsek hareket açıklığı
  • Ön kol rotasyonu
  • Elin istirahat pozisyonu
  • Sağ-sol kol simetrisi
  • Kas gücü
  • Sinir fonksiyonları

incelenebilir.

Özellikle iki kol arasındaki hareket farkı torsiyon deformitesi açısından önemli bilgi sağlayabilir.


Omuz Hareketleri Neden Önemlidir?

Humerus torsiyonu omuz ekleminin hareket mekanizmasıyla doğrudan ilişkilidir.

Torsiyon farklılığı bulunan bazı hastalarda;

  • İç rotasyon artabilir
  • Dış rotasyon azalabilir

veya bunun tersi görülebilir.

Ancak omuz hareketlerini etkileyen başka hastalıklar da bulunduğundan yalnızca hareket açıklığı ölçümüyle torsiyon deformitesi tanısı konulmaz.

Klinik değerlendirme görüntüleme yöntemleriyle desteklenebilir.


Humerus Torsiyon Deformitesi Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı süreci genellikle birkaç aşamada ilerler.

İlk olarak ayrıntılı klinik muayene yapılır.

Daha sonra gerekli durumlarda;

  • Röntgen
  • Bilgisayarlı tomografi
  • Karşı tarafın görüntülenmesi
  • Üç boyutlu değerlendirme

kullanılabilir.

Torsiyonel deformitelerde bilgisayarlı tomografi özellikle önemli olabilir.


Röntgen Humerus Torsiyonunu Gösterir mi?

Standart röntgenler humerusun genel anatomisini ve eşlik eden açısal deformiteleri değerlendirmede yararlıdır.

Ancak torsiyon üç boyutlu bir deformite olduğu için standart iki boyutlu röntgenlerde torsiyon miktarını doğru şekilde ölçmek her zaman mümkün olmayabilir.

Bu nedenle kompleks deformitelerde bilgisayarlı tomografi tercih edilebilir.


Bilgisayarlı Tomografi ile Torsiyon Nasıl Ölçülür?

Bilgisayarlı tomografi görüntülerinde humerusun proksimal ve distal anatomik referansları değerlendirilir.

Humerus başının yönelimi ile distal humerusun eklem ekseni arasındaki ilişki analiz edilerek torsiyon hakkında bilgi elde edilebilir.

Uygun hastalarda karşı kol da görüntülenebilir.

Bu sayede kişinin kendi anatomik yapısı referans alınabilir.


Karşı Kolun Ölçülmesi Neden Önemlidir?

Her bireyin kemik anatomisi tamamen aynı değildir.

Bu nedenle torsiyon değerlendirmesinde yalnızca genel anatomik referanslara göre karar vermek yeterli olmayabilir.

Sağ ve sol humerus arasındaki farkın karşılaştırılması cerrahi planlamada yardımcı olabilir.

Özellikle travma sonrası tek taraflı deformitelerde sağlam taraf önemli bir referans oluşturabilir.


Humerus Torsiyon Deformitesi Her Zaman Ameliyat Gerektirir mi?

Hayır.

Torsiyon farklılığı bulunması tek başına cerrahi tedavi gerektirmez.

Tedavi kararı verirken;

  • Torsiyon farkının miktarı
  • Hastanın yaşı
  • Omuz hareketleri
  • Dirsek fonksiyonları
  • Günlük yaşam şikâyetleri
  • Spor veya mesleki ihtiyaçlar
  • Kozmetik asimetri
  • Eşlik eden açısal deformite
  • Humerus kısalığı

birlikte değerlendirilir.

Hafif ve fonksiyonu etkilemeyen torsiyon farklılıklarında takip yeterli olabilir.


Humerus Torsiyon Deformitesi Ameliyatı Ne Zaman Düşünülür?

Cerrahi tedavi belirgin fonksiyonel probleme neden olan deformitelerde değerlendirilebilir.

Örneğin;

  • Belirgin omuz hareket kısıtlılığı
  • Kolun günlük kullanımında zorlanma
  • Travma sonrası ciddi dönüklük
  • Sağ-sol arasında belirgin torsiyon farkı
  • Açısal deformiteyle birlikte torsiyon problemi
  • Spor veya mesleki aktivitelerin etkilenmesi

durumlarında cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.


Humerus Torsiyon Deformitesi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Cerrahi tedavide temel amaç humerusun proksimal ve distal bölümleri arasındaki dönüklük ilişkisini uygun seviyeye getirmektir.

Bu amaçla derotasyon osteotomisi uygulanabilir.

Osteotomi sırasında kemik kontrollü olarak kesilir ve hesaplanan miktarda döndürülür.

Daha sonra kemik yeni pozisyonunda sabitlenir.


Derotasyon Osteotomisi Nedir?

Derotasyon osteotomisi, rotasyonel veya torsiyonel deformiteyi düzeltmek amacıyla kemiğin kontrollü şekilde kesilip yeniden döndürülmesi işlemidir.

Cerrahi genel olarak şu aşamalardan oluşabilir:

  1. Torsiyon miktarının belirlenmesi
  2. Osteotomi seviyesinin planlanması
  3. Humerusun kontrollü olarak kesilmesi
  4. Kemik segmentlerinin planlanan miktarda döndürülmesi
  5. Düzeltmenin kontrol edilmesi
  6. Kemiğin yeni pozisyonunda sabitlenmesi

Uygulanacak cerrahi teknik her hastada farklı olabilir.


Osteotomi Hangi Seviyeden Yapılır?

Osteotomi seviyesi deformitenin anatomik özelliklerine göre belirlenir.

Düzeltme;

  • Proksimal humerus
  • Humerus şaftı
  • Distal humerus

seviyesinde planlanabilir.

Deformitenin gerçek merkezine mümkün olduğunca uygun düzeltme yapılması cerrahi planlamada önemlidir.

Ancak sinirler, damarlar ve kullanılacak implant sistemi de dikkate alınır.


Torsiyon Ne Kadar Düzeltilir?

Düzeltme miktarı hastaya özel olarak hesaplanır.

Planlamada;

  • Bilgisayarlı tomografi ölçümleri
  • Sağlam kol
  • Omuz hareketleri
  • Dirsek pozisyonu
  • Hastanın fonksiyonel ihtiyaçları
  • Eşlik eden deformiteler

değerlendirilir.

Amaç yalnızca belirli bir anatomik değere ulaşmak değil, üst ekstremitenin fonksiyonel uyumunu sağlamaktır.


Plak ve Vida ile Sabitleme

Derotasyon osteotomisi sonrasında kemik yeni pozisyonunda sabitlenmelidir.

Bu amaçla plak ve vidalar kullanılabilir.

Plak-vida sistemi;

  • Rotasyonun korunmasına
  • Kemik hizasının sürdürülmesine
  • Osteotomi bölgesinin stabilitesine

yardımcı olur.

Kullanılacak sistem hastanın kemik yapısına ve cerrahi seviyeye göre seçilir.


İntramedüller Çivi Kullanılabilir mi?

Bazı hastalarda intramedüller çivi sistemleri de değerlendirmeye alınabilir.

Ancak torsiyon düzeltmesinin kontrolü, deformite seviyesi ve kemik anatomisi hangi implantın kullanılacağını etkiler.

Plak veya çivi tercihi hastaya özel yapılır.


Açısal Deformite ve Torsiyon Birlikteyse Nasıl Tedavi Edilir?

Kompleks humerus deformitelerinde açısal ve torsiyonel problemler aynı anda bulunabilir.

Örneğin kemikte;

  • Varus
  • Valgus
  • Öne açılanma
  • Arkaya açılanma
  • Rotasyon
  • Kısalık

bir arada görülebilir.

Bu durumda yalnızca torsiyon düzeltmesi yeterli olmayabilir.

Cerrahi planlama üç boyutlu olarak yapılır.

Uygun hastalarda aynı osteotomi sırasında birden fazla deformite bileşeni düzeltilebilir.


Humerus Kısalığı da Varsa Ne Yapılır?

Torsiyon deformitesine humerus kısalığı eşlik edebilir.

Kısalığın miktarı ve hastanın fonksiyonel şikâyeti değerlendirilir.

Tedavi seçenekleri;

  • Sadece torsiyon düzeltmesi
  • Torsiyon ve açısal düzeltme
  • Torsiyon düzeltmesi ve uzatma
  • Kademeli deformite düzeltmesi

şeklinde değişebilir.

Her kısalık için uzatma ameliyatı gerekmez.


Ameliyat Öncesi Planlama Nasıl Yapılır?

Humerus torsiyon deformitesi cerrahisinde planlama tedavinin en önemli aşamalarından biridir.

Süreç genel olarak:

Klinik muayene → Omuz ve dirsek hareketlerinin ölçülmesi → Röntgen → Gerektiğinde BT → Torsiyon farkının hesaplanması → Sağlam tarafla karşılaştırma → Osteotomi seviyesinin belirlenmesi → Düzeltme miktarının planlanması → Sabitleme yönteminin seçilmesi

şeklinde ilerleyebilir.


Ameliyat Günü Süreç Nasıl İlerler?

Uygulanacak cerrahi yönteme göre değişmekle birlikte genel süreç şu şekildedir:

  1. Hasta ameliyata hazırlanır.
  2. Cerrahi bölge doğrulanır.
  3. Osteotomi seviyesi belirlenir.
  4. Kemik kontrollü olarak kesilir.
  5. Planlanan torsiyon düzeltmesi gerçekleştirilir.
  6. Omuz ve dirsek ilişkisi kontrol edilir.
  7. Kemik uygun implantla sabitlenir.
  8. Görüntüleme ile düzeltme kontrol edilir.
  9. Cerrahi bölge kapatılır.

Bazı kompleks deformitelerde ameliyat planı bundan daha kapsamlı olabilir.


Humerus Torsiyon Ameliyatında Sinirler Neden Önemlidir?

Humerus çevresinde üst ekstremite fonksiyonları açısından önemli sinirler bulunmaktadır.

Özellikle radial sinir humerus şaftıyla yakın anatomik ilişkiye sahiptir.

Cerrahi seviyeye göre diğer sinir yapıları da dikkate alınır.

Bu nedenle deformite cerrahisinde sinir anatomisinin ayrıntılı bilinmesi önemlidir.


Ameliyat Sonrası İlk Günler

Ameliyat sonrasında hastanın genel durumu ve üst ekstremite fonksiyonları takip edilir.

Kontrollerde;

  • Ağrı
  • Yara
  • Dolaşım
  • El ve parmak hareketleri
  • Sinir fonksiyonları
  • Kolun pozisyonu

değerlendirilir.

Kullanılan sabitleme sistemine göre kolun hareket programı planlanır.


Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Rehabilitasyon humerus torsiyon düzeltme ameliyatının önemli bir parçasıdır.

Amaç;

  • Omuz hareketlerini korumak
  • Dirsek sertliğini önlemek
  • Kas gücünü yeniden kazanmak
  • El ve kol fonksiyonlarını korumak
  • Günlük aktivitelere güvenli dönüş sağlamak

olarak özetlenebilir.

Fizyoterapi programı cerrahi yönteme ve kemik stabilitesine göre kişiye özel hazırlanır.


Kemik Ne Zaman Kaynar?

Osteotomi sonrası kemik kaynaması kişiden kişiye farklılık gösterir.

Kaynama süresini;

  • Hastanın yaşı
  • Kemik kalitesi
  • Osteotomi seviyesi
  • Sabitleme yöntemi
  • Sigara kullanımı
  • Genel sağlık durumu
  • Enfeksiyon öyküsü
  • Daha önce geçirilmiş ameliyatlar

etkileyebilir.

Kesin kaynama zamanı düzenli röntgen kontrolleriyle belirlenir.


Ameliyat Sonrası Kontroller Nasıl Yapılır?

Kontrollerde hem kemiğin kaynaması hem de fonksiyon değerlendirilir.

Takip sırasında;

  • Osteotomi hattı
  • Kemik oluşumu
  • Plak veya implant pozisyonu
  • Torsiyon düzeltmesinin korunması
  • Omuz hareketleri
  • Dirsek hareketleri
  • Sinir fonksiyonları

değerlendirilebilir.


Ameliyat Sonrası Spor ve Günlük Aktivitelere Dönüş

Günlük aktivitelere dönüş süresi yapılan ameliyatın kapsamına ve kemik iyileşmesine göre değişir.

Hastanın;

  • Hafif günlük aktiviteleri
  • İş hayatı
  • Spor
  • Ağırlık kaldırma

gibi faaliyetlere dönüşü aynı zamanda gerçekleşmez.

Aktivite seviyesi kontroller sırasında kademeli olarak artırılır.


Humerus Torsiyon Deformitesi Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Her cerrahi işlemde olduğu gibi bu ameliyatta da bazı riskler bulunabilir.

Olası riskler arasında;

  • Enfeksiyon
  • Kanama
  • Sinir yaralanması
  • Damar yaralanması
  • Gecikmiş kaynama
  • Kaynamama
  • İmplant problemleri
  • Omuz sertliği
  • Dirsek hareket kısıtlılığı
  • Yetersiz düzeltme
  • Aşırı düzeltme
  • Rezidüel torsiyon deformitesi

yer alabilir.

Riskler deformitenin yapısına ve uygulanacak cerrahi yönteme göre değişir.


Torsiyon Deformitesi Tekrar Eder mi?

Erişkinlerde kemik tamamen kaynadıktan sonra elde edilen düzeltmenin kalıcı olması amaçlanır.

Çocuklarda ise büyüme devam ettiği için deformitenin altında yatan gelişimsel problem önem taşır.

Büyüme plağı problemi bulunan çocuklarda uzun dönem takip gerekebilir.


Çocuklarda Humerus Torsiyon Deformitesi

Çocuklarda her torsiyon farklılığı patolojik kabul edilmez.

Kemikler büyüme sırasında değişim gösterebilir.

Bu nedenle çocuklarda tedavi kararı;

  • Yaş
  • Kalan büyüme potansiyeli
  • Deformitenin derecesi
  • Fonksiyon kaybı
  • Omuz ve dirsek hareketleri
  • Deformitenin ilerleyip ilerlemediği

dikkate alınarak verilir.


Erişkinlerde Humerus Torsiyon Deformitesi

Erişkinlerde torsiyon deformitesi özellikle travma sonrası görülebilir.

Daha önce humerus kırığı geçiren hastalarda;

  • Kolun doğal yöneliminde farklılık
  • Omuz hareketinde değişiklik
  • Dirsek pozisyonunda asimetri
  • Günlük aktivitelerde zorlanma

bulunuyorsa torsiyonel malunion açısından değerlendirme yapılabilir.


Humerus Torsiyon Deformitesinde Tedavinin Amacı Nedir?

Tedavinin amacı yalnızca tomografi üzerindeki torsiyon açısını değiştirmek değildir.

Asıl hedef;

omuz, humerus, dirsek ve el arasındaki fonksiyonel ilişkiyi mümkün olduğunca dengeli hale getirmektir.

Bu nedenle cerrahi planlama yalnızca görüntüleme ölçümlerine göre yapılmaz.

Hastanın fonksiyonu ve ihtiyaçları da dikkate alınır.


Tedavi Süreci Özetle Nasıl İlerler?

Humerus torsiyon deformitesi bulunan hastada süreç genel olarak:

Klinik değerlendirme → Omuz ve dirsek muayenesi → Röntgen → Gerektiğinde bilgisayarlı tomografi → Torsiyon ölçümü → Karşı tarafla karşılaştırma → Eşlik eden deformitelerin analizi → Cerrahi gerekliliğin belirlenmesi → Derotasyon osteotomisi planlaması → Düzeltme ve sabitleme → Radyolojik takip → Rehabilitasyon → Kemik kaynamasının değerlendirilmesi → Fonksiyonel kontrol

şeklinde ilerleyebilir.

Tedavi basamakları her hasta için ayrı planlanır.


Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurulmalıdır?

Özellikle aşağıdaki durumlarda değerlendirme yapılabilir:

  • Humerus kırığı sonrası kolun dönüklüğünde değişiklik
  • Sağ ve sol kol arasında belirgin rotasyon farkı
  • Omuz hareketlerinde ciddi asimetri
  • Dirseğin doğal pozisyonunun farklı görünmesi
  • Günlük aktivitelerde kol kullanımının etkilenmesi
  • Doğumsal veya gelişimsel üst kol deformitesi
  • Açısal deformiteyle birlikte rotasyon problemi
  • Önceki ameliyat sonrası devam eden şekil bozukluğu

Sonuç

Humerus torsiyon deformitesi, üst kol kemiğinin proksimal ve distal bölümleri arasındaki doğal dönüklük ilişkisinin bozulmasıdır.

Doğumsal, gelişimsel veya travma sonrası ortaya çıkabilir.

Değerlendirmede yalnızca kemiğin şekline değil;

humerus torsiyonuna, omuz hareketlerine, dirsek pozisyonuna, karşı tarafla olan farklılığa, eşlik eden açısal deformiteye ve hastanın günlük fonksiyonlarına birlikte bakılmalıdır.

Hafif ve fonksiyonu etkilemeyen torsiyon farklılıklarında takip yeterli olabilir.

Belirgin fonksiyon kaybına neden olan uygun hastalarda ise derotasyon osteotomisi ve kemik sabitleme yöntemleri değerlendirilebilir.

Tedavi yöntemi ve düzeltme miktarı ayrıntılı klinik ve radyolojik inceleme sonrasında kişiye özel olarak planlanır.


Doç. Dr. Mehmet Selçuk Saygılı

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Humerus torsiyon deformitesi, rotasyon bozuklukları, travma sonrası kemik deformiteleri ve deformite cerrahisi hakkında değerlendirme için randevu oluşturabilirsiniz.

Randevu:
https://bolgehastanesi.com/doktor/doc-dr-mehmet-selcuk-saygili/

Tıbbi Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Kesin değerlendirme fizik muayene, gerekli görüntüleme yöntemleri ve hastanın bireysel özelliklerine göre yapılır.